🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Kinh Pháp Cú kệ 64: ở gần người trí mà không học, như muỗng nằm trong canh mà không biết vị

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Có một anh thanh niên đi làm ở xưởng mộc gần mười năm. Thầy của anh là người thợ giỏi nhất vùng. Ai cũng tưởng anh phải giỏi lắm. Vậy mà đến khi tự mở xưởng riêng, anh lúng túng đủ thứ. Đo ván không biết đo. Ghép mộng không biết ghép. Khách hỏi thì ấp úng.

Người ta hỏi anh: mười năm ngồi cạnh thầy, sao không học được gì? Anh cười trừ. Mười năm đó, anh ngồi trong xưởng thật. Nhưng tai anh nghe nhạc. Mắt anh nhìn điện thoại. Tay anh chỉ làm những việc vặt. Thầy làm gì, anh nhìn qua rồi thôi. Chưa bao giờ anh hỏi: sao thầy đo chỗ này mà không đo chỗ kia? Chưa bao giờ anh tự tay làm lại một món cho ra hồn.

Câu chuyện đó giống hệt một câu kinh ngắn trong Kinh Pháp Cú. Người ngu, dầu trọn đời thân cận người có trí, không biết được Chánh pháp, như muỗng với vị canh. Cái muỗng nằm trong nồi canh cả buổi. Nó ngập trong canh. Nhưng nó không biết canh mặn hay nhạt. Nó không nếm được gì cả.

Ngay sau đó, kinh nói tiếp một hình ảnh đối lập. Người trí gần người có trí, dù chỉ trong chốc lát, cũng biết được Chánh pháp, như lưỡi với vị canh. Cái lưỡi chỉ cần chạm một chút là biết ngay. Mặn, nhạt, chua, cay, cái lưỡi phân biệt được liền.

Hai hình ảnh này không nói về chuyện thông minh hay không thông minh. Nó nói về cách mình đến với một điều hay. Cái muỗng thì ở gần mà không chạm. Cái lưỡi thì chạm thật nên biết thật.

Nhiều người trong chúng ta cũng giống cái muỗng. Đi chùa nhiều năm. Nghe pháp nhiều buổi. Sách Phật để đầy kệ. Nhưng lòng vẫn y như cũ. Giận vẫn giận như xưa. Tham vẫn tham như xưa. Lo vẫn lo như xưa. Không phải vì pháp không hay. Mà vì mình chỉ để pháp đi ngang qua tai, chưa bao giờ để nó chạm vào đời sống của mình.

Nghe một bài pháp về nhẫn nhịn, gật gù khen hay, rồi về nhà vợ nói một câu trái ý là nổi nóng ngay. Đó là muỗng. Đọc một trang kinh về buông bỏ, thấy thấm lắm, rồi hôm sau mất một món đồ nhỏ mà tiếc cả tuần. Đó cũng là muỗng.

Còn lưỡi thì khác. Người như lưỡi nghe một câu, đem về thử ngay. Nghe nói giận làm khổ mình trước, hôm sau có chuyện bực, họ dừng lại một nhịp. Họ thở một hơi. Họ tự hỏi: mình đang giận thật, hay mình đang bị cơn giận dắt đi? Chỉ một nhịp dừng đó thôi, họ đã nếm được vị của pháp. Pháp không còn là chữ trên giấy nữa. Pháp thành kinh nghiệm của chính mình.

Cho nên học Phật không đo bằng số buổi mình đã ngồi nghe. Cũng không đo bằng số cuốn kinh mình đã đọc. Nó đo bằng một việc rất nhỏ: có điều gì mình nghe xong, đã đem ra sống thử một lần chưa? Một lần thôi cũng đủ.

Muốn đổi từ muỗng thành lưỡi, không cần làm gì lớn. Mỗi lần nghe hay đọc được một điều, chỉ cần giữ lại một câu. Một câu thôi. Rồi trong ngày hôm đó, tìm một việc nhỏ để làm theo câu đó. Nghe nói nói lời lành, thì hôm nay nói với con một câu dịu dàng hơn hôm qua. Nghe nói biết đủ, thì hôm nay ăn một bữa cơm mà lòng không đòi thêm thứ gì. Làm được một việc nhỏ như vậy, mình đã nếm rồi.

Người có trí trong đời mình không nhất thiết phải là một vị thầy lớn. Có khi đó là người cha ít nói nhưng sống ngay thẳng cả đời. Có khi đó là người bạn dám nói thẳng khi mình sai. Có khi đó là một người đồng nghiệp làm việc gì cũng cẩn thận, sạch sẽ. Mình ở gần họ mỗi ngày, nhưng nếu mình không để ý, không hỏi, không học, thì mình vẫn chỉ là cái muỗng nằm trong nồi canh. Gần mà không biết vị. Muốn nếm, phải mở lòng ra, phải chịu hỏi một câu, chịu nghe một lời, chịu thử một việc. Chỉ vậy thôi.

Cái muỗng cả đời nằm trong canh mà vẫn nhạt. Cái lưỡi chỉ chạm một cái đã biết vị. Khác nhau không phải ở chỗ ở gần hay ở xa. Khác nhau ở chỗ có chạm thật hay không. Học cũng vậy. Ở gần thầy giỏi chưa đủ. Ở gần kinh hay chưa đủ. Phải để lòng mình chạm vào điều đó, dù chỉ một lần, thì điều đó mới thành của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 64
Nguồn
• Kinh Pháp Cú — kệ 64 (dhp_ev05.htm)
Bài liên quanKinh Pháp Cú kệ 122: chớ khinh việc thiện nhỏ, giọt nước đầy bình cũng từ từng giọtKinh Pháp Cú kệ 252: dễ thấy lỗi người, khó thấy lỗi mìnhKinh Pháp Cú kệ 354: pháp thí thắng mọi thí, một lời đúng lúc cứu được cả đời người