🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Nhớ mình rồi sẽ chết, tranh luận tự lắng xuống

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Có hai anh em ruột, sống cạnh nhau mấy chục năm, thương nhau từ nhỏ. Vậy mà chỉ vì một mảnh đất ranh giới, một bức tường xây lấn sang vài phân, hai nhà cãi nhau suốt mấy năm trời. Gặp nhau ở ngõ thì quay mặt đi. Tết nhất cũng không qua lại. Con cháu trong nhà cũng bị kéo vào, bên này nói bên kia tham, bên kia nói bên này láo. Một chuyện nhỏ bằng bàn tay, mà thành một vết thương lớn bằng cả đời người.

Chuyện như vậy đâu có hiếm. Trong nhà thì cãi nhau vì tiền bạc, vì đất đai, vì một câu nói của mẹ chồng hay nàng dâu. Ngoài xã hội thì cãi nhau trên mạng, người này chê người kia một câu, người kia đáp lại mười câu. Cãi đến khuya, cãi đến mất ngủ, cãi đến mức quên cả ăn. Mà cãi xong thì được gì? Chẳng ai chịu thua ai. Mỗi bên đều tin chắc mình đúng. Và mỗi bên đều mang trong lòng một cục tức không tan.

Trong Kinh Pháp Cú có một bài kệ rất ngắn, nói đúng vào chỗ này. Kệ sáu: Và người khác không biết, chúng ta đây bị hại. Chỗ ấy, ai hiểu được, tranh luận được lắng êm. Nghe qua thì hơi khó hiểu. Chữ bị hại ở đây không phải là bị ai làm hại. Ý của bài kệ là: chúng ta rồi sẽ chết. Người đời cãi nhau mãi vì quên mất một điều rất đơn giản: ai rồi cũng sẽ chết.

Hãy nghĩ kỹ mà xem. Người đang cãi nhau với mình hôm nay, mười năm nữa, hai mươi năm nữa, có còn ngồi đó để cãi tiếp không? Mình cũng vậy, mình có còn ngồi đó để giữ khư khư cái lý của mình không? Rồi ai cũng phải đi. Đất đai thì ở lại. Tiền bạc thì ở lại. Chỉ có người là đi. Vậy mà khi còn sống, người ta lại dành cả đời để cãi nhau vì những thứ rồi sẽ ở lại, mà quên mất người đối diện là người rồi sẽ mất đi.

Hiểu được điều này không phải để mình buồn, mà để mình nhẹ. Khi nhớ rằng đời người ngắn ngủi, tự nhiên mình thấy chuyện cãi nhau nhỏ lại. Câu nói làm mình tức hôm qua, nghĩ lại thấy nó cũng chẳng đáng gì. Món tiền tranh giành hôm nay, nghĩ lại thấy nó cũng chẳng theo mình được. Cái còn lại sau cùng không phải là ai thắng ai thua, mà là mình đã sống với nhau thế nào trong những ngày còn gặp nhau.

Bài kệ không bảo mình phải nhịn nhục cho người ta lấn tới. Hiểu vô thường không có nghĩa là ai muốn làm gì mình cũng được. Nó chỉ nhắc mình một điều: trước khi cãi, hãy dừng lại một chút và hỏi mình, chuyện này có đáng để mất nhau không? Có những chuyện phải nói cho rõ ràng. Nhưng nói cho rõ ràng khác với cãi cho bằng thắng. Nói rõ ràng là để hiểu nhau. Cãi cho thắng là để hơn nhau. Một bên giữ được tình, một bên chỉ giữ được cái lý.

Trong đời sống, có một cách tập rất đơn giản. Mỗi khi thấy mình sắp nổi nóng vì một cuộc tranh luận, hãy nhớ đến bài kệ này. Nhớ rằng người trước mặt mình rồi cũng sẽ già, sẽ bệnh, sẽ mất. Và mình cũng vậy. Nhớ như vậy, giọng mình tự nhiên sẽ nhỏ lại. Lời mình tự nhiên sẽ mềm lại. Mình vẫn nói điều mình cần nói, nhưng không còn nói bằng cơn giận nữa. Mà nói bằng cơn giận thì lời nào cũng thành dao. Nói bằng lòng bình tĩnh thì lời nào cũng có thể nghe được.

Có người nói, nhớ đến cái chết thì sống làm sao vui được. Nhưng thật ra thì ngược lại. Người quên cái chết mới sống uổng. Vì quên nên cứ tưởng mình còn nhiều thời gian lắm, cứ cãi nhau hôm nay, mai làm hòa cũng được. Rồi mai lại cãi tiếp, lại hẹn mai làm hòa. Đến một ngày, người kia không còn nữa, muốn làm hòa cũng không được. Lúc đó mới tiếc thì đã muộn. Người nhớ vô thường thì khác. Họ biết thời gian gặp nhau là có hạn, nên họ trân trọng từng lần gặp. Họ không để một chuyện nhỏ làm hỏng một tình cảm lớn.

Vậy nên, lần tới khi mình sắp bước vào một cuộc tranh luận, hãy nhớ bài kệ sáu. Nhớ rằng chúng ta đây rồi sẽ chết. Ai hiểu được điều đó, tranh luận sẽ lắng xuống. Không phải vì mình thua, mà vì mình thấy rõ: thắng một cuộc cãi nhau mà mất một người thân, mất một người bạn, thì cái thắng đó đắt quá. Thà mình lắng xuống một chút, giữ lại được nhau, thì cái được đó mới là lớn.

Đời người ngắn lắm. Gặp nhau đã là một cái duyên. Đừng để những cuộc cãi nhau vô nghĩa lấy mất những ngày còn được gặp nhau. Hiểu được mình rồi sẽ chết, mình sẽ biết sống sao cho nhẹ, nói sao cho lành, và giữ sao cho được những người mình thương.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 6
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (HT Thích Minh Châu dịch) — kệ 6, phẩm Song Yếu (dhp_ev01.htm)
Bài liên quanGiữ các căn giữa đời cám dỗTâm như mái nhà, tu là lợp lại mái nhà mìnhLàm chủ cái tâm hay chạy nhảy