🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Hiểu kinh dễ dàng

Như voi xuất trận: kệ Pháp Cú 320

Hiểu kinh dễ dàng · 6 phút đọc

Bạn đi làm, làm đúng hết phần việc của mình, vậy mà vẫn bị người ta nói xấu sau lưng. Hoặc bạn bán hàng, khách quát tháo vô cớ, chê bai thậm tệ. Lúc đó trong lòng bạn nghĩ gì? Phần lớn chúng ta nghĩ ngay tới việc đáp trả: nó chửi mình một, mình chửi lại mười. Phải nói cho ra lẽ. Phải cho nó biết tay. Nhưng nói xong rồi thì sao? Lòng mình có yên không, hay càng thêm rối?

Kinh Pháp Cú có một câu nói về những lúc như vậy, kệ 320: "Như voi xuất trận hứng chịu cung tên, ta nhẫn chịu mọi điều phỉ báng, bởi đời lắm người phá giới."

Hình ảnh con voi ra trận rất mạnh. Voi không phải vì sợ tên mà quay đầu bỏ chạy. Nó vẫn đi tới, vẫn làm việc của nó, mặc cho tên bay vèo vèo. Tên có trúng thì cũng chỉ xước da, vì voi dày da và vì voi không dừng lại. Người tu cũng vậy. Người ta phỉ báng, chê bai, đặt điều, mình vẫn đi con đường của mình, không dừng lại để cãi nhau với từng mũi tên.

Câu kệ nói rõ lý do: "bởi đời lắm người phá giới". Người ta chửi mình, nhiều khi không phải vì mình sai, mà vì người ta đang sống buông thả, không giữ giới, nên thấy ai sống đàng hoàng thì khó chịu. Hiểu được như vậy thì mình bớt thắc mắc: sao mình tốt mà vẫn bị chửi? Vì đời là vậy. Người tốt vẫn bị chửi, người ngay vẫn bị đặt điều. Đó không phải là lỗi của mình.

Nhẫn ở đây không phải là nhu nhược, không phải là ai đánh cũng chịu, ai chửi cũng im. Nhẫn là biết chọn việc lớn hơn. Việc lớn là con đường mình đang đi, là việc mình đang làm, là sự bình yên của mình. Còn lời phỉ báng chỉ là mũi tên bay ngang. Dừng lại nhặt từng mũi tên, cãi nhau với từng người bắn tên, thì bao giờ mới tới đích? Con voi khôn là con voi không dừng lại.

Trong đời thường, nhẫn có nhiều hình thức. Thầy giáo bị phụ huynh mắng oan, vẫn bình tĩnh giải thích, vẫn dạy học trò như thường. Người bán hàng bị khách quát, vẫn giữ giọng nhẹ nhàng, vẫn giao hàng tử tế. Người vợ bị chồng nói nặng trong lúc nóng, vẫn im lặng đợi chồng nguôi rồi mới nói chuyện. Những người đó không yếu. Họ mạnh vì họ làm chủ được mình trong lúc người khác mất chủ.

Nhưng nhẫn cũng cần hiểu cho đúng. Nhẫn không có nghĩa là để người ta chà đạp mãi, không có nghĩa là chịu đựng bạo lực hay bất công mà không làm gì. Nhẫn là giữ tâm yên để xử lý việc cho đúng. Cần nói thì nói, cần tránh thì tránh, cần nhờ pháp luật thì nhờ pháp luật. Khác nhau ở chỗ: mình làm những việc đó với cái tâm tỉnh táo, không phải với cơn giận đang sôi. Giận mà nói thì lời nói thành tên, bắn ra rồi không thu lại được.

Có một cách thực tập rất nhỏ: khi nghe lời chê bai, đừng trả lời ngay. Hít một hơi, hỏi lòng mình: câu này có đúng không? Nếu đúng, thì cảm ơn người ta đã chỉ ra, rồi sửa. Nếu sai, thì thôi, để nó trôi qua như tên bay qua da voi. Người ta chê mình mà mình không nhận, thì lời chê đó ở lại với người ta, không phải với mình.

Cũng nên nhớ rằng voi ra trận không đi một mình. Sau lưng voi còn có người cưỡi, có đồng đội. Mình cũng vậy, đừng tưởng nhẫn là chịu đựng một mình trong im lặng. Khi bị oan ức, hãy kể với người mình tin, nhờ họ nhìn giúp xem mình sai ở đâu. Có người lắng nghe thì mũi tên bay tới cũng nhẹ đi một nửa. Nhẫn không có nghĩa là cô độc, mà là không để cơn giận quyết định thay mình.

Cuối cùng, hãy nhớ: voi ra trận không phải để khoe da dày, mà để đi tới nơi cần tới. Mình nhẫn không phải để khoe mình hiền, mà để giữ được con đường của mình. Ai chửi cứ chửi, ai khen cứ khen, mình vẫn đi. Đi tới đâu thì tới, miễn là mình không bỏ cuộc giữa đường vì vài mũi tên.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Kinh Pháp Cú · Kệ 320
Nguồn
• Kinh Pháp Cú, HT Thích Thiện Siêu dịch — trang 30
Bài liên quanCò già bên bờ ao: kệ Pháp Cú 155Giới như cỏ kusa cầm không khéo — kệ Pháp Cú 311Bát chánh đạo là đạo thù thắng — kệ Pháp Cú 273