🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Kinh Dịch trong đời sống

Gieo quẻ là gì — người xưa hỏi Kinh Dịch thế nào

Kinh Dịch trong đời sống · 7 phút đọc

Có những lúc trong đời, mình đứng trước một việc lớn mà không biết nên đi đường nào.

Chuyển việc hay ở lại. Mở quán hay cứ làm thuê. Cưới năm nay hay đợi thêm một năm nữa. Hỏi ai cũng thấy mỗi người nói một kiểu. Người thì bảo cứ liều đi. Người thì bảo đừng dại.

Lúc ấy, người xưa có một cách hỏi rất riêng. Họ không hỏi người. Họ hỏi Dịch.

Hỏi Dịch tức là gieo quẻ. Sách cổ trong kho chép rất rõ thể thức gieo quẻ. Muốn gieo quẻ cho có linh nghiệm, phải giữ lòng mình sáng sủa, yên lặng. Câu này nghe đơn giản mà khó làm vô cùng.

Bởi vì phần lớn chúng ta lúc muốn hỏi, lòng đang rối. Đang sợ mất. Đang tham được. Đang giận ai đó. Đem cái lòng rối ấy đi hỏi, thì hỏi gì cũng ra rối. Cho nên người xưa dặn trước hết phải yên. Ngồi xuống. Thở đều. Để cho lòng lắng lại như mặt nước lặng, rồi mới gieo.

Gieo quẻ ngày xưa có nhiều cách. Cách quen thuộc nhất là dùng ba đồng tiền cổ. Người ta bọc những đồng tiền ấy trong một cái khăn màu đỏ, tỏ ý tôn trọng. Khi gieo, lấy ba đồng tiền đặt vào lòng bàn tay, úp hai tay lại, để im trong chốc lát.

Nghe thì giống như một nghi lễ. Nhưng nghĩ kỹ, đó là cách để người hỏi dừng lại. Dừng tay, dừng miệng, dừng cái đầu đang chạy lung tung. Ba đồng tiền trong tay không quyết định thay mình. Chúng chỉ là cái cớ để mình chịu ngồi yên với câu hỏi của chính mình.

Một đồng tiền có hai mặt. Ba đồng tiền gieo xuống, mặt nào ngửa mặt nào sấp sẽ thành một vạch. Sáu lần gieo thành sáu vạch. Sáu vạch thành một quẻ. Nghe thì đơn giản. Nhưng sáu vạch ấy lại mở ra cả một thế giới. Mỗi quẻ có một cái tên, một hình tượng, một lời dặn.

Có quẻ nói về lúc khởi đầu gian nan. Có quẻ nói về lúc phải chờ. Có quẻ nói về lúc nên lui. Có quẻ nói về lúc nên tiến. Người hỏi không tìm trong quẻ một câu trả lời có hay không. Người hỏi tìm trong quẻ một cách nhìn.

Ví dụ như mình đang giận, muốn nói một câu thật nặng cho hả giận. Gieo được quẻ dạy về chờ đợi, về chừng mực. Tự nhiên mình khựng lại. Không phải vì quẻ cấm mình. Mà vì mình chợt nhớ ra: nói lúc giận thì lời nào cũng thành dao.

Ví dụ như mình đang sợ, muốn bỏ một việc dở dang. Gieo được quẻ dạy về bền bỉ, về đi từng bước. Tự nhiên mình thấy lại: mình không sợ việc khó, mình chỉ sợ mình không đủ kiên nhẫn.

Đó mới là chỗ hay của việc gieo quẻ. Quẻ không nói thay mình. Quẻ soi lại mình.

Người xưa cũng dạy rằng ngoài việc gieo quẻ, lập quẻ, nên biết thêm những vấn đề liên quan. Như quẻ hỗ, là nhìn một việc từ bên trong. Như quẻ biến, là một hào động thì cả quẻ đổi hướng. Nghĩa là không có việc gì đứng yên một chỗ. Hôm nay mình thấy nó là thế này. Mai mình đổi cách nhìn, nó đã thành thế khác.

Cho nên hỏi Dịch không phải là đi tìm một lời tiên tri. Hỏi Dịch là tập cho mình một thói quen: trước việc lớn, đừng vội. Ngồi yên. Hỏi lại lòng mình. Xem mình thật sự muốn gì, sợ gì, và sẵn sàng trả giá gì.

Nhiều người ngày nay vẫn thích gieo quẻ. Có người gieo bằng đồng xu. Có người dùng phần mềm. Cách nào cũng được. Cái quan trọng không nằm ở đồng tiền. Cái quan trọng nằm ở chỗ: trước khi gieo, lòng mình có yên không. Và sau khi gieo, mình có đủ thật thà để nghe lời quẻ dặn không.

Bởi vì quẻ hay nhất cũng chỉ là lời khuyên. Nghe rồi, làm hay không vẫn là mình. Quẻ bảo nên chờ, mà mình nôn nóng thì vẫn hỏng. Quẻ bảo nên tiến, mà mình sợ hãi thì vẫn đứng yên. Quẻ không đi thay mình được.

Người xưa hỏi Dịch, rốt cuộc là để học cách sống với sự không chắc chắn. Đời vốn không có câu trả lời chắc chắn. Có việc làm rồi mới biết đúng sai. Có người gặp rồi mới biết hợp hay không. Có con đường đi rồi mới biết có tới được không.

Gieo quẻ là cách người xưa chấp nhận điều đó một cách đàng hoàng. Không đoán mò. Không đổ thừa. Không ngồi chờ vận may. Mà lặng lại, hỏi một câu cho rõ, rồi bước đi với cái lòng đã yên hơn.

Cho nên nếu có lúc nào đó bạn đứng giữa ngã ba đường, hãy thử cách của người xưa. Không cần đồng tiền cổ, không cần khăn đỏ. Chỉ cần một buổi tối yên tĩnh. Ngồi xuống. Viết câu hỏi của mình ra giấy. Đọc lại ba lần. Hỏi mình: mình thật sự muốn gì.

Có khi câu trả lời đã nằm sẵn trong lòng mình từ lâu. Chỉ là mình ồn ào quá nên không nghe thấy. Quẻ, suy cho cùng, cũng chỉ là một cách để mình chịu im lặng mà nghe chính mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bói Dịch Diễn Cầm Tam Thế — trang 2 (thể thức gieo quẻ: muốn gieo quẻ linh nghiệm, phải giữ lòng sáng sủa, yên lặng)
• Phương pháp tự dự đoán nhanh — trang 60 (khi gieo quẻ, lấy 3 đồng tiền đặt vào lòng bàn tay, úp hai tay lại, để im trong chốc lát)
• Phương pháp tự dự đoán nhanh — trang 42 (ngoài việc gieo quẻ, lập quẻ, nên biết thêm quẻ hỗ, quẻ biến)
Bài liên quanNgũ hành trong Kinh Dịch: năm chất liệu làm nên đời sốngChữ Đức trong Kinh Dịch: đức dày thì chở được việc lớnÂm dương trong nhà ở: cửa sáng, bếp ấm theo Kinh Dịch