🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Chờ sao tốt mà lỡ việc lành: sao trời làm được gì

Truyện Tiền Thân · 6 phút đọc

Nhà nào sắp cưới hỏi, làm nhà, khai trương, cũng có người đi xem ngày. Xem thầy bảo ngày nào tốt thì làm, ngày nào xấu thì tránh. Có nhà vì chờ ngày tốt mà hoãn việc cả tháng. Có nhà cãi nhau chỉ vì ông thầy này bảo ngày này tốt, ông thầy kia bảo ngày này xấu. Xem ngày thì không sai. Nhưng xem đến mức lỡ hết việc thì lại thành dở.

Đức Phật kể một chuyện như vậy. Có một gia đình ở thôn quê, hỏi cưới con gái nhà ở thành Xá-vệ cho con trai mình, đã định ngày cưới. Đến ngày cưới, ông bố hỏi một vị đạo sĩ thân tín: hôm nay làm lễ, các vì sao có tốt không?

Vị đạo sĩ này tức giận, vì gia đình đã tự định ngày, giờ mới hỏi mình. Ông ta nói: hôm nay sao xấu, chớ làm lễ. Làm lễ sẽ gặp nạn diệt vong lớn.

Gia đình tin lời, không đi rước dâu. Trong khi đó, nhà gái đã sửa soạn hết, chờ mãi không thấy ai đến. Họ nói: chính họ định ngày, lại không đến, phí tổn của chúng ta biết bao. Hạng người gì vậy? Thôi, gả con gái cho người khác.

Họ gả con gái cho người khác, làm lễ như đã sửa soạn. Hôm sau, nhà trai đến xin rước dâu. Nhà gái mắng: các ông đã định ngày mà khinh thường chúng tôi không đến. Chúng tôi đã gả con cho người khác rồi. Hai bên cãi nhau một trận, nhà trai đành ra về tay không.

Đức Phật kể: không phải chỉ bây giờ vị đạo sĩ ấy mới làm hỏng ngày lành của người ta. Thuở trước cũng vậy. Thuở xưa, ở thành Ba-la-nại, cũng có một đám cưới như thế. Cũng hỏi đạo sĩ, cũng bị bảo sao xấu, cũng lỡ mất cô dâu.

Lúc hai bên đang cãi nhau, có một người hiền trí đi ngang, nghe chuyện, bèn nói: có nghĩa lý gì là các vì sao? Được người con gái đâu có phải nhờ các vì sao? Rồi người ấy đọc bài kệ. Ý bài kệ là: chờ đợi các vì sao, kẻ ngu hỏng điều lành. Điều lành chiếu điều lành, sao trời làm được gì?

Câu kệ nghe ngắn gọn, mà thấm. Điều lành tự nó chiếu sáng điều lành. Việc tốt thì ngày nào làm cũng tốt. Còn cứ ngồi chờ sao tốt thì việc tốt cũng hỏng.

Đời nay cũng vậy. Có người muốn làm việc thiện mà cứ chờ: chờ có tiền đã, chờ rảnh đã, chờ đúng dịp đã. Chờ mãi, việc thiện không làm, mà tiền cũng không thấy đâu. Có người muốn xin lỗi người thân mà chờ ngày tốt. Chờ mãi, người thân giận lâu thành xa cách. Có người muốn bỏ thuốc, bỏ rượu, mà chờ qua Tết, qua lễ, qua sinh nhật. Chờ mãi, bệnh đã đến trước.

Không phải bảo mình đừng xem ngày. Xem ngày để lòng yên thì cứ xem. Nhưng đừng để ngày giờ quyết định thay mình. Ngày tốt mà lòng người xấu, việc cũng hỏng. Ngày thường mà lòng người tốt, việc cũng thành. Cái làm nên ngày lành không phải sao trên trời, mà là tâm của mình dưới đất.

Cũng có người xem ngày kỹ lắm, mà việc vẫn hỏng. Vì sao? Vì họ chỉ xem ngày, không xem người. Cưới hỏi thì xem ngày, mà không xem hai vợ chồng có thương nhau thật không. Làm nhà thì xem ngày động thổ, mà không xem thợ có làm cẩn thận không, vật liệu có tốt không. Khai trương thì xem giờ tốt, mà không xem hàng hóa, cách phục vụ có tốt không. Ngày tốt chỉ là cái cớ để mình yên tâm bắt đầu. Còn việc thành hay không, vẫn nằm ở tay mình làm.

Cho nên, xem ngày thì cứ xem cho lòng yên, nhưng đừng giao hết vận mệnh của mình cho một con số trên lịch. Người xưa xem ngày là để chọn lúc thuận tiện, không phải để ngồi chờ vận may rơi xuống. Việc của mình, mình phải làm. Ngày của mình, mình phải sống.

Người hiền trí trong chuyện nói một câu rất đáng nhớ: được người con gái đâu có phải nhờ các vì sao? Được hay mất là do mình giữ lời, mình đúng hẹn, mình tôn trọng người ta. Mà đã định ngày với người ta rồi, lại bỏ hẹn vì một câu nói của người ngoài, thì mất là phải.

Vậy nên, khi có việc lành muốn làm, làm ngay. Muốn giúp ai, giúp ngay. Muốn nói lời tử tế, nói ngay. Đừng chờ sao tốt. Vì sao tốt nhất chính là lúc mình khởi tâm lành. Điều lành chiếu điều lành — làm một việc tốt, nó tự soi sáng con đường của mình, không cần chờ sao trời soi hộ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Chuyện Các Vì Sao (Tiền Thân Nakkhatta, số 49) — Kinh Tiểu Bộ, tập 4 [Chuyện Tiền Thân 1–120] (HT Thích Minh Châu dịch), tr. 138–139 (kệ điểm tựa: "Chờ đợi các vì sao, kẻ ngu hỏng điều lành, điều lành chiếu điều lành, sao trời làm được gì?")
Bài liên quanThử giới bằng ba đồng vàng: cái quý nhất của một con ngườiNgựa nòi giống tốt: bị thương vẫn không đầu hàngCây sắp cháy, chim khôn bay đi trước