🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Nước biển chỉ một vị mặn: giáo pháp chỉ một vị giải thoát

Hiểu kinh dễ dàng · 7 phút đọc

Nếm một muỗng canh, mình biết mặn hay nhạt. Nếm một miếng cá kho, mình biết vừa hay chưa. Cái mặn của muối thì ở đâu cũng là mặn. Muối bỏ vào canh rau cũng mặn, bỏ vào nồi thịt kho cũng mặn, bỏ vào chén nước chấm cũng mặn. Muối không đổi vị theo món ăn. Món ăn nào gặp muối cũng thành ra vị mặn.

Đạo Phật cũng có một hình ảnh như vậy, mà còn đẹp hơn. Đó là hình ảnh nước biển. Trong Kinh Trung A Hàm, kinh thứ ba mươi lăm, gọi là Kinh A-tu-la, có một cuộc đối thoại lạ giữa Phật và vua A-tu-la. Vua A-tu-la kể về biển của mình. Biển của ông có tám điều kỳ lạ. Nước biển từ đáy lên trên, chu vi dần dần rộng hơn, nghiêng chênh chếch lên dần mãi tạo thành bờ biển, nước trong ấy luôn luôn đầy, chưa từng chảy ra ngoài. Thủy triều chưa từng sai thời. Nước rất sâu không có đáy, rất rộng không thấy bờ. Trong biển có rất nhiều trân bảo. Biển là chỗ ở của các vị thần lớn. Biển thanh tịnh, không dung chứa tử thi. Và năm sông lớn chảy vào biển, đều bỏ tên cũ, gọi chung là đại hải.

Nghe xong, Phật hỏi lại. Trong Chánh pháp luật của ta cũng có tám điều kỳ lạ, khiến cho các tỳ kheo thấy được bèn hoan lạc trong đó. Rồi Phật kể từng điều, đối chiếu với biển. Biển dần dần rộng lên từ đáy, thì pháp của ta cũng dần dần thực hành, dần dần học tập, dần dần đoạn trừ, dần dần giáo hóa. Biển có thủy triều không sai thời, thì giới luật của ta cũng vậy, người giữ giới dù đến mạng chung cũng không phạm giới. Biển sâu không đáy, rộng không bờ, thì các pháp của ta cũng rất sâu, rất rộng. Biển có nhiều trân bảo, thì pháp của ta cũng có nhiều trân bảo, là bốn niệm xứ, bốn chánh cần, bốn như ý túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, Thánh đạo tám chi.

Trong tám điều ấy, có một điều là điểm tựa của bài này. Vua A-tu-la nói, nước trong đại hải của con đều cùng một vị. Phật đáp, Chánh pháp của ta cũng giống như vậy, chỉ có một vị là vị vô dục, vị giác, vị tịch tĩnh và vị đạo. Nước biển chỉ một vị mặn. Giáo pháp chỉ một vị. Vị ấy là vị rời khỏi tham muốn, vị tỉnh thức, vị lặng yên, và vị của con đường.

Nghe thì đơn giản, mà ngẫm thì sâu. Đạo Phật có nhiều kinh, nhiều pháp môn, nhiều cách tu. Người niệm Phật, người ngồi thiền, người giữ giới, người bố thí, người học kinh. Nhìn bên ngoài thì khác nhau lắm. Nhưng nếm vào trong, tất cả chỉ có một vị. Vị ấy là bớt tham, bớt sân, bớt si. Là lòng nhẹ đi, trí sáng ra. Là người tu càng lâu thì càng hiền, càng lặng, càng dễ thương. Nếu tu mà càng ngày càng tham, càng sân, càng chấp, thì đó là tu sai vị rồi. Như nấu canh mà bỏ đường vào thay muối, nếm một cái là biết ngay không phải vị mặn.

Cho nên câu nói nước biển một vị mặn là một cái thước để đo. Đừng hỏi pháp môn này cao hay pháp môn kia thấp. Đừng hỏi kinh này hay hơn kinh kia không. Chỉ hỏi một câu thôi. Tu theo cách này, lòng mình có bớt tham không, có bớt giận không, có bớt chấp không. Nếu có, thì đúng vị. Nếu không, thì phải xem lại. Cái thước này ai cũng dùng được, không cần học nhiều. Người mới bắt đầu cũng dùng được, người tu lâu cũng dùng được.

Cũng như năm sông lớn chảy vào biển, đều bỏ tên cũ, gọi chung là đại hải. Phật kể, người thiện nam tử thuộc dòng Sát lợi, dòng Phạm chí, dòng cư sĩ, dòng thợ thuyền, cạo bỏ râu tóc, khoác áo ca sa, chí tín, lìa bỏ gia đình, sống không gia đình, xuất gia học đạo, thì bỏ tên cũ, có tên chung là Sa môn. Nghĩa là vào tới biển rồi thì không còn sông Hằng, sông Yamuna nữa, chỉ còn một biển. Vào tới đạo rồi thì không còn phân biệt giàu nghèo, sang hèn, dòng dõi nào nữa, chỉ còn một vị giải thoát.

Nghe xong tám điều kỳ lạ, vua A-tu-la thưa rằng tám điều kỳ lạ trong biển của con không bằng tám điều kỳ lạ của Như Lai, không bằng một phần ngàn, một phần vạn, không thể so sánh, không thể ví dụ, không thể đếm, không thể kể. Rồi ông xin quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng, làm người cư sĩ.

Câu chuyện này để lại cho người nghe một hình ảnh rất đẹp để mang theo. Đời mình như một dòng sông, đang chảy về đâu đó. Sông nào rồi cũng ra biển. Biển chỉ có một vị mặn. Đạo cũng chỉ có một vị. Mình tu theo cách nào cũng được, miễn là nếm vào thấy lòng mình nhẹ đi, tham sân si vơi đi. Đó là dấu hiệu mình đang chảy đúng về biển. Còn nếu tu mãi mà lòng vẫn nặng, vẫn đầy giận hờn, ganh tị, thì có lẽ mình đang chảy lạc. Quay lại, nếm lại vị của nước biển, rồi đi tiếp. Biển vẫn ở đó, vị mặn vẫn ở đó, chờ mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung A Hàm, kinh 35 — Kinh A-tu-la (Thích Tuệ Sỹ dịch) (nước trong đại hải cùng một vị mặn; Chánh pháp chỉ có một vị là vị vô dục, vị giác, vị tịch tĩnh và vị đạo; năm sông lớn chảy vào biển đều bỏ tên cũ) (trungaham035.htm)
Bài liên quanKinh Pháp Cú kệ 276: Phật chỉ chỉ đường, còn đi là việc của mìnhKinh Pháp Cú kệ 109: kính người lớn tuổi, được bốn điều tăng trưởngBốn hạng người như bốn loại ngựa trong Kinh Tạp A Hàm