🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Kinh Dịch trong đời sống

Âm dương trong nhà ở: cửa sáng, bếp ấm theo Kinh Dịch

Kinh Dịch trong đời sống · 6 phút đọc

Có những ngôi nhà, bước vào là thấy dễ chịu ngay.

Không phải vì nhà to hay đồ đắt tiền. Mà vì nhà sáng. Cửa mở ra đón nắng. Bếp lúc nào cũng ấm. Phòng ngủ thì yên tĩnh, tối vừa đủ để ngủ ngon. Ngồi một lát đã muốn ở lại.

Cũng có những ngôi nhà, bước vào là thấy nặng. Cửa thì tối. Bếp thì lạnh. Phòng ngủ ồn ào, sáng trưng cả đêm. Ở lâu thấy mệt, mà không biết mệt vì cái gì.

Người xưa gọi cái cảm giác ấy bằng hai chữ âm dương. Và sách cổ về nhà ở, như thiên Dương Trạch Tam Yếu trong Địa lý Ngũ Quyết, đã nói rất kỹ về chuyện này. Dương trạch là nhà của người sống. Muốn nhà tốt thì phải biết âm dương trong nhà.

Âm dương trong nhà không phải là chuyện huyền bí. Nó là chuyện sáng và tối. Động và tĩnh. Nóng và lạnh. Ồn và yên. Một ngôi nhà tốt là ngôi nhà biết đặt mỗi thứ đúng chỗ của nó.

Cửa là chỗ đón. Cửa cần sáng, cần thoáng. Sáng thì người vào nhà thấy vui. Thoáng thì gió vào nhà thấy mát. Cửa mà tối, mà chật, mà vướng đồ đạc, thì người vào nhà đã thấy ngợp. Ngày nào cũng đi qua cái cửa ngợp ấy, lâu ngày lòng cũng ngợp theo.

Bếp là chỗ giữ lửa. Bếp cần ấm. Nhà nào bếp còn đỏ lửa thì nhà ấy còn tiếng người. Cơm nấu xong, cả nhà ngồi lại ăn với nhau. Đó là lúc ấm nhất trong ngày. Bếp mà lạnh, không ai nấu nướng, thì nhà dù đẹp cũng giống như nhà trọ. Mỗi người một góc, mỗi người một hộp cơm.

Phòng ngủ là chỗ nghỉ. Phòng ngủ cần tĩnh, cần tối vừa đủ. Ngày đã ồn ào đủ rồi. Đêm về cần một chỗ yên để thân nghỉ, lòng nghỉ. Phòng ngủ mà sáng quá, ồn quá, thì ngủ không sâu. Ngủ không sâu thì sáng dậy mệt. Mệt lâu ngày thì sinh bệnh, sinh cáu gắt.

Kinh Dịch có một hình ảnh rất đẹp về sự hòa hợp này. Sơn là Dương, Trạch là Âm. Núi và đầm hòa hợp nhau thì thành quẻ Hàm. Phong là Âm, Lôi là Dương. Gió và sấm tăng cường nhau. Âm dương không phải là hai bên đánh nhau. Âm dương là hai bên nâng nhau lên, như núi cần đầm, như gió cần sấm.

Nhà ở cũng vậy. Chỗ động cần có chỗ tĩnh để cân lại. Chỗ sáng cần có chỗ tối để mắt nghỉ. Nhà chỉ toàn sáng, toàn ồn, toàn động thì người trong nhà không có chỗ để thở. Nhà chỉ toàn tối, toàn lạnh, toàn tĩnh thì người trong nhà buồn, uể oải, không muốn làm gì.

Cho nên sửa nhà theo âm dương, trước hết không phải là đập đi xây lại. Mà là nhìn lại nhà mình: chỗ nào đang thừa, chỗ nào đang thiếu. Phòng khách có tối quá không. Bếp có lạnh quá không. Phòng ngủ có ồn quá không. Giường ngủ có kê ngay chỗ gió lùa không. Bàn làm việc có đủ sáng không.

Nhiều nhà chật mà vẫn ấm. Vì chủ nhà biết giữ. Cửa luôn sạch. Bếp luôn có mùi cơm. Phòng ngủ luôn gọn. Ánh sáng vừa đủ. Gió vừa đủ. Người trong nhà đi làm về, mở cửa ra đã thấy nhẹ lòng.

Nhiều nhà to mà vẫn lạnh. Vì chủ nhà chỉ lo đồ đắt tiền, quên mất cái cảm giác. Đèn sáng trưng khắp nơi mà không có chỗ nào tối để nghỉ. Tivi mở ầm ầm mà không có lúc nào yên để nói chuyện. Nhà to mà lòng người thì xa nhau.

Người xưa xem nhà không chỉ xem hướng. Xem hướng là một phần. Nhưng quan trọng hơn là xem người sống trong nhà có hợp với nhà không. Nhà hướng tốt mà người trong nhà cãi nhau suốt thì hướng tốt cũng chẳng cứu được. Nhà hướng thường mà vợ chồng thương nhau, con cái ngoan ngoãn, thì nhà ấy đã là nhà tốt.

Cho nên âm dương trong nhà ở, nói cho cùng, là âm dương trong lòng người. Lòng người yên thì nhà yên. Lòng người nóng thì nhà nóng. Lòng người lạnh thì nhà lạnh. Sửa nhà mà không sửa lòng, thì sửa mãi cũng không xong.

Nếu hôm nay bạn thấy nhà mình nặng nề, hãy thử bắt đầu từ việc nhỏ. Dọn lại cái cửa. Lau lại cái bếp. Nấu một bữa cơm. Tắt bớt một cái đèn. Mở một cánh cửa sổ cho gió vào.

Nhà là nơi mình trở về mỗi ngày. Cửa sáng, bếp ấm, phòng ngủ yên. Ba thứ ấy đủ, thì nhà đã là một chỗ tốt để sống. Không cần phải to, không cần phải đẹp như trong hình. Chỉ cần bước vào, thấy nhẹ lòng. Thế là đủ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kỳ Môn Độn Giáp Toàn Thư — trang 14 (Địa lý Ngũ Quyết, thiên Dương Trạch Tam Yếu bàn về nhà ở của người sống)
• Dịch Kinh Đại Toàn Tập 1 — trang 290 (Sơn là Dương, Trạch là Âm, hòa hợp nhau thành quẻ Hàm; Phong Âm, Lôi Dương tăng cường nhau)
• Dịch Lý và Phương Pháp Luận — trang 3 (sách tham khảo về Dương Trạch Tam Yếu và Địa lý Ngũ Quyết)
Bài liên quanKinh Dịch dạy con: uốn cây từ lúc còn nonCát, hung, hối, lận: bốn chữ nói hết kết quả một việcSáu mươi bốn quẻ là sáu mươi bốn hoàn cảnh đời