🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Thiền & hơi thở

Hơi thở đưa ta về — Phần 4

Thiền & hơi thở · 6 phút đọc

Phần trước, ta đã nói về nỗi lo, thứ cảm xúc âm thầm cứ cắn nhấm ta từng chút một. Hôm nay ta mang hơi thở tới một nơi mà nhiều người tưởng thiền không tới được: chỗ làm việc.

Bàn làm việc của bạn lúc này ra sao? Có lẽ máy tính mở mấy chục tab, điện thoại rung liên tục, đồng hồ đếm ngược tới giờ nộp báo cáo. Tay gõ phím, mắt nhìn màn hình, đầu nghĩ tới cuộc họp chiều nay. Làm việc trong trạng thái ấy, cuối ngày ta mệt rã rời mà chẳng biết mình đã làm được gì. Mệt không phải vì việc nhiều, mà vì tâm chạy loạn trong lúc làm.

Thiền sư Tăng Hội đã dạy một điều mà nghe qua tưởng như không thể: khi đi thiền hành, khi làm việc, nằm trên giường sắp đi vào giấc ngủ, khi tắm giặt, khi nấu ăn, chúng ta đều có thể sử dụng hơi thở. Làm việc cũng thở được. Không phải ngồi yên mới thở. Đang gõ phím cũng thở được. Đang họp cũng thở được. Hơi thở không đòi ta dừng việc, nó chỉ đòi ta có mặt trong việc mình đang làm.

Nghe thì lạ, nhưng thử nghĩ xem. Khi ta làm việc mà tâm ở chỗ khác, ta hay sai sót. Gõ nhầm số, gửi nhầm người, quên mất mình đang làm dở việc gì. Rồi ta phải làm lại, mất thêm thời gian, lại càng gấp. Còn khi ta thở và làm, tay làm việc này, tâm ở việc này, thì việc ít sai hơn, mà lòng cũng yên hơn. Không phải làm chậm lại, mà là làm chắc lại.

Có một cách tập rất thực tế, gọi là thở theo nhịp việc. Trước khi bắt đầu một việc, dừng lại một hơi thở. Mở email, thở một hơi rồi mới đọc. Nhấc điện thoại lên, thở một hơi rồi mới nghe. Ngồi vào bàn họp, thở một hơi rồi mới nói. Mỗi lần chuyển từ việc này sang việc khác, thở một hơi. Một hơi thở thôi, chừng ba giây, không ai để ý, không làm mất thời gian của ai. Nhưng ba giây ấy là ranh giới giữa làm việc trong tỉnh táo và làm việc trong cuống quýt.

Giữa giờ làm, bạn cũng có thể nghỉ bằng hơi thở. Không cần đứng dậy đi đâu xa. Ngồi thẳng lưng, thả hai vai xuống, thở vào biết mình đang thở vào, thở ra biết mình đang thở ra. Năm hơi thở, chưa tới một phút. Nhưng một phút ấy giống như uống một ngụm nước mát giữa trưa nắng. Người ta thường nghỉ bằng cách lướt điện thoại, mà lướt xong lại mệt thêm. Nghỉ bằng hơi thở thì khác: tâm được nghỉ thật, vì nó không phải chạy theo thêm một thứ gì nữa.

Có người nói: chỗ làm của tôi ồn ào, áp lực, làm sao mà thiền. Đúng là chỗ làm ồn ào. Nhưng hơi thở không cần yên tĩnh, nó cần ta nhớ tới nó. Ồn ào thì càng cần hơi thở, như người đi biển động càng cần bám chắc vào mạn thuyền. Thiền không phải là trốn vào chỗ yên, mà là mang cái yên theo mình vào chỗ ồn. Một người thở được giữa văn phòng ồn ào mới thật sự là người biết thở.

Làm việc với hơi thở còn giúp ta đối xử tốt hơn với đồng nghiệp. Khi sếp giao thêm việc, thay vì bực bội đáp ngay, ta thở một hơi rồi mới trả lời. Khi đồng nghiệp nói điều khó nghe, ta thở một hơi rồi mới phản hồi. Một hơi thở ấy cứu được bao nhiêu mối quan hệ. Người ta không nhớ ta giỏi tới đâu, mà nhớ ta đối xử với họ ra sao trong những lúc căng thẳng.

Cuối ngày, trước khi tắt máy, hãy làm một việc nhỏ: ngồi yên, thở ba hơi, rồi nhớ lại hôm nay mình đã làm được gì. Không phải để khoe, mà để thấy ngày hôm nay không trôi qua vô ích. Có những việc làm xong, có những việc chưa xong, không sao. Ngày mai lại làm tiếp. Nhưng hôm nay, ta đã có mặt trong công việc của mình, đã thở cùng nó, đã sống cùng nó. Thế là đủ.

Phần cuối của chuỗi này, ta sẽ nói về khoảnh khắc kết thúc một ngày: khi đêm xuống, đèn tắt, ta nằm chờ giấc ngủ. Đó là lúc hơi thở trở thành người bạn dịu dàng nhất, đưa ta vào giấc ngủ mà không cần đếm cừu, không cần thuốc men, chỉ cần thở và buông.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Hơi thở đưa ta về · Phần 4
Nguồn
• Thiền Sư Khương Tăng Hội (Thích Nhất Hạnh), tr. 50
Bài liên quanHơi thở đưa ta về — Phần 5Ngồi thiền cho người mới bắt đầuThiền hành giữa phố đông