🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Ngồi yên giữa ngày bận rộn — Phần 5

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Sáng nay mình đã thở, trưa mình đã ăn chậm, trên phố mình đã bước có mặt, ở chỗ làm mình đã làm không vội. Bây giờ là cuối ngày. Cơm nước xong, nhà cửa đã yên, nhưng cái đầu thì chưa yên. Nằm xuống giường mà bao nhiêu chuyện trong ngày cứ quay lại. Việc chưa xong, câu nói chưa vừa ý, người ta đối xử với mình ra sao, mai sẽ thế nào. Mắt nhắm mà tâm mở, trằn trọc mãi không ngủ được. Ngày đã hết mà mình vẫn chưa buông nó xuống.

Buông xuống nghe thì dễ, làm thì khó. Vì mình quen giữ. Giữ việc, giữ lời, giữ giận, giữ lo, như người đi chợ ôm cả đống đồ về nhà, ôm tới giường ngủ cũng không chịu đặt xuống. Mà ôm nhiều thì nặng, nặng thì không ngủ được, không ngủ được thì mai lại mệt, lại ôm tiếp. Cứ thế thành một vòng luẩn quẩn. Muốn ngủ ngon, trước hết phải đặt đồ xuống đã.

Trong bài Con đường Thiền Định mà Thế Tôn đi qua, Thích Chơn Thiện nhắc một bài học quý giá từ kinh nghiệm của Đức Phật: nếu hành giả luôn luôn giữ chánh niệm tỉnh giác, và buông xả là buông xả tham ái và chấp trước mọi pháp được tác thành. Buông xả không phải là bỏ mặc, không phải là không quan tâm. Buông xả là thấy rõ cái gì đã qua thì để nó qua, cái gì chưa tới thì đừng kéo nó về. Việc hôm nay đã làm xong thì xong, việc chưa xong thì để mai, không ai bắt mình giải quyết hết mọi thứ trước khi ngủ.

Thử buông xuống khác đi. Tối nay, trước khi lên giường, hãy ngồi yên năm phút. Ngồi ở mép giường hay trên ghế, thẳng lưng, thả lỏng hai vai. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Rồi nhìn lại ngày hôm nay, như xem lại một cuốn phim ngắn. Việc vui thì ghi nhận, việc buồn thì ghi nhận, việc giận thì ghi nhận. Không khen, không chê, không phân xử lại. Chỉ nhìn, rồi để nó trôi qua cùng hơi thở. Xong việc này thì cảm ơn ngày hôm nay, dù nó có ra sao, rồi đặt nó xuống.

Ngài U Silananda từng nhắc, ban sáng thân và tâm đã được an nghỉ sau một đêm, thì buổi tối cũng là lúc mình trả lại sự an nghỉ cho thân tâm trước khi ngủ. Thiền lúc tối không cần lâu, chỉ cần đủ để tâm lắng xuống. Nằm xuống rồi, có thể tiếp tục thở. Hít vào, biết bụng phồng lên. Thở ra, biết bụng xẹp xuống. Nếu tâm lại chạy đi nghĩ về ngày mai, đừng mắng nó. Nhẹ nhàng kéo nó về với hơi thở, như dắt đứa trẻ về nhà. Hơi thở là nhà, lúc nào cũng ở đó, chỉ cần mình chịu về.

Có người sẽ hỏi, buông như vậy có phải là trốn tránh không? Không phải. Trốn tránh là không dám nhìn, còn buông là nhìn rồi, thấy rồi, rồi đặt xuống. Việc cần làm mai thì mai làm, không ai quên. Nhưng làm trong tỉnh táo thì khác với làm trong lo lắng cả đêm. Đêm là để nghỉ, không phải để giải quyết việc. Người biết nghỉ thì mai mới làm tốt được. Người ôm việc cả đêm thì mai đến chỗ làm với một cái đầu đã mệt từ tối qua.

Trong bài Hành Thiền, Hòa thượng Thích Minh Châu dạy pháp môn niệm hơi thở là pháp môn nguyên thủy, Đức Phật đã thực tập từ khi chưa thành đạo cho đến lúc nhập Niết-bàn. Hơi thở đi theo Ngài suốt cả đời. Hơi thở cũng đi theo mình suốt cả ngày hôm nay, từ buổi sáng ngồi thở năm phút, qua bữa ăn, qua đoạn đường, qua chỗ làm, cho đến giờ phút này trên giường. Một ngày trọn vẹn không phải là ngày làm được thật nhiều việc, mà là ngày mình có mặt trong từng việc mình làm, rồi cuối ngày biết đặt tất cả xuống.

Chuỗi năm phần này đến đây là hết. Năm phần, năm lúc trong ngày, nhưng chỉ có một điều duy nhất: có mặt. Thở có mặt, ăn có mặt, đi có mặt, làm có mặt, ngủ có mặt. Ngày mai lại bắt đầu, lại bận rộn như cũ, nhưng mình đã có một cách khác để đi qua nó. Không cần thêm giờ, không cần thêm tiền, chỉ cần thêm một chút tỉnh táo trong từng hơi thở.

Tối nay, trước khi ngủ, hãy thở một hơi thật dài. Hít vào, ngày hôm nay đã qua. Thở ra, đặt nó xuống. Mai là một ngày mới, nhưng đêm nay, mình được nghỉ. Ngồi yên giữa ngày bận rộn, cuối cùng cũng chỉ là biết buông xuống đúng lúc. Chúc bạn một giấc ngủ yên.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Ngồi yên giữa ngày bận rộn · Phần 5
Nguồn
• Con đường Thiền Định mà Thế Tôn đi qua — Thích Chơn Thiện — trang 1
• Vấn Đáp về Thiền Minh Sát — Thiền sư U Silananda — trang 1
• Hành Thiền — Hòa thượng Thích Minh Châu — trang 1
Bài liên quanThở một hơi rồi hãy nóiLo cũng không làm xong việc nhanh hơnĐêm dài vì tâm chưa ngủ