🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Nhân quả – nghiệp báo

Một lần gật đầu theo bạn xấu: nhân quả của sự cả nể

Nhân quả – nghiệp báo · 7 phút đọc

Hồi còn trẻ, tôi có một người bạn thân tên Hùng. Hùng tốt tính, hay giúp đỡ bạn bè, nhưng lại mê cờ bạc. Có lần Hùng rủ tôi đi sòng bài: "Đi chơi một bữa cho biết, không mất bao nhiêu đâu." Tôi không thích, nhưng nghĩ bạn bè rủ mà từ chối thì mất lòng, nên gật đầu đi theo. Bữa đó tôi thua một ít tiền, không đáng kể. Nhưng từ bữa đó, Hùng rủ hoài. Lần nào tôi cũng cả nể mà đi. Đến lúc tôi nhận ra mình đã quen với việc ngồi ở sòng bài mỗi cuối tuần, thì đã muộn.

May mà tôi dừng lại kịp. Nhưng có nhiều người không dừng được. Một lần gật đầu, rồi hai lần, rồi thành thói quen. Cái cả nể ban đầu tưởng là giữ tình bạn, cuối cùng lại phá hỏng cả cuộc đời mình.

Kinh Pháp Cú có câu: nếu tìm không gặp bạn, hơn mình hay ngang mình, thà quyết sống một mình, chớ thân cận kẻ ngu. Nghe có vẻ cứng rắn. Nhưng nghĩ kỹ thì rất thương. Đức Phật không dạy mình khinh người. Ngài dạy mình biết chọn bạn. Bạn là người ảnh hưởng đến mình nhiều nhất, sau gia đình. Gần người lành, mình lành theo. Gần người xấu, mình xấu theo, dù ban đầu mình không muốn.

Cả nể là gì? Cả nể là sợ mất lòng. Sợ người ta buồn, sợ người ta nói mình khó chơi, sợ mình bị bỏ lại một mình. Cái sợ đó rất thật, rất người. Nhưng cả nể cũng là một cái bẫy. Mình gật đầu một lần vì sợ mất lòng, thì lần sau mình càng khó từ chối hơn. Vì mình đã gật đầu lần trước rồi, từ chối lần này thì kỳ quá. Cứ như vậy, mình bị kéo đi từng bước, từng bước, đến lúc quay lại thì đã xa lắm rồi.

Kinh Pháp Cú còn dạy: ác nghiệp chưa chín muồi, kẻ ngu tưởng đường mật. Ác nghiệp khi chín thật, kẻ ngu gánh khổ đau. Nghĩa là lúc đầu, làm việc xấu thấy ngọt lắm, thấy vui lắm, thấy chẳng sao cả. Đi nhậu, đi chơi, gian lận một chút, có sao đâu. Nhưng quả báo giống như sữa chưa đông ngay, như lửa phủ tro. Nó âm ỉ, âm ỉ, rồi một ngày bùng lên. Đến lúc đó, mình mới biết mình đã trả giá đắt đến mức nào.

Cũng có một câu kệ khác nói rõ hơn: ác nghiệp chưa kết trái, như sữa chưa đông ngay, nung đốt kẻ ngu này, tựa lửa phủ tro vậy. Quả không đến ngay không có nghĩa là không đến. Nó chỉ đang chín từ từ. Người cả nể theo bạn xấu, hôm nay chưa thấy hại, tưởng là không sao. Nhưng thói quen đã gieo rồi. Tiền bạc hao dần, thời gian mất dần, nhân cách mòn dần. Đến khi nhìn lại, mình không còn nhận ra mình nữa.

Vậy làm sao để từ chối mà không mất bạn?

Thứ nhất, nói thẳng nhưng nói nhẹ. "Tao không chơi món này, mày đi vui nhé." Một câu như vậy là đủ. Bạn thật sự sẽ tôn trọng. Còn người nào vì mình từ chối một cuộc chơi mà nghỉ chơi với mình, thì người đó vốn không coi mình là bạn. Họ chỉ coi mình là người đi cùng cho vui.

Thứ hai, đừng sợ cô đơn. Thà một mình còn hơn đi với người kéo mình xuống. Kinh dạy: thà quyết sống một mình. Một mình không phải là cô độc. Một mình là mình đang giữ mình. Khi mình giữ được mình, bạn lành sẽ tự đến. Người lành thích chơi với người lành. Còn mình cứ đi với người xấu, thì người lành nhìn thấy cũng tránh xa.

Thứ ba, nhớ rằng giúp bạn không có nghĩa là làm theo bạn. Bạn mình sai, mình thương bạn thì mình khuyên bạn dừng, chứ không phải mình làm sai cùng bạn cho có tình. Có người nói: "Bạn bè thì phải cùng chịu." Không. Bạn bè thật sự là người kéo nhau lên, chứ không phải kéo nhau xuống. Cùng nhau làm điều xấu, đó không phải là tình bạn. Đó là cùng nhau chìm.

Tôi nhớ mãi câu nói của một người thầy: "Chọn bạn giống như chọn đường. Đường xấu thì đi lâu sẽ mệt, sẽ lạc, sẽ ngã. Đường tốt thì đi lâu sẽ khỏe, sẽ tới nơi." Một lần gật đầu theo bạn xấu, tưởng là chuyện nhỏ, nhưng thật ra mình vừa rẽ sang một con đường khác. Rẽ rồi, quay lại không dễ.

Nếu bạn đang ở trong hoàn cảnh đó, đang cả nể mà đi theo một nhóm bạn không tốt, xin hãy dừng lại một chút và hỏi mình: một năm nữa, mình muốn trở thành người như thế nào? Nếu câu trả lời không phải là con người mình đang trở thành khi đi với nhóm bạn đó, thì đã đến lúc nói không. Nói không một lần, khó lắm. Nhưng nói không lần đầu rồi, lần sau sẽ dễ hơn. Và một ngày nào đó, bạn sẽ cảm ơn chính mình vì đã dám nói không vào ngày hôm đó.

Tình bạn thật sự không đo bằng số lần mình gật đầu theo người ta. Tình bạn thật sự đo bằng việc mình có dám giữ nhau lại khỏi điều xấu hay không. Người bạn tốt là người nói với mình: "Thôi, đừng làm vậy." Còn người rủ mình làm điều xấu rồi nói đó là tình bạn, thì xin lỗi, đó không phải là bạn. Đó là người đang mượn tình bạn để kéo mình xuống.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Pháp Cú (Tịnh Minh dịch) — Phẩm Ngu Si, kệ 61
• Kinh Pháp Cú (Tịnh Minh dịch) — Phẩm Ngu Si, kệ 69, 71
Bài liên quanCho tiền mà khinh người nhận: nhân quả của bàn tay trên caoVội vàng cả đời: nhân quả của người không biết dừngNói thật, không giận: gieo nhân thiện bằng lời nói mỗi ngày