🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Chuyển nghiệp: nghiệp đã tạo có đổi được không

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Có một anh thanh niên tìm đến chùa, mặt buồn rười rượi. Anh nói: thầy ơi, hồi trẻ con làm nhiều điều sai. Con lừa bạn, con bỏ nhà đi, con làm cha mẹ khóc hết nước mắt. Giờ con muốn làm lại, nhưng có phải nghiệp đã tạo thì không đổi được không? Có phải con cứ phải gánh hoài không?

Câu hỏi này, nhiều người cũng từng hỏi. Mình đã lỡ làm sai rồi, giờ có sửa được không? Hay là đã gieo hạt xấu thì cứ phải chờ nó trổ, không cách nào khác?

Câu trả lời của đạo Phật rất rõ: nghiệp đổi được. Không phải nghiệp nào cũng cứng như đá. Có nghiệp đổi được, có nghiệp khó đổi, nhưng không có nghiệp nào là không thể chuyển.

Trong sách Muôn Kiếp Nhân Sinh, có một câu nói rất hay: người hiểu biết luật vũ trụ phải biết chấp nhận mọi sự, tốt cũng như xấu, giàu cũng như nghèo, may cũng như rủi, nếu cần thì phải sẵn sàng biết chuyển nghiệp, làm điều lành tránh điều dữ, định mệnh dù thế nào rồi cũng có thể thay đổi. Chuyển nghiệp ở đây không phải là phép màu. Chuyển nghiệp là đổi cách sống.

Trong sách Bước đầu học Phật, Hòa thượng Thích Thanh Từ giải thích: nghiệp đã do chúng ta gây tạo, biến thành chủng tử gieo vào tàng thức. Muốn hết nghiệp cũng do chúng ta khéo loại hết những chủng tử nghiệp ở trong tàng thức ra. Khi kho tàng thức sạch chủng tử thì sức mạnh lôi vào sanh tử không còn.

Ngài lấy một ví dụ rất dễ hiểu. Khi chúng ta muốn học thuộc lòng một bài thơ, chúng ta đọc một lần, hai lần, cho đến nhiều lần thì tự thấy nó thuộc. Cái thuộc ấy là do mỗi lần đọc, hạt giống ấy rơi vào tàng thức, đọc nhiều lần, hạt giống ấy càng trưởng thành. Ngược lại, khi chúng ta học thuộc một bài thơ, song mỗi lần nhớ lại, chúng ta đều bỏ qua, thời gian lâu bài thơ ấy sẽ quên bẵng. Những chủng tử khác cũng thế, mỗi khi khởi hiện hạnh, chúng ta đều thông qua chẳng cho hình ảnh sống lại, lâu ngày tự nhiên nó mất.

Nghĩa là hạt giống ác trong lòng mình cũng giống như bài thơ đó. Mình cứ nhắc đi nhắc lại nó, cứ sống theo nó, thì nó càng mạnh. Mình bỏ qua nó, không nuôi nó nữa, lâu ngày nó sẽ yếu dần rồi mất. Chuyển nghiệp chính là như vậy: không nuôi hạt xấu nữa, mà nuôi hạt tốt.

Sách Phật Học Cơ Bản cũng dạy: nghiệp là hành động có tác ý, bắt nguồn từ những tạo tác của tâm, thông qua thân, miệng và ý. Một hành động nếu không phát sinh từ tâm thì không thể gọi là nghiệp. Điều này có nghĩa là cái quyết định nghiệp chính là tâm của mình. Tâm đổi thì nghiệp đổi. Tâm còn nuôi ác thì nghiệp ác còn. Tâm quay về lành thì nghiệp lành bắt đầu.

Đức Phật dạy trong kinh Pháp Cú: ý dẫn đầu các pháp, ý làm chủ tạo tác. Nếu với ý nhiễm ô, nói năng hay hành động, khổ não bước theo sau như chiếc xe theo chân con vật kéo. Nếu với ý thanh tịnh, nói năng hay hành động, an lạc bước theo sau như bóng không rời hình. Hai câu này nói rõ: chuyển nghiệp bắt đầu từ chuyển ý. Ý đổi, lời đổi, việc làm đổi, thì quả đổi.

Nhưng chuyển nghiệp không có nghĩa là quả cũ biến mất ngay. Hạt xấu đã gieo thì vẫn phải trổ. Chuyển nghiệp là làm cho hạt xấu yếu đi, và gieo thêm nhiều hạt tốt để lấn át nó. Giống như một nắm muối bỏ vào tô canh thì mặn, bỏ vào hồ nước mênh mông thì không mặn. Nghiệp xấu là nắm muối. Việc lành mình làm thêm chính là hồ nước. Hồ càng lớn, muối càng loãng.

Anh thanh niên kia, nếu từ hôm nay anh sống tử tế, hiếu thảo với cha mẹ, giúp đỡ bạn bè, làm việc chân chính, thì mỗi ngày anh đang đổ thêm nước vào hồ. Nắm muối cũ vẫn còn đó, nhưng nó sẽ loãng dần. Đến một ngày, anh nếm lại nước hồ, sẽ không còn thấy mặn nữa.

Chuyển nghiệp cũng cần thời gian. Không ai chuyển một ngày mà xong. Nhưng mỗi ngày mình chuyển một chút, một năm sau nhìn lại, mình đã là một người khác. Người khác đó không phải là người không có quá khứ. Mà là người đã không để quá khứ quyết định tương lai của mình.

Cho nên, nghiệp đã tạo có đổi được không? Đổi được. Bằng cách nào? Bằng cách đổi tâm, đổi lời, đổi việc làm, từng ngày một. Không cần làm điều gì lớn lao. Chỉ cần hôm nay mình tốt hơn hôm qua một chút. Ngày mai tốt hơn hôm nay một chút. Cứ vậy mà đi, rồi sẽ tới.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Muôn Kiếp Nhân Sinh — tr.22 (biết chuyển nghiệp)
• Bước đầu học Phật — bài 13 Nghiệp báo (mục VI: Làm sao hết nghiệp)
• Phật Học Cơ Bản — bài 2.4 Nghiệp (nghiệp là hành động có tác ý; Pháp Cú kệ 1–2)
Bài liên quanSám hối có xóa được nghiệp cũ khôngBố thí nhiều có hết nợ nghiệp khôngOan gia trái chủ là gì, hóa giải ra sao