🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Kinh Dịch trong đời sống

Dịch trong hôn nhân gia đạo: thuận hòa là gốc

Kinh Dịch trong đời sống · 6 phút đọc

Vợ chồng sống với nhau, cãi nhau là chuyện thường. Cãi vì tiền, cãi vì con, cãi vì chuyện nhỏ như ai rửa bát, ai đón con. Cãi xong rồi làm hòa. Làm hòa xong rồi lại cãi. Nhiều người tưởng đó là chuyện bình thường của hôn nhân. Nhưng Kinh Dịch lại nói: hôn nhân có gốc của nó. Gốc ấy là thuận hòa. Mất gốc thì cãi nhau không còn là chuyện nhỏ nữa.

Quẻ Hằng trong Kinh Dịch là quẻ nói về đạo vợ chồng. Trong Dịch Kinh Đại Toàn Tập, tập Hạ Kinh, phần áp dụng quẻ Hằng vào thời đại, sách viết: Trước hết Tự Quái bàn về đạo vợ chồng, mà đạo vợ chồng là phu xướng phụ tùy, là thông cảm lẫn nhau, là ăn đời ở kiếp với nhau. Phu xướng phụ tùy nghe thì cổ, nhưng ý của nó thì rất thực: vợ chồng phải hòa theo nhau, thông cảm lẫn nhau, sống với nhau cả đời. Không phải ai trên ai dưới. Mà là hai người cùng một nhịp. Người này xướng, người kia họa. Người này nói, người kia nghe. Người này mệt, người kia đỡ. Đó là thuận hòa.

Sách còn nói rõ hơn: Thoán, Tượng và Hào dạy ta đi từ Biến Thiên đến Bất Biến, Hằng Cửu. Biến thiên là luôn thay đổi, bất kỳ về phương diện gì. Bất biến hay hằng cửu là ổn định, là không thay đổi. Nói bằng lời thường: đời thì luôn đổi. Người thì già đi. Tiền thì lúc có lúc không. Con thì lớn lên. Nhà thì lúc vui lúc buồn. Mọi thứ đều biến thiên. Nhưng trong cái biến thiên ấy, phải có một cái bất biến: đó là lòng vợ chồng với nhau. Lòng ấy không đổi thì nhà còn. Lòng ấy đổi thì nhà mất, dù nhà còn nguyên, tiền còn nguyên.

Quẻ Gia Nhân cũng dạy điều tương tự. Trong tập Hạ Kinh, sách viết: Đâu có củi, có lửa thì đấy có nhà. Gia Nhân dạy phải làm sao để tạo nên một gia đình hoàn hảo. Và cho rằng muốn được vậy, thì vợ phải ra vợ, chồng phải ra chồng, cha phải ra cha, con phải ra con, anh em phải ra anh em. Vợ chồng mỗi người làm đúng phận của mình, tôn trọng nhau, thì nhà mới yên. Chồng đi làm về, vợ đón bằng lời hỏi han, thì mệt cũng vơi. Vợ cả ngày lo con, chồng về phụ một tay, thì nhà vui. Những chuyện nhỏ như vậy, gom lại, thành thuận hòa.

Trong tập Yếu chỉ, sách có một câu rất sâu về âm dương trong nhân quần: Âm Dương có hòa hài, thì nhân luân mới có cơ bền vững, xã hội mới có cơ thanh bình. Âm dương là trời đất. Trong nhân quần, âm dương là nam nữ, là vợ chồng. Vợ chồng hòa hài thì nhân luân mới bền. Nhân luân là đạo làm người trong gia đình, ngoài xã hội. Gia đình mà vợ chồng không hòa, thì con cái cũng không yên, cha mẹ già cũng không vui. Một nhà không hòa, ảnh hưởng tới cả nhà. Nhiều nhà không hòa, ảnh hưởng tới cả xã hội. Cho nên thuận hòa trong hôn nhân không chỉ là chuyện riêng của hai người. Mà là gốc của cả xã hội.

Vậy làm sao để giữ thuận hòa? Có ba việc đơn giản. Một, thông cảm lẫn nhau. Chồng mệt thì vợ hiểu. Vợ mệt thì chồng hiểu. Đừng so xem ai mệt hơn. Hai, nói chuyện thẳng thắn mà nhẹ nhàng. Có gì không vừa ý thì nói, đừng để trong lòng rồi bùng nổ. Nhưng nói thì nói nhẹ, đừng nói để thắng. Ba, nhớ rằng mình đã hứa ăn đời ở kiếp với nhau. Lời hứa ấy không phải để nói cho vui ngày cưới. Mà để nhớ những lúc khó khăn nhất. Lúc khó khăn mà còn nhớ lời hứa, thì sẽ không bỏ nhau vì chuyện nhỏ.

Cũng cần nói thật: thuận hòa không có nghĩa là không bao giờ cãi nhau. Vợ chồng nào cũng cãi nhau. Thuận hòa là cãi xong rồi làm hòa, chứ không phải cãi xong rồi để đó. Là giận nhau một buổi, chứ không giận nhau một tháng. Là nói nhau một câu, chứ không nói những lời làm tổn thương nhau cả đời. Thuận hòa không phải là không có sóng. Mà là sóng tới rồi sóng qua, nhà vẫn còn nguyên.

Cho nên, nếu hôm nay vợ chồng bạn đang giận nhau, hãy thử nhớ tới quẻ Hằng. Đời thì biến thiên, nhưng lòng vợ chồng thì nên bất biến. Cãi nhau thì làm hòa. Giận nhau thì nói chuyện. Mệt thì đỡ nhau. Đừng để chuyện nhỏ làm mất cái gốc. Gốc còn thì nhà còn. Gốc mất thì nhà chỉ còn là bốn bức tường. Thuận hòa là gốc. Giữ được gốc ấy, là giữ được nhà.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Dịch Kinh Đại Toàn Tập, tập 3 (Hạ Kinh) — tr. 27 (Tự Quái bàn về đạo vợ chồng: thông cảm lẫn nhau, ăn đời ở kiếp)
• Dịch Kinh Đại Toàn Tập, tập 3 (Hạ Kinh) — tr. 94 (Đâu có củi, có lửa thì đấy có nhà)
• Dịch Kinh Đại Toàn Tập, tập 1 (Yếu chỉ) — tr. 290 (Âm Dương hòa hài thì nhân luân bền vững)
Bài liên quanMột quẻ Dịch cho người đang đứng giữa ngã ba đườngQuẻ Tụng: tranh cãi thắng thua, ai cũng thiệtQuẻ Sư: dẫn người như dẫn quân