🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Kinh Dịch trong đời sống

Quẻ Đồng Nhân: một mình đi nhanh, cùng nhau đi xa

Kinh Dịch trong đời sống · 6 phút đọc

Xóm tôi có một con hẻm nhỏ. Mưa lớn là ngập. Năm nào người dân cũng kiến nghị, năm nào cũng chưa sửa. Rồi một hôm, mấy nhà trong hẻm ngồi lại với nhau. Người góp tiền, người góp công, người quen thợ thì gọi thợ. Một tuần sau, con hẻm có rãnh thoát nước mới. Không chờ ai. Không ai đứng ra làm lãnh đạo. Chỉ là mọi người cùng làm.

Chuyện nhỏ vậy thôi. Nhưng nó làm tôi nhớ tới một quẻ trong Kinh Dịch. Đó là quẻ Đồng Nhân. Trong sách xưa, quẻ này bàn về sự đoàn kết, sự thân ái. Nghĩa là, con người cùng lòng với nhau. Không phải vì giống nhau. Mà vì cùng hướng về một việc.

Lời quẻ viết: đồng nhân nơi đồng hoang thì hanh thông. Đồng hoang là chỗ rộng, chỗ trống, không có tường vây. Người xưa dùng hình ảnh đó để nói một điều. Muốn hợp được với nhiều người, lòng mình phải rộng như đồng hoang. Lòng mà hẹp, chỉ chứa được vài người quen. Lòng mà rộng, mới chứa được cả xóm, cả làng.

Trong đời, ta hay gặp hai kiểu người. Một kiểu chỉ chơi với người giống mình. Cùng quê, cùng nghề, cùng ý kiến. Ai khác mình một chút là khó chịu. Người như vậy, bạn bè ít, mà hễ có chuyện là cô đơn. Vì lúc cần giúp, những người giống mình chưa chắc đã giúp được. Kiểu thứ hai là người chơi được với đủ hạng người. Già trẻ, giàu nghèo, khác quê khác nghề, họ vẫn nói chuyện được. Người như vậy, lúc khó khăn, gọi một tiếng là có người tới.

Đồng lòng không có nghĩa là lúc nào cũng đồng ý với nhau. Mấy nhà trong hẻm làm rãnh nước, cũng cãi nhau. Người muốn làm rãnh to, người muốn làm rãnh nhỏ cho đỡ tốn. Người muốn làm cuối tuần, người chỉ rảnh buổi tối. Nhưng họ cãi xong rồi vẫn làm. Vì họ cùng muốn một việc. Đó là hẻm hết ngập. Cái đích chung giữ họ lại với nhau.

Nhiều đội nhóm tan rã không phải vì thiếu tiền hay thiếu người giỏi. Mà vì thiếu cái đích chung. Mỗi người một hướng. Người muốn danh, người muốn lợi, người chỉ muốn nhàn. Làm chung một thời gian thì sinh nghi ngờ. Ai cũng sợ mình thiệt. Thế là tan. Trong khi những nhóm bền, thường là những nhóm có một việc rõ ràng mà ai cũng thấy đáng làm.

Trong gia đình cũng vậy. Anh em trong nhà, mỗi người một tính. Người nóng, người lạnh. Người tiết kiệm, người xởi lởi. Nếu chỉ nhìn vào cái khác nhau, thì nhà nào cũng có chuyện để cãi. Nhưng nếu nhớ tới cái chung, là cha mẹ già cần được chăm sóc, là nhà cửa cần được giữ gìn, thì cái khác nhau bỗng nhỏ lại. Đồng nhân trong nhà, trước hết là cùng thương cha mẹ.

Có người hỏi, làm sao để hợp được với người khó tính. Câu trả lời của quẻ Đồng Nhân rất thực tế. Đừng bắt người ta giống mình. Hãy tìm cái chung giữa mình và người ta. Cùng thích một món ăn, cùng lo một việc, cùng thương một người. Từ cái chung nhỏ đó, mới nói chuyện được. Rồi từ nói chuyện được, mới tin nhau được. Tin nhau rồi, mới làm việc lớn cùng nhau được.

Tôi nhớ có lần một nhóm bạn làm từ thiện. Họ khác nhau đủ thứ. Có người làm công nhân, có người làm văn phòng, có người buôn bán. Họp nhau, ý kiến trái ngược hoài. Nhưng mỗi lần đi phát quà cho người nghèo về, ai cũng vui. Vì họ thấy tận mắt việc mình làm có ích. Cái vui chung đó giữ nhóm lại với nhau mấy năm trời. Không ai bỏ đi, dù thỉnh thoảng vẫn cãi nhau.

Quẻ Đồng Nhân dạy ta một điều giản dị. Một mình đi thì nhanh. Cùng nhau đi thì xa. Người đi một mình, lúc khỏe thì nhanh lắm. Nhưng lúc mệt, lúc ốm, lúc gặp chuyện, không có ai đỡ. Người đi cùng nhau, lúc nhanh lúc chậm, nhưng có người dìu khi mình vấp. Đường dài, cái cần không phải là nhanh. Mà là có người đi cùng tới cuối.

Vậy nên, muốn hợp tác với ai, đừng hỏi người ta có giống mình không. Hãy hỏi, mình với người ta có cùng muốn một việc không. Nếu có, thì bắt đầu từ đó. Lòng rộng ra một chút. Nghe người ta nói hết câu rồi mới cãi. Nhường nhau một chút trong chuyện nhỏ, để giữ nhau trong chuyện lớn. Như mấy nhà trong hẻm làm rãnh nước. Không ai làm lãnh đạo. Chỉ là mọi người cùng làm. Mà hẻm hết ngập. Đó là đồng nhân. Đơn giản vậy thôi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Sách Dịch Kinh Đại Toàn tập 2 — trang 200 (quẻ Đồng Nhân bàn về sự đoàn kết, sự thân ái)
• Sách Dịch Kinh Đại Toàn tập 2 — trang 202 (Thoán từ: Đồng nhân vu dã, hanh — đồng nhân nơi đồng hoang thì hanh thông)
Bài liên quanQuẻ Đại Hữu: có nhiều rồi, giữ sao cho không mấtHà Đồ và Lạc Thư: hai bức đồ mở đầu Kinh DịchTiên thiên và hậu thiên bát quái: hai cách xếp tám quẻ