Điện thoại reo. Bà cụ nghe máy. Đầu dây bên kia, một giọng trẻ, hốt hoảng: Mẹ ơi, con bị tai nạn, đang ở bệnh viện, cần tiền gấp, mẹ chuyển khoản ngay đi, không thì người ta không mổ cho con. Bà cụ run rẩy. Tay bà run, tim bà đập mạnh. Con bà đang đi làm xa. Bà không nghĩ được gì nữa. Bà lật đật ra ngân hàng, rút hết tiền tiết kiệm. May mà cô nhân viên ngân hàng thấy lạ, hỏi han vài câu, rồi giữ bà lại. Cô gọi điện cho con trai bà. Con bà vẫn bình an, đang ngồi làm việc. Bà cụ ngồi phịch xuống ghế, vừa khóc vừa cười. Tiền còn đó. Nhưng nỗi sợ hãi vừa rồi thì còn mãi.
Người gọi điện thoại đó là ai? Có thể là một thanh niên ngồi trong căn phòng trọ, trước mặt là danh sách số điện thoại mua được đâu đó. Tay bấm số, miệng nói theo kịch bản. Hết người này đến người khác. Cả ngày, cả trăm cuộc gọi. Có người không tin, chửi rồi cúp máy. Có người tin, chuyển tiền. Một ngày lừa được một người, đủ sống cả tháng. Công việc nhẹ nhàng, không dầm mưa dãi nắng, không ai thấy mặt mình. Nghe thì dễ. Nhưng có thật là dễ không?
Trong sách có câu: Nói dối đọa địa ngục, có làm nói không làm, hai tội đều phải chịu, do nghiệp tự dẫn đi. Câu này nằm trong một bộ kinh cổ, nói về quả báo của lời nói dối. Người nói dối tưởng rằng lời nói bay đi là hết. Nhưng không. Lời nói dối đi vào lòng người nghe, gây ra sợ hãi, đau khổ, mất mát. Rồi nó quay về, đi vào lòng người nói, làm cho lòng người ấy chai sạn dần. Nghiệp không cần ai dẫn. Nó tự dẫn mình đi, như dòng nước tự chảy xuống chỗ thấp.
Lừa đảo qua điện thoại có một điểm khiến người ta dễ làm hơn lừa đảo trực tiếp. Đó là không thấy mặt nạn nhân. Không thấy bà cụ run rẩy ở ngân hàng. Không thấy ông cụ bán cả đàn gà để chuyển tiền cho kẻ giả danh con trai. Không thấy người mẹ trẻ khóc vì mất tiền chữa bệnh cho con. Không thấy mặt, nên không thấy tội. Tai không nghe tiếng khóc, nên lòng không động. Cái màn hình điện thoại che đi tất cả. Người lừa đảo ngồi trong phòng, chỉ thấy con số tiền về. Tiền về thì vui. Vui thì làm tiếp.
Nhưng lòng người không phải là cái máy. Nó ghi lại tất cả, dù mắt không thấy, tai không nghe. Mỗi lần nói dối, lòng mình tối đi một chút. Mỗi lần lừa được tiền, mình vui một chút, nhưng cũng sợ thêm một chút. Sợ bị phát hiện. Sợ bị bắt. Sợ đồng bọn phản bội. Sống trong sợ hãi lâu ngày, người ta không còn tin ai nữa. Nhìn ai cũng nghi ngờ. Đó là quả báo đầu tiên, đến ngay trong đời này. Kiếm được tiền mà không dám tiêu thoải mái. Có tiền mà không có bình an. Đó là nghèo, dù túi đầy tiền.
Có người làm nghề này nói: Tôi chỉ lừa người giàu, người ta mất chút tiền không sao. Đó là tự dối mình. Người bị lừa đâu chỉ có người giàu. Bà cụ rút tiền tiết kiệm, đó là tiền dưỡng già. Anh công nhân chuyển tiền, đó là tiền học của con. Cô bán hàng online bị lừa, đó là vốn liếng cả năm. Tiền nào cũng là mồ hôi của người ta. Lấy đi rồi, mình có vui được lâu không? Tiền lừa được tiêu nhanh lắm. Hết tiền, lại phải lừa tiếp. Vòng đó quay mãi, không có lối ra.
Lại có người nói: Tôi còn trẻ, làm vài năm rồi nghỉ, làm ăn lương thiện sau. Nhưng thói quen không dễ bỏ như vậy. Tay quen bấm số lừa người, miệng quen nói dối, lòng quen xem người khác là con mồi. Đến lúc muốn làm lại, mình phát hiện mình không còn biết sống thật là thế nào. Gặp ai cũng nghĩ đến chuyện lừa. Nói câu nào cũng tính toán. Người như vậy, dù có tiền, ai dám gần? Bạn bè xa lánh. Gia đình xấu hổ. Vợ con không tin tưởng. Cái quả đắng nhất của nghề lừa đảo không phải là tù tội. Mà là mất đi khả năng sống thật với người khác.
Đường ra vẫn còn. Nếu mình đang làm việc này, hãy dừng lại. Dừng càng sớm càng tốt. Một ngày dừng sớm, là một ngày ít người bị hại. Đừng nghĩ rằng mình đã lừa nhiều rồi, không quay lại được nữa. Nhân quả không phải là bản án chung thân. Gieo nhân xấu, quả xấu sẽ đến. Nhưng từ hôm nay gieo nhân tốt, quả tốt cũng sẽ đến. Hai dòng chảy có thể đổi hướng. Người từng lừa đảo, nếu thật lòng ăn năn, tìm việc lương thiện mà làm, sống tử tế từng ngày, vẫn có thể làm lại cuộc đời.
Làm lại bắt đầu từ những việc nhỏ. Trả lại tiền cho người mình đã lừa, nếu còn tìm được họ. Xin lỗi gia đình mình. Tìm một công việc thật, dù lương thấp, dù vất vả. Kiếm tiền bằng mồ hôi của mình, ăn bữa cơm mua bằng tiền sạch, ngủ giấc ngủ không phải giật mình. Những điều giản dị ấy, người lừa đảo lâu ngày không còn có được. Đến khi có lại, mới biết nó quý giá đến mức nào.
Bà cụ hôm ấy may mắn giữ được tiền. Nhưng không phải ai cũng may mắn như bà. Mỗi cuộc gọi lừa đảo bấm đi là một lần gieo nhân xấu. Mỗi người bị lừa là một gia đình mất mát. Đừng nghĩ rằng không thấy mặt thì không có tội. Tội không nằm ở chỗ người ta có thấy mình hay không. Tội nằm ở chỗ mình biết rõ mình đang làm gì, mà vẫn làm. Dừng lại đi. Bỏ điện thoại xuống. Ra ngoài kiếm việc làm thật. Tay mình còn khỏe, sức mình còn trẻ, làm gì chẳng sống được. Sống thật, tuy chậm mà chắc. Sống dối, tuy nhanh mà mất tất cả.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư