Có người trẻ mới ra trường, muốn một năm là mua được nhà, hai năm là mở được công ty. Học nghề gì cũng muốn học nhanh. Làm việc gì cũng muốn thấy kết quả ngay. Gặp ai thành công cũng hỏi bí quyết, hy vọng có một con đường tắt.
Có người làm ăn, thấy người ta bán online kiếm tiền nhanh, vội vàng bỏ vốn lớn nhập hàng. Chưa hiểu thị trường, chưa biết khách hàng, chưa có kinh nghiệm. Vài tháng sau, hàng tồn đầy kho, tiền mất, nản lòng, rồi kết luận mình không có duyên buôn bán.
Không phải họ dốt. Mà họ thiếu một thứ. Thiếu sự tích lũy.
Người xưa gặp chuyện này, họ nói đến quẻ Đại Súc.
Đại Súc nghĩa là tích lũy lớn, là chế ngự nhiều. Trong sách Bói Dịch Diễn Cầm Tam Thế, quẻ số 26, Sơn Thiên Đại Súc, được giải là chế ngự nhiều có thể tăng thêm sức mạnh và phong phú. Nghe thì khô khan. Nhưng ý của nó rất gần gũi.
Sách xưa có lời bàn cho quẻ này, đại ý là ở đời, mọi kế hoạch chương trình phải được chuẩn bị chu đáo, sẽ vững lòng và đi đến thành công. Việc làm đã ứng với lẽ trời thì không sự gian hiểm nào mà không vượt qua.
Nói theo lời thường thì thế này. Muốn làm việc lớn, phải tích lũy trước. Tích lũy vốn liếng. Tích lũy kinh nghiệm. Tích lũy mối quan hệ. Tích lũy cả sự kiên nhẫn. Chưa tích đủ mà đã vội làm lớn, giống như chưa đủ gạch đã muốn xây nhà cao. Xây lên được vài tầng là nghiêng.
Quẻ Đại Súc có một hào rất hay. Hào hai nói rằng, xe bị trút bánh. Có ý nên đợi thời cơ, không nên xúc tiến vội mà sẽ bị tai họa.
Xe trút bánh thì đi làm sao được. Cố đi thì càng hỏng nặng. Người khôn lúc đó không cố đẩy xe đi tiếp. Họ dừng lại, sửa bánh cho chắc, rồi mới đi. Dừng lại không phải là thua. Dừng lại để đi xa hơn.
Trong đời, có những lúc mình phải dừng lại như vậy. Làm ăn đang khó khăn, đừng vội vay thêm tiền để gỡ gạc. Học nghề chưa vững, đừng vội ra mở tiệm riêng. Con cái còn nhỏ, đừng vội ép con học đủ thứ để hơn bạn bè. Dừng lại, xem lại, tích lũy thêm, rồi mới bước tiếp.
Quẻ này còn có hào bốn, nói về việc bắt cái cùm vào con trâu non từ khi nó chưa mọc sừng. Đại ý là uốn nắn từ sớm thì dễ, đợi lớn rồi mới uốn thì khó.
Người nuôi trâu biết rõ điều này. Trâu non chưa mọc sừng, còn hiền, dạy bảo còn nghe. Đợi trâu lớn, sừng dài, sức mạnh, lúc đó muốn bắt nó nghe lời thì vừa khó vừa nguy hiểm.
Dạy con cũng vậy. Dạy một đứa trẻ biết tiết kiệm, biết giữ lời hứa, biết tôn trọng người khác, phải dạy từ khi còn nhỏ. Đợi con lớn, tính nết đã thành hình, lúc đó muốn sửa thì cha mẹ vừa mệt vừa muộn.
Dạy chính mình cũng vậy. Muốn bỏ một thói xấu, phải bắt đầu từ sớm. Hút thuốc mười năm rồi mới bỏ, khó gấp mười lần người mới hút vài tháng. Nợ nần chồng chất rồi mới học cách quản lý tiền, khó gấp mười lần người tập tiết kiệm từ khi còn ít tiền.
Đại Súc dạy tích lũy, nhưng không phải tích lũy kiểu ôm đồm. Tích lũy ở đây là chế ngự. Chế ngự nghĩa là biết giữ lại, biết kiềm chế, biết chọn cái gì cần giữ và cái gì cần bỏ.
Người tích lũy giỏi không phải là người có nhiều nhất. Mà là người biết mình đang tích cái gì, để làm gì. Tích tiền để làm ăn thì khác tích tiền để khoe. Tích kiến thức để làm việc thì khác tích bằng cấp để treo tường.
Có người làm được bao nhiêu tiêu hết bấy nhiêu, rồi than mình không có vốn. Có người làm ít, nhưng tháng nào cũng để dành một ít. Mười năm sau, người để dành có vốn mở quán, người tiêu hết vẫn đi làm thuê. Khác nhau không phải ở số tiền kiếm được. Mà ở cách chế ngự bản thân.
Quẻ Đại Súc có hào sáu nói một ý rất đẹp. Việc đến cùng cực thì phải quay lại và trở thành may mắn hanh thông. Đường trên trời được khoáng đãng, hanh thông, biểu hiện sự thành công.
Nghĩa là tích lũy đến một mức nào đó, tự nhiên mọi chuyện thông suốt. Như người học nghề, ban đầu cái gì cũng khó. Nhưng học đủ lâu, luyện đủ nhiều, đến một ngày tự nhiên tay nghề thuần thục. Việc trước đây làm cả ngày không xong, giờ làm một buổi là xong.
Người làm ăn cũng vậy. Những năm đầu vừa học vừa lỗ. Nhưng kiên trì đủ lâu, hiểu khách hàng, hiểu thị trường, đến một ngày tự nhiên việc chạy. Không phải vì may mắn từ trên trời rơi xuống. Mà vì tích lũy đã đủ.
Cho nên, nếu bạn đang làm một việc mà mãi chưa thấy kết quả, đừng vội kết luận mình không có duyên. Hãy hỏi lại mình. Mình đã tích lũy đủ chưa? Vốn đã đủ chưa? Kinh nghiệm đã đủ chưa? Sự kiên nhẫn đã đủ chưa?
Nếu chưa đủ, đừng buồn. Cứ tiếp tục tích. Mỗi ngày một chút. Mỗi tháng một chút. Như núi tích đá, như biển tích nước. Đến lúc đủ, việc lớn tự nhiên thành.
Đó là ý của quẻ Đại Súc. Không phải quẻ của người chậm chạp. Mà là quẻ của người biết mình muốn đi xa, nên chịu khó chuẩn bị cho kỹ. Đi chậm mà chắc, còn hơn đi nhanh mà ngã.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư