🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Xưa nay chưa từng có người chỉ được khen hay chỉ bị chê — kệ Pháp Cú 228

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Tôi có một người bạn làm nghề bán hàng online. Có lần, một khách hàng chê sản phẩm của bạn thậm tệ trên mạng. Bạn tôi buồn cả tuần. Ăn không ngon, ngủ không yên. Bạn bảo: sao người ta có thể chê mình nặng lời như vậy? Tôi hỏi lại: trong một trăm khách hàng, có bao nhiêu người khen bạn? Bạn nói: chín mươi chín người khen, chỉ có một người chê. Vậy mà bạn chỉ nhớ một người chê đó.

Kinh Pháp Cú có một câu nói về đúng chuyện này. Câu kinh viết rằng, xưa, vị lai, và nay, đâu có sự kiện này, kẻ hoàn toàn bị trách, người chỉ được khen hay! Nói bằng lời thường: từ xưa tới nay, và mai sau cũng vậy, chưa từng có người nào chỉ toàn bị chê, cũng chưa từng có người nào chỉ toàn được khen.

Câu kinh ngắn, mà gỡ được một nút thắt lớn trong lòng nhiều người. Nút thắt đó là: mình muốn được tất cả mọi người khen. Mình muốn làm gì cũng vừa lòng tất cả. Mình sợ bị chê, sợ bị nói xấu, sợ bị hiểu lầm. Và vì sợ, mình sống mệt.

Nhưng kinh nói rõ: chuyện đó chưa từng xảy ra. Không có ai chỉ được khen. Ngay cả Đức Phật, người sống hoàn hảo nhất, cũng có người chê. Có người chê Phật, có người mắng Phật, có người vu oan cho Phật. Nếu Phật còn bị chê, thì mình là ai mà đòi chỉ được khen?

Cũng không có ai chỉ bị chê. Người xấu nhất, tệ nhất, cũng có lúc làm điều tốt, cũng có người thương. Người ta có thể chê mình về việc này, nhưng khen mình về việc khác. Khen và chê luôn đi cùng nhau, như ngày và đêm. Muốn chỉ có ngày mà không có đêm, là muốn chuyện không thể có.

Hiểu được điều này, mình sống nhẹ hơn rất nhiều. Khi bị chê, mình nhớ: chê là chuyện bình thường. Xưa nay ai cũng bị chê. Không phải vì mình tệ, mà vì chê là một phần của đời sống. Khi được khen, mình cũng nhớ: khen là chuyện bình thường. Đừng vì một lời khen mà tưởng mình đã hoàn hảo. Khen và chê đều là gió. Gió thổi qua, rồi đi.

Nhưng nhớ vậy không có nghĩa là mình bỏ ngoài tai mọi lời khen chê. Khen chê có hai loại. Một loại nói đúng sự thật. Một loại nói sai, vì người ta không hiểu, hoặc vì ganh ghét. Việc của mình là phân biệt, chứ không phải là nghe hết hay bỏ hết.

Có một cách đơn giản để nghe khen chê. Khi nghe một lời khen hay chê, hãy hỏi mình một câu: lời này có đúng không? Nếu đúng, thì dù là khen hay chê, mình cũng học được một điều. Khen đúng thì mình giữ vững điều tốt đó. Chê đúng thì mình sửa. Nếu sai, thì mình bỏ qua. Không cần giận, không cần buồn. Vì lời sai nói về người ta nhiều hơn là nói về mình.

Tôi áp dụng cách này vào chuyện của bạn tôi. Tôi hỏi bạn: lời chê đó có đúng không? Sản phẩm của bạn có lỗi thật không? Bạn kiểm tra lại, thấy sản phẩm không có lỗi, chỉ là khách hàng hiểu nhầm cách dùng. Bạn nhắn tin giải thích nhẹ nhàng. Khách hàng xin lỗi, còn mua thêm. Một lời chê, hóa ra lại thành một khách hàng thân thiết.

Ngược lại, cũng có lần bạn tôi được khen quá nhiều, khen tới mức bạn chủ quan. Bạn nghĩ sản phẩm của mình đã hoàn hảo, không cần cải tiến nữa. Một thời gian sau, khách hàng bỏ đi, vì có người bán tốt hơn. Lúc đó bạn mới hiểu: khen nhiều quá cũng nguy hiểm. Khen làm mình ngủ quên.

Câu kinh này còn dạy mình một điều nữa, về cách đối xử với người khác. Nếu mình biết không ai chỉ được khen hay chỉ bị chê, thì mình cũng bớt khắt khe với người khác. Thấy ai làm sai, mình không vội kết luận người đó xấu hoàn toàn. Thấy ai làm tốt, mình không vội tung hô người đó hoàn hảo. Ai cũng có mặt tốt và mặt chưa tốt. Nhìn người như vậy, mình công bằng hơn, và lòng mình cũng rộng hơn.

Bạn tôi bây giờ vẫn bán hàng online. Vẫn có người khen, vẫn có người chê. Nhưng bạn không còn buồn cả tuần vì một lời chê nữa. Bạn bảo: chê thì sửa, khen thì giữ, còn lại thì kệ. Tôi nghe mà mừng. Vì bạn đã hiểu câu kinh: xưa, nay, và mai sau, chưa từng có người nào chỉ được khen hay chỉ bị chê. Hiểu vậy, mình sống thong dong giữa khen chê, như người đi giữa gió, không còn sợ gió nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 228
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 228 (pctm-17.htm): "Xưa, vị lai, và nay, đâu có sự kiện này, kẻ hoàn toàn bị trách, người chỉ được khen hay!"
Bài liên quanBốn điều Phật dạy người tại gia sống an vui ngay đời nàyKhông phóng dật: con đường bất tử trong Kinh Pháp CúKinh Sa Môn Quả: tu hành được lợi ích ngay trong đời này