🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Kinh Dịch trong đời sống

Quẻ Tỷ: một mình giỏi chưa đủ, phải biết gần nhau

Kinh Dịch trong đời sống · 6 phút đọc

Có những việc một mình làm mãi không xong. Không phải vì mình dở. Mà vì việc đó sinh ra đã cần nhiều người.

Tôi nhớ một anh bạn làm ở công ty xây dựng. Dự án gấp, anh ôm hết. Vẽ bản vẽ cũng anh, chạy vật tư cũng anh, gọi điện cho chủ đầu tư cũng anh. Đồng nghiệp hỏi có cần phụ không, anh xua tay: để tôi làm cho nhanh. Kết quả là tới hạn, bản vẽ xong mà vật tư chưa về, chủ đầu tư gọi không ai nghe máy vì anh đang bận ở công trường. Việc đổ bể. Anh ngồi thở dài: giá mà lúc đầu chịu chia việc ra.

Chuyện đó nghe quen lắm. Trong nhà cũng vậy. Có người mẹ nào cũng ôm hết việc nhà, rồi mệt, rồi giận, rồi bảo sao không ai thương mình. Có người chồng nào cũng gánh hết tiền nong một mình, rồi kiệt sức, rồi trách vợ không chia sẻ. Ai cũng tưởng ôm hết là giỏi. Thật ra ôm hết chỉ là một mình chịu trận.

Sách Kinh Dịch có một quẻ nói đúng chuyện này: quẻ Tỷ. Người xưa giảng quẻ Tỷ có nghĩa là đoàn kết, hòa hợp, cộng tác. Chữ Tỷ còn được giảng là hòa. Hình quẻ là nước ở trên đất. Nước thấm vào đất, đất giữ lấy nước, hai thứ gần nhau thì cùng tốt lên. Ý của quẻ rất đơn giản: muốn việc lớn thành, phải biết đứng gần nhau.

Đứng gần nhau ở đây không có nghĩa là lúc nào cũng dính lấy nhau. Gần nhau là biết việc ai người nấy làm, mà cùng hướng về một việc chung. Như một đội bóng. Thủ môn không chạy lên đá tiền đạo. Tiền đạo không lùi về bắt bóng. Mỗi người giữ một chỗ của mình, tin người kia giữ chỗ của họ. Đội đó mới thắng. Còn đội nào ai cũng muốn ghi bàn, ai cũng muốn làm ngôi sao, thì thua là chắc.

Trong nhà cũng vậy. Vợ chồng hòa hợp không phải là hai người giống nhau hoàn toàn. Là người này nóng thì người kia chậm lại một nhịp. Là tiền bạc, con cái, việc nhà, mỗi người gánh một phần vừa sức mình. Có nhiều nhà cãi nhau không phải vì thiếu tiền. Mà vì một người gánh quá nhiều, người kia đứng ngoài quá lâu. Lâu ngày, người gánh thì mệt, người đứng ngoài thì xa lạ. Quẻ Tỷ nhắc một điều nhẹ nhàng: gần nhau là cùng gánh, không phải một người gánh thay cả nhà.

Nhưng gần ai cũng là một câu hỏi lớn. Người xưa dạy quẻ Tỷ cũng là quẻ dạy chọn người để gần. Gần người tốt, mình được nâng lên. Gần người xấu, mình bị kéo xuống. Có những mối quan hệ càng gần càng mệt: người chỉ biết lợi dụng, người gặp chuyện vui thì đến, gặp chuyện buồn thì biến mất. Với những người như vậy, xa ra một chút không phải là vô tình. Là giữ mình.

Ngược lại, có những người đáng gần mà mình cứ đẩy ra. Bạn cũ lâu không gặp, ngại gọi. Anh em trong nhà giận nhau một chuyện nhỏ, mấy năm không nói. Cha mẹ già ở quê, con bận quá, tháng gọi được một cuộc. Những mối gần gũi đó, muốn giữ thì phải chăm. Tình cảm cũng như cái cây. Không tưới, nó khô. Không gặp, nó nhạt. Một cuộc gọi, một bữa cơm, một lần hỏi han, nghe thì nhỏ, mà giữ được cái gần.

Vậy nên bài học của quẻ Tỷ có thể gói lại trong ba việc nhỏ. Thứ nhất, việc lớn thì đừng ôm một mình. Chia ra, tin người khác, để mỗi người làm phần của mình. Thứ hai, trong nhà, cùng gánh chứ đừng để một người gánh. Ai mệt thì nói ra, ai rảnh thì đỡ lấy. Thứ ba, chọn người để gần. Gần người tử tế, xa người lợi dụng, và chăm những mối quan hệ đáng giữ.

Cuối cùng, xin nhắc lại một điều cho đúng vị trí của nó. Kinh Dịch là sách văn hóa cổ, quẻ Tỷ là một cách người xưa nhìn chuyện đời. Bài này kể lại để tham khảo, để soi mình, không phải để phán rằng ai hợp với ai hay việc gì chắc thành chắc bại. Vận mệnh của một người nằm ở cách người đó sống và làm mỗi ngày, không nằm gọn trong một quẻ.

Đời người, có những đoạn phải đi một mình. Nhưng phần lớn những việc đáng làm, đều cần có người đi cùng. Biết gần nhau đúng lúc, đúng người, thì việc nặng cũng nhẹ đi một nửa. Đó là ý nghĩa giản dị nhất của quẻ Tỷ: đoàn kết, hòa hợp, cùng nhau làm thì mới nên việc.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Bói Dịch Diễn Cầm Tam Thế — trang 12
• Bốc Phệ Cách Ngôn — trang 37
Bài liên quanQuẻ Dự: vui đúng cách, mừng mà không quên việcQuẻ Tùy: biết theo thời, không phải gió chiều nào theo chiều ấyQuẻ Cổ: nhà đã mục thì sửa, đừng quét sơn che đi