🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Chớ khinh việc ác nhỏ: việc nhỏ không sao, rồi thành lớn — kệ Pháp Cú 121

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Anh Hậu làm thủ kho, kể rằng có lần anh lấy một cây bút của công ty về nhà. Chỉ một cây bút thôi, anh nghĩ có sao đâu, công ty thiếu gì. Rồi tuần sau anh lấy thêm một xấp giấy, tháng sau anh lấy thêm một cuộn băng keo. Mọi thứ đều nhỏ, đều không ai để ý. Tới một hôm anh lấy một thùng hàng nhỏ đem bán, bị phát hiện, mất việc. Anh ngồi kể lại, bảo anh không hiểu sao mình đi tới bước đó. Lúc đầu chỉ là một cây bút thôi mà.

Có một câu trong đời sống mình hay nói. Có sao đâu. Nói dối một câu nhỏ, có sao đâu. Đi trễ năm phút, có sao đâu. Hứa rồi không làm, có sao đâu. Lấy một thứ nhỏ không phải của mình, có sao đâu. Mỗi việc đều nhỏ, mỗi việc đều có vẻ không sao. Nhưng những việc nhỏ đó không biến mất. Nó ở lại trong mình, nó tích lại, nó thành thói quen. Rồi thói quen thành tính cách, tính cách thành số phận. Một cây bút không làm ai mất việc, nhưng một thói quen lấy đồ nhỏ thì có thể làm mất cả một công việc.

Trong Kinh Pháp Cú có một câu kệ nói về chuyện này. Câu kệ dạy rằng đừng khinh việc ác nhỏ, đừng nghĩ rằng nó nhỏ thì không có tai họa. Giọt nước tuy cỏn con, rơi mãi rồi cũng đầy bình. Kẻ ngu cũng vậy, làm việc ác nhỏ mãi, tích lại rồi cũng đầy cả một đời ác. Hình ảnh giọt nước rất hay. Một giọt thì không làm gì được ai. Nhưng giọt này nối giọt kia, ngày này qua ngày khác, cái bình rồi cũng đầy. Việc ác nhỏ cũng vậy. Một lần thì không sao, mười lần thì thành quen, trăm lần thì thành mình.

Điều đáng sợ của việc ác nhỏ là nó không đau ngay. Làm việc ác lớn thì mình sợ, mình chần chừ, có khi mình dừng lại. Nhưng việc ác nhỏ thì êm lắm. Nó không làm ai la mình, không làm mình mất ngủ ngay. Nó chỉ thì thầm trong đầu mình, có sao đâu, ai cũng làm vậy, làm một lần thôi. Và vì nó êm như vậy nên mình làm hoài mà không hay. Tới lúc nhìn lại, cái bình đã đầy rồi.

Chị Mai bán rau ngoài chợ kể một chuyện khác, mà cũng là giọt nước, nhưng là giọt nước lành. Hồi trước chị hay cân thiếu cho khách một chút, mỗi lần chỉ thiếu một chút thôi, chị nghĩ có sao đâu, ai mua rau mà để ý. Rồi một hôm có một bà cụ mua rau, đếm từng đồng lẻ, chị nhìn bà mà thấy xấu hổ. Từ hôm đó chị tập cân đủ, có khi còn cho thêm một chút. Chị bảo, lúc đầu thấy tiếc, vì cho thêm thì lời ít đi. Nhưng khách quen dần, người ta tới mua nhiều hơn, người ta giới thiệu nhau tới. Chị bảo, giọt nước lành rơi mãi cũng đầy bình, mà cái bình này là bình phước của mình.

Câu kệ này dạy hai mặt của một sự thật. Việc ác nhỏ tích lại thành họa, việc thiện nhỏ tích lại thành phước. Cho nên đừng đợi làm việc lớn mới bắt đầu tu sửa. Việc lớn hiếm khi tới, mà việc nhỏ thì ngày nào cũng có. Nói thật một câu khó nói, đúng hẹn một lần, trả lại một thứ không phải của mình, nhường một chỗ ngồi, xin lỗi một câu mình đã nợ từ lâu. Những việc đó nhỏ lắm, không ai khen mình đâu. Nhưng giọt này nối giọt kia, nó đầy cái bình của mình.

Có người hỏi, lỡ cái bình của mình đã đầy nước xấu rồi thì sao. Thì mình đổ nó đi, rồi bắt đầu hứng nước lành lại. Không ai bắt mình phải mang cái bình cũ cả đời. Mình nhận ra mình đã làm những việc nhỏ không tốt, mình dừng lại, mình sửa, mình làm ngược lại bằng những việc nhỏ tốt. Mỗi ngày một giọt. Một giọt thì không thấy gì, nhưng một tháng, một năm sau, mình sẽ thấy cái bình của mình đã khác.

Hôm nay, thử để ý một việc nhỏ mà mình hay tặc lưỡi cho qua. Có thể là một câu nói dối nhỏ cho tiện, một lần đi trễ, một lời hứa chưa giữ, một thứ mình lấy mà chưa xin. Đừng trách mình, cũng đừng coi thường nó. Chỉ cần dừng lại một lần, làm khác đi một lần. Một giọt nước lành hôm nay, rồi ngày mai thêm một giọt nữa. Cứ như vậy, cái bình của mình sẽ đầy dần bằng những điều tốt đẹp, mà mình không cần phải làm gì lớn lao cả.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (Nguyên Thuận dịch) — kệ 121 (trang 29)
• Tạng Thư Sống Chết (Sogyal Rinpoche; Ni sư Trí Hải dịch) — trích 'Đừng khinh việc ác nhỏ' (trang 94)
Bài liên quanMọi tướng đều hư vọng: Kinh Kim Cang dạy nhìn xuyên qua hình thứcChư pháp vô ngã: không có cái tôi nào đứng riêng một mìnhChư hành đều khổ: thấy rõ khổ thì khổ bớt nặng — kệ Pháp Cú 278