🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Một chiếc bình bát: thiền của người biết đủ

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Mở tủ bếp nhà mình ra mà xem. Bát đĩa xếp chồng lên nhau. Có những cái bát mua về chưa dùng một lần nào. Có những cái ly chỉ dùng khi có khách. Có những cái nồi đã lâu không ai nấu. Nhà thì chật dần. Tủ thì đầy dần. Mà lòng thì vẫn thấy thiếu. Thiếu một cái bát đẹp hơn. Thiếu một bộ ly mới hơn. Thiếu một cái nồi tốt hơn.

Người xưa có một câu nói rất hay. Biết đủ là giàu. Nghe thì dễ. Làm thì khó. Vì cái thiếu không nằm ở trong tủ. Nó nằm ở trong lòng. Lòng thấy thiếu thì tủ có đầy đến đâu cũng thấy thiếu.

Ngày xưa, khi Đức Phật thành đạo, ngài cùng sáu mươi vị đệ tử đầu tiên tổ chức thành một tăng đoàn. Tăng đoàn ấy đi khắp nơi để thuyết giảng về đạo lý cứu khổ. Sách Lịch sử Đức Phật Thích Ca Mâu Ni kể lại rằng tăng đoàn ấy không có trú xứ nhất định, không có của cải vật chất nào khác ngoài tấm áo vàng che thân và một bình bát để khất thực nuôi thân. Trong mưa nắng, trong sương gió, làng mạc hay phố thị, rừng núi hay đồng hoang, đều có dấu chân của những con người ấy.

Một tấm áo. Một chiếc bát. Chỉ vậy thôi mà đi khắp đất nước Ấn Độ. Chỉ vậy thôi mà làm nên một sự nghiệp lớn. Nghe qua thì thấy thiếu thốn. Nhưng nghĩ kỹ thì thấy tự do. Không có nhà để lo. Không có của để giữ. Không có tủ để dọn. Mỗi sáng ôm bát đi khất thực. Mỗi tối tìm một gốc cây mà ngồi. Lòng nhẹ như vậy, bước chân mới xa được như vậy.

Lại có một câu chuyện đẹp trong Cuộc Đời Đức Phật. Khi Đức Phật mới thành đạo, Tứ Thiên Vương dâng ngài bốn chiếc bình bát. Ngài biến bốn chiếc thành một chiếc duy nhất. Bốn thành một. Nhiều thành ít. Ngài không cần bốn cái. Một cái là đủ. Một cái bát mà chứa được cả một đời tu hành.

Chiếc bình bát dạy mình một điều rất đơn giản. Đủ không phải là có ít. Đủ là không cần thêm. Người có một chiếc bát mà thấy đủ, thì giàu hơn người có một tủ bát mà vẫn thấy thiếu. Người ăn một bữa cơm đạm bạc mà thấy ngon, thì sướng hơn người ăn sơn hào hải vị mà vẫn thấy nhạt. Cái ngon không nằm trong món ăn. Cái đủ không nằm trong số lượng. Nó nằm ở cái tâm biết dừng.

Vậy tập biết đủ ra sao. Có một cách tập rất thực. Ăn cơm bằng một chiếc bát trong một tuần. Không lấy thêm bát. Không lấy thêm đĩa. Một bát cơm, một ít thức ăn, ăn chậm, nhai kỹ. Mấy ngày đầu sẽ thấy thiếu. Tay cứ muốn với thêm. Miệng cứ muốn ăn thêm. Nhưng vài ngày sau, sẽ thấy lạ. Một bát cũng no. No rồi thì thôi. Không cần thêm. Cái no của thân thì ít. Cái no của lòng thì nhiều.

Rồi nhìn quanh nhà. Có bao nhiêu thứ mình giữ mà không dùng. Một cái áo đã ba năm không mặc. Một cái máy đã lâu không chạy. Một chồng sách đã mua mà chưa đọc. Chọn một thứ, đem cho người cần. Cho đi rồi, nhà nhẹ đi một chút. Lòng cũng nhẹ đi một chút. Nhẹ rồi mới thấy. Hóa ra mình không cần nhiều đến vậy.

Có người nói, sống như vậy thì khổ quá. Xin thưa, khổ hay sướng không nằm ở số bát trong tủ. Nằm ở chỗ lòng mình có yên không. Người có nhiều của mà lúc nào cũng lo mất, lo giữ, lo thêm, thì lòng không yên một phút nào. Người có ít của mà thấy đủ, thì ngủ ngon, ăn ngon, đi đâu cũng nhẹ nhàng. Ai sướng hơn, tự mình trả lời được.

Chiếc bình bát còn dạy mình một điều nữa. Là đi đâu cũng mang theo được. Của cải càng nhiều, càng khó mang theo. Nhà cửa, đất đai, tiền bạc, mang theo được đâu. Đến một ngày, ai cũng phải bỏ lại hết mà đi. Chỉ có cái tâm là mang theo được. Tâm tham thì mang theo tham. Tâm đủ thì mang theo đủ. Cho nên người xưa mới nói, biết đủ là giàu. Giàu ở đây không phải là giàu tiền. Mà là giàu lòng.

Tối nay, trước khi ngủ, thử mở tủ bếp ra nhìn một lần. Đếm xem nhà mình có bao nhiêu cái bát. Rồi tự hỏi. Mình cần bao nhiêu cái để sống. Câu trả lời, có lẽ, ít hơn mình tưởng rất nhiều. Một chiếc bát thôi. Một chiếc bát mà ăn cho ngon, sống cho lành, lòng cho nhẹ. Như tăng đoàn ngày xưa. Một tấm áo. Một chiếc bát. Mà đi khắp thiên hạ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Lịch sử Đức Phật Thích Ca Mâu Ni — Gia Tuệ (u-bai/phap007.htm)
• Cuộc Đời Đức Phật - Tranh Minh Họa — Tứ Thiên Vương dâng bình bát (u-32anhphat/anhphat1718.htm)
Bài liên quanMột đóa sen nở rồi tàn: thiền quán vô thường ngay trong sân nhàNgười thợ mộc và cái nêm: thiền thay một ý nghĩ xấu bằng một ý nghĩ lànhNgồi yên giữa ngày bận rộn — Phần 1