🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Chăm cha mẹ nằm liệt nhiều năm: nhân quả của lòng hiếu không mỏi

Nhân quả – nghiệp báo · 8 phút đọc

Cô Lan năm nay ngoài năm mươi, chăm mẹ nằm liệt đã sáu năm. Mẹ cô bị tai biến, không nói được, không tự ngồi dậy được. Ngày nào cô cũng dậy từ năm giờ sáng, nấu cháo, đút từng muỗng, thay tã, lau người, xoa bóp chân tay cho mẹ. Tối đến, cô ngồi bên giường, kể chuyện ngày xưa cho mẹ nghe, dù mẹ không đáp lại được câu nào.

Có hôm tôi ghé thăm, thấy cô ngồi thẫn thờ ngoài hiên. Cô nói: "Có lúc em mệt quá, em bực cả mẹ. Bực xong em ân hận, em khóc. Em thương mẹ, nhưng em cũng là người, em cũng biết mệt." Nói xong, cô lau nước mắt, rồi lại vào phòng, nhẹ nhàng đỡ mẹ ngồi dậy uống nước.

Câu chuyện của cô Lan làm tôi nhớ đến một đoạn kinh được trích trong sách Giới thiệu Đạo Phật, bài viết về lòng hiếu thảo trong kinh điển Pali. Đức Phật dạy: có hai hạng người không thể trả hết ơn được, đó là cha và mẹ. Nếu một bên vai cõng mẹ, một bên vai cõng cha, làm vậy suốt trăm năm cho đến trăm tuổi, cũng chưa trả ơn đủ cho cha mẹ. Nếu có phụng dưỡng cha mẹ với mọi báu vật trên trái đất này, cũng chưa trả ơn đủ. Vì sao? Vì cha mẹ đã bỏ nhiều công sức cho con cái, nuôi dưỡng chúng cho đến lúc lớn khôn, và dẫn dắt chúng vào trong đời này.

Nghe câu kinh đó, nhiều người sẽ thấy nặng. Trả cả trăm năm cũng chưa đủ, thì mình biết trả đến bao giờ? Nhưng ý của kinh không phải để mình nản. Ý của kinh là để mình hiểu: công ơn cha mẹ lớn đến mức không đong đếm được. Mà đã không đong đếm được, thì đừng đong đếm. Đừng tính xem mình đã chăm được bao nhiêu năm, đã tốn bao nhiêu tiền, đã hy sinh bao nhiêu. Tính như vậy là đang biến hiếu thành một món nợ, mà nợ thì lúc nào cũng muốn đòi cho xong. Hiếu không phải là nợ. Hiếu là tình thương, mà tình thương thì không có hạn mức.

Chăm cha mẹ nằm liệt nhiều năm, cái khó nhất không phải là cực nhọc. Cực nhọc thì quen dần. Cái khó nhất là lòng mình mỏi. Ngày đầu, mình chăm bằng tình thương đầy ắp. Năm thứ hai, tình thương vẫn còn nhưng mệt bắt đầu nhiều hơn. Năm thứ năm, thứ sáu, có những ngày mình làm mọi việc như một cái máy, tay làm mà lòng trống rỗng. Có những đêm mình thức dậy vì tiếng mẹ rên, mình thấy tủi thân: sao chỉ có mình? Anh em đâu? Sao đời mình khổ thế này?

Những lúc như vậy, xin đừng tự trách mình là bất hiếu. Mệt là thật. Bực là thật. Tủi thân là thật. Người con hiếu không phải là người không bao giờ mệt. Người con hiếu là người mệt mà vẫn ở lại. Bực rồi ân hận, rồi lại nhẹ nhàng với mẹ. Đó chính là hiếu. Hiếu không mỏi không có nghĩa là không biết mỏi. Hiếu không mỏi có nghĩa là mỏi rồi vẫn tiếp tục, vì biết mình đang làm điều đúng.

