Thang máy đóng cửa lại. Trong buồng thang chật hẹp, năm sáu người đứng sát nhau, không ai nói với ai câu nào. Ai cũng cắm mặt vào điện thoại. Có người bấm bấm, có người lướt lướt, có người nhìn chằm chằm vào con số tầng đang nhảy trên bảng điện tử. Ba mươi giây thôi. Chỉ ba mươi giây từ tầng một lên tầng mười. Mà sao nó dài thế. Mình đứng đó, lòng thì vội, chân thì không đi được, tay thì không làm được gì. Cả ngày của mình, có bao nhiêu cái ba mươi giây như vậy, đứng chờ thang máy, chờ đèn đỏ, chờ cơm chín, chờ người ta trả lời tin nhắn. Mình ghét những khoảng chờ đó. Mình thấy nó là thời gian chết.
Nhưng thật ra, khoảng chờ đó không chết. Nó chỉ chết khi mình giết nó bằng sự vội vàng. Mình đứng trong thang máy, lòng thì đã ở trên tầng mười rồi. Thân mình ở đây, mà đầu mình ở chỗ khác. Thế là ba mươi giây đó, mình không ở đâu cả. Mình không ở tầng một, cũng chưa tới tầng mười. Mình lơ lửng giữa hai chỗ, bồn chồn, khó chịu, chỉ mong cho nhanh tới nơi.
Trong Đại Kinh Niệm Xứ, Phật dạy về các tư thế của thân: Khi đang đứng, tỳ khưu biết: tôi đang đứng. Khi đang ngồi, tỳ khưu biết: tôi đang ngồi. Khi đang nằm, tỳ khưu biết: tôi đang nằm. Đứng thì biết mình đang đứng. Chỉ vậy thôi. Mà làm được thì không dễ. Vì đứng yên là việc khó nhất đối với người vội. Người vội thì phải làm gì đó mới chịu được. Đứng không, không làm gì, họ thấy phí thời gian, thấy bứt rứt, thấy khó chịu.
Thử làm như vậy trong thang máy. Lần sau, cửa thang máy đóng lại, đừng vội mở điện thoại. Để điện thoại trong túi. Hai chân chạm sàn, biết hai chân mình đang chạm sàn. Lưng thẳng, vai thả lỏng, biết mình đang đứng. Thở vào một hơi, biết mình đang thở vào. Thở ra một hơi, biết mình đang thở ra. Chỉ ba mươi giây thôi. Ba mươi giây đó, mình có mặt trọn vẹn trong đời mình. Không ở tầng mười, không ở cuộc họp sắp tới, không ở tin nhắn chưa trả lời. Chỉ ở đây, trong thang máy, đang đứng.
Ba mươi giây đó có ích gì? Có ích ở chỗ: nó là một lần dừng. Cả ngày mình chạy, chạy từ việc này sang việc khác, từ chỗ này sang chỗ khác, không có lúc nào dừng. Tới lúc tối về nhà, mình mệt rã rời, mà không hiểu mình mệt vì cái gì. Mình mệt vì mình chưa từng dừng. Cái xe chạy suốt ngày không nghỉ thì nóng máy. Con người chạy suốt ngày không dừng thì nóng lòng. Ba mươi giây đứng yên trong thang máy, là ba mươi giây để cái máy nguội lại một chút.
Có người sẽ nói: ba mươi giây thì làm được gì. Đúng, ba mươi giây không làm được gì lớn. Nhưng một ngày có bao nhiêu cái ba mươi giây như vậy? Chờ thang máy ba mươi giây. Chờ đèn đỏ ba mươi giây. Chờ nước sôi ba mươi giây. Chờ máy tính khởi động ba mươi giây. Cộng lại, một ngày mình có cả chục lần ba mươi giây. Mà lần nào mình cũng giết nó bằng sự vội vàng. Nếu mỗi lần đó mình dừng lại được một chút, thì một ngày mình đã có được năm phút yên tĩnh. Năm phút đó, không ai cho mình, mình phải tự lấy.
Đứng yên trong thang máy, còn dạy mình một điều nữa: mình không cần phải làm gì mới có giá trị. Mình cứ quen nghĩ: mình phải làm gì đó thì thời gian mới không phí. Đứng không, là phí. Ngồi không, là phí. Chờ đợi, là phí. Nhưng thật ra, đứng yên cũng là một việc. Đứng yên và biết mình đang đứng, đó là một việc làm trọn vẹn. Nó không tạo ra sản phẩm gì, không kiếm ra tiền, không giải quyết việc gì. Nhưng nó trả lại cho mình một thứ quý hơn: sự có mặt của mình.
Và khi mình đã quen đứng yên trong thang máy, mình sẽ quen đứng yên ở những chỗ khác. Đứng chờ con tan học, mình đứng yên, biết mình đang đứng chờ con, lòng sẽ không còn bồn chồn. Đứng xếp hàng mua đồ, mình đứng yên, biết mình đang đứng xếp hàng, sẽ không còn khó chịu vì người trước chậm. Đứng trước một việc khó, mình đứng yên một chút, thở một hơi, rồi mới bước tiếp, sẽ không còn vội vàng quyết định sai.
Cho nên, từ hôm nay, đừng ghét thang máy nữa. Đừng ghét những khoảng chờ nữa. Mỗi lần cửa thang máy đóng lại, đó là một món quà nhỏ: ba mươi giây không ai làm phiền mình, ba mươi giây mình được đứng yên. Hai chân chạm sàn, biết mình đang đứng. Thở vào, biết mình đang thở vào. Thở ra, biết mình đang thở ra. Tới tầng mười, cửa mở ra, mình bước ra với một cái đầu tỉnh táo hơn lúc bước vào. Chỉ ba mươi giây thôi. Nhưng ba mươi giây đó, là của mình.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư