🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Con heo ăn ngon để chờ chết: đừng ham cái ngọt trước mắt

Truyện Tiền Thân · 6 phút đọc

Có câu người ta hay nói đùa: sướng như heo. Ăn no rồi ngủ, ngủ dậy lại ăn, chẳng phải lo gì. Nghe thì sướng thật. Nhưng trong kinh có một con heo tên Munika, sướng như vậy mà kết cục thì không ai muốn.

Chuyện kể rằng, Bồ-tát sinh làm con bò tên Đỏ Lớn, có em là Đỏ Nhỏ, trong nhà một người có gia sản. Hai anh em bò làm hết việc nặng trong nhà: chở đồ, kéo xe. Ăn thì chỉ được cỏ với lá.

Trong nhà ấy có một cô con gái sắp lấy chồng. Để đãi khách ngày cưới, cha mẹ cô nuôi một con heo tên Munika, cho ăn toàn cháo với cơm. Ngày nào cũng ăn ngon, nằm mát, chẳng phải làm gì.

Bò em thấy vậy, tủi thân, hỏi anh: trong nhà này, đồ nặng do hai anh em mình chở hết, mà mình chỉ được ăn cỏ lá. Còn con heo chẳng làm gì, lại được ăn cháo cơm. Vì sao nó sướng hơn mình?

Bò anh đáp: em đừng ham đồ ăn của nó. Nó ăn ngon là để chờ chết. Vài hôm nữa, đến ngày cưới, người ta sẽ cột chân nó, kéo ra khỏi chuồng, giết làm món cà-ri đãi khách.

Nói xong, bò anh đọc bài kệ. Ý bài kệ là: chớ ham Munika, nó ăn để chờ chết. Ít dục, hãy ăn rơm, do vậy thọ mạng dài.

Quả nhiên, vài ngày sau, người ta đến giết Munika, nấu thành nhiều món đãi khách. Bò anh bảo em: hãy xem Munika. Bò em đáp: em đã thấy rồi. Món rơm của chúng ta, trăm lần ngàn lần tốt hơn. Ăn rơm mà sống lâu, không tai hại.

Đức Phật kể chuyện này cho một vị thầy tu đang bị tham dục chi phối vì một cô gái béo phệ. Ngài nói: thuở trước, vì cô gái này mà ông đã mất mạng, thành món ăn cho nhiều người. Nghe xong, vị thầy tu chứng quả Dự Lưu.

Câu chuyện nghe như chuyện con vật, nhưng nó nói về lòng tham của con người. Tham không phải lúc nào cũng xấu. Muốn ăn ngon, mặc đẹp, sống sướng — ai cũng muốn. Nhưng có những cái ngon, cái sướng mà giá phải trả thì đắt quá. Ăn ngon hôm nay, mà mai phải trả bằng sức khỏe, bằng nợ nần, bằng cả mạng sống, thì có đáng không?

Đời nay, con heo Munika có nhiều hình dạng lắm. Có người vay nợ để mua xe sang, mua điện thoại xịn, ăn nhà hàng sang. Lúc mua thì sướng, lúc trả nợ thì khổ. Có người ăn uống thả ga, rượu chè, thuốc lá, lúc trẻ thì vui, đến khi bệnh tật kéo đến mới hối. Có người ham tiền nhanh, dính vào cờ bạc, vay nóng, lúc đầu thấy dễ ăn, sau thì mất nhà mất cửa.

Bò anh dạy em một câu rất hay: ít dục, hãy ăn rơm, do vậy thọ mạng dài. Ăn rơm nghe thì khổ, nhưng ăn rơm mà sống lâu, sống khỏe, sống tự do. Còn ăn ngon mà phải chết thì ngon để làm gì?

Biết đủ không có nghĩa là cam chịu nghèo khổ. Bò anh em vẫn làm việc, vẫn ăn uống đầy đủ. Chỉ là không ham cái không phải của mình, không ganh tị với cái sướng giả tạo của người khác. Người biết đủ thì thấy món rơm của mình cũng ngon. Người không biết đủ thì ăn sơn hào hải vị vẫn thấy thiếu.

Nhìn lại đời mình, có bao nhiêu thứ mình đang ham mà thật ra không cần? Chiếc điện thoại còn dùng tốt mà cứ muốn đổi đời mới. Cái áo còn mặc được mà cứ muốn mua thêm. Bữa cơm nhà nấu sẵn mà cứ thèm ra quán cho sang. Mỗi lần ham như vậy, mình lại tự cột thêm một sợi dây vào cổ. Sợi dây ấy ban đầu thì nhẹ, nhưng gom nhiều sợi lại, nó thành cái ách. Đến lúc muốn buông, buông không được nữa, vì đã quen với cái nặng.

Bò anh không bảo em đừng ăn ngon. Bò anh chỉ bảo em nhìn cho rõ: cái ngon ấy đến từ đâu, và đi về đâu. Ăn ngon mà không phải trả giá bằng mạng sống thì cứ ăn. Còn ăn ngon mà phải đánh đổi cả đời mình thì đừng dại mà ham. Người trí không phải là người không biết hưởng. Người trí là người biết cái gì đáng hưởng, cái gì nên tránh.

Vậy nên, mỗi khi thấy ai đó sống sướng hơn mình, đừng vội ganh tị. Hãy hỏi: cái sướng ấy, người ta trả giá bằng gì? Có khi mình đang ăn rơm mà sống lâu, còn người ta đang ăn ngon để chờ chết như Munika. Hiểu được như vậy, lòng mình sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chuyện Con Heo Munika (Tiền Thân Munika, số 30) — Kinh Tiểu Bộ, tập 4 [Chuyện Tiền Thân 1–120] (HT Thích Minh Châu dịch), tr. 86–87 (kệ điểm tựa: "Chớ ham Mu-ni-ka, nó ăn để chờ chết, ít dục, hãy ăn rơm, do vậy thọ mạng dài")
Bài liên quanChờ sao tốt mà lỡ việc lành: sao trời làm được gìThử giới bằng ba đồng vàng: cái quý nhất của một con ngườiNgựa nòi giống tốt: bị thương vẫn không đầu hàng