🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Hạt lành gieo trong đời thường — Phần 4

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Phần trước đã nói về lời nói lành, việc làm lành và ý nghĩ lành. Ba nghiệp đã lành, lòng mình đã sạch. Nhưng cái lành ấy nếu chỉ giữ cho riêng mình thì vẫn chưa trọn.

Hạt lành thứ tư là đem cái lành ấy đến cho người đang khổ. Giúp người lúc khó.

Có một buổi trưa, một người đàn ông ghé vào quán cơm bình dân, gọi một suất cơm rồi ngồi ăn lặng lẽ. Ăn xong, anh ta đứng dậy trả tiền, nhưng đếm mãi không đủ. Chủ quán nhìn anh ta một lúc rồi nói: hôm nay quán khuyến mãi, suất của anh được miễn phí. Người đàn ông đỏ mặt, cảm ơn rồi đi. Thật ra chẳng có khuyến mãi nào cả. Chủ quán chỉ không nỡ lấy tiền của người đang túng.

Chuyện nhỏ như vậy, ngày nào cũng xảy ra ở đâu đó. Người giúp không nghĩ mình đang làm việc lớn. Người được giúp thì nhớ mãi. Một bữa cơm lúc đói, một chỗ trú lúc mưa, một ít tiền lúc ngặt nghèo, giá trị của nó lớn hơn nhiều so với số tiền bỏ ra.

Trong sách Trách Vụ Phật Tử Tại Gia, Hòa thượng Thích Thanh Từ có dạy về việc bố thí. Bố thí là phương tiện đầu tiên hướng dẫn người về với Phật giáo. Nghĩa là muốn cảm hóa ai, trước hết hãy giúp họ bằng hành động cụ thể, đừng chỉ nói suông.

Ngài còn dạy một điều rất tinh tế: sự giúp đỡ nhiều ít không quan trọng, quan trọng ở chỗ có thông cảm nỗi khổ của họ hay không. Tuy giúp của ít mà thông cảm nỗi khổ đau của họ, còn hơn là giúp nhiều mà lạnh lạt vô tình.

Câu này đáng suy nghĩ. Có người giúp tiền rất nhiều, nhưng giúp với thái độ ban ơn, coi thường người nhận. Người nhận cầm tiền mà lòng tủi. Cái giúp ấy, quả không trọn vẹn. Ngược lại, có người chỉ giúp được một ít, nhưng giúp bằng cả tấm lòng, đặt mình vào hoàn cảnh của người khổ mà thông cảm. Cái giúp ấy, người nhận nhớ suốt đời.

Cho nên, giúp người lúc khó, trước hết là giúp bằng tâm. Tiền bạc chỉ là phương tiện. Tâm mới là chính. Người giúp mà không có tâm, thì của cho dù nhiều cũng nhẹ. Người giúp bằng tâm, thì của cho dù ít cũng nặng.

Trong Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, Phật dạy: đem tiền của, phương tiện của mình để giúp đỡ cho chúng sanh được an vui, ấm no, đó là sự bố thí đáng làm. Chữ đáng làm ở đây có nghĩa là nên làm, cần làm, không phải làm cho có.

Giúp người lúc khó không nhất thiết phải là giúp tiền. Có người khó vì thiếu tiền, có người khó vì bệnh tật, có người khó vì buồn khổ trong lòng. Mỗi nỗi khó cần một cách giúp khác nhau.

Người thiếu tiền thì giúp tiền, giúp công việc, giới thiệu cho họ một chỗ làm. Người bệnh thì thăm hỏi, chăm sóc, đưa đi khám. Người buồn thì ngồi nghe họ nói, an ủi vài câu. Có khi chỉ cần ngồi nghe hết câu chuyện của họ, không phán xét, không chen ngang, đã là giúp rất lớn.

Nhiều người nghĩ giúp người là phải giàu mới giúp được. Thật ra không phải. Người nghèo giúp người nghèo bằng sức lực, bằng thời gian, bằng kinh nghiệm. Người không có tiền thì cho mượn cái xe, cho ở nhờ một đêm, chỉ cho người ta cách làm ăn. Ai cũng có cái để giúp.

Có một điều cần tránh: giúp người đừng đợi lúc mình rảnh, mình dư. Đợi đến lúc dư mới giúp thì có khi không bao giờ giúp. Vì lòng tham không đáy, bao nhiêu cũng thấy chưa dư. Giúp trong khả năng của mình, ngay lúc này, mới là giúp thật.

Cũng đừng giúp với tâm mong báo đáp. Giúp rồi cứ nhớ mãi mình đã giúp ai, kể khắp nơi mình đã giúp thế nào, thì cái giúp ấy đã biến thành cái nợ. Người được giúp mang nợ trong lòng, người giúp thì mất phước vì khoe khoang. Giúp xong rồi quên đi, nhẹ nhàng như không có gì, mới là giúp trọn.

Có người hỏi: giúp người ta, lỡ người ta lợi dụng mình thì sao? Có thể lắm. Đời này có người thật khổ, cũng có người giả khổ để xin. Nhưng nếu vì sợ bị lợi dụng mà không giúp ai nữa, thì lòng mình đã đóng lại. Thà giúp nhầm mười người, còn hơn bỏ qua một người thật sự cần giúp. Hạt gieo xuống, có hạt nảy mầm, có hạt không. Nhưng người gieo thì không bao giờ mất.

Giúp người lúc khó cũng là cách gieo hạt lành bền nhất. Vì khi mình giúp người, mình đang tập cho tâm mình quen với việc cho đi. Tâm quen cho đi thì bớt tham. Bớt tham thì bớt khổ. Người hay giúp người, tự nhiên thấy đời mình có ý nghĩa. Không giàu có gì, mà lòng đầy.

Lời đã lành, việc đã lành, ý đã lành, và cái lành ấy đã đem đến cho người khác. Còn lại một câu hỏi: gieo bao nhiêu hạt rồi, sao chưa thấy quả? Quả lành đến chậm thì sao? Chuyện ấy, xin kể ở phần cuối.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Hạt lành gieo trong đời thường · Phần 4
Nguồn
• Trách Vụ Phật Tử Tại Gia — Thích Thanh Từ, Thư Viện Phật Học BudSas
• Mười Điều Thiện — Phúc Trung, Thư Viện Phật Học BudSas (theo Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo)
Bài liên quanHạt lành gieo trong đời thường — Phần 5Tiền nhiều chưa chắc đã yênLàm ăn ngay thẳng, ngủ mới ngon