Kinh Pháp Cú có câu: làm phước, hai đời vui. Người làm phước, nay vui, đời sau vui, an vui khi thấy nghiệp tịnh mình làm. Chăm sóc cha mẹ già yếu, bệnh tật, chính là một việc phước lớn. Phước đó không nằm ở đâu xa. Nó nằm ngay trong lòng mình mỗi ngày: mình biết mình đã không bỏ rơi người sinh ra mình. Đêm nằm xuống, lòng mình an. Cái an đó, tiền bạc không mua được.

Còn một điều nữa, ít ai nói đến: mình chăm cha mẹ hôm nay, con mình đang nhìn. Con mình không nghe mình dạy hiếu bằng miệng. Con mình nhìn mình đút cháo cho bà, nhìn mình lau người cho bà, nhìn mình kiên nhẫn với bà. Mười năm nữa, hai mươi năm nữa, đến lúc mình già yếu, con mình sẽ làm lại y như vậy với mình. Đó là nhân quả truyền từ đời này sang đời khác, không cần nói một lời nào. Gieo nhân hiếu hôm nay, gặt quả hiếu ngày sau. Gieo nhân bỏ rơi hôm nay, thì đừng hỏi sao mai này mình bị bỏ rơi.

Nhưng cũng phải nói thật: người chăm sóc cũng cần được thương. Cô Lan chăm mẹ sáu năm, cô cũng cần nghỉ ngơi, cần có người đỡ tay, cần có lúc được ngủ một giấc trọn vẹn. Hiếu không có nghĩa là một mình gánh hết đến kiệt sức rồi ngã quỵ. Anh em trong nhà nên chia nhau. Người này chăm ban ngày, người kia chăm ban đêm. Người không chăm được thì góp tiền, góp thuốc, góp lời hỏi thăm. Cả nhà cùng gánh, gánh mới nhẹ. Còn nếu chỉ có một mình mình, thì cũng đừng ngại nhờ hàng xóm, nhờ người giúp việc theo giờ, nhờ hội nhóm. Nhờ người khác đỡ không phải là bất hiếu. Làm mình kiệt sức đến mức không chăm được nữa, mới là điều đáng tiếc.

Có người hỏi: cha mẹ nằm liệt, không biết gì nữa, chăm như vậy có ích gì? Xin thưa, có ích. Ích cho cha mẹ, vì thân thể họ được sạch sẽ, được ấm áp, được an ủi. Nhưng ích lớn hơn là cho chính mình. Mình đang học một bài học mà không trường lớp nào dạy được: bài học về sự kiên nhẫn, về lòng thương không điều kiện, về việc ở bên một người không thể đáp lại mình điều gì. Học được bài học đó, mình lớn lên rất nhiều.

Sáu năm chăm mẹ, cô Lan nói với tôi một câu mà tôi nhớ mãi: "Em không biết sau này em được gì. Em chỉ biết, mỗi sáng mẹ còn mở mắt nhìn em, là em còn muốn nấu cháo." Đó là lòng hiếu không mỏi. Không ồn ào, không kể công, không tính toán. Chỉ là mỗi ngày, vẫn ở đó, vẫn nấu cháo, vẫn đút từng muỗng.

Nếu bạn đang chăm cha mẹ già yếu, xin gửi bạn một lời: bạn đang làm một việc rất lớn. Mệt thì cứ nghỉ một lát, rồi làm tiếp. Đừng bỏ. Nhân bạn gieo hôm nay, quả sẽ trổ, không chỉ cho bạn, mà cho cả con cháu bạn sau này.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Giới thiệu Đạo Phật (Bình Anson) — bài Lòng hiếu thảo trong kinh điển Pali
• Kinh Pháp Cú (Thích Minh Châu dịch) — Phẩm Song Yếu, kệ 16
Bài liên quanMột lần gật đầu theo bạn xấu: nhân quả của sự cả nểCho tiền mà khinh người nhận: nhân quả của bàn tay trên caoVội vàng cả đời: nhân quả của người không biết dừng