🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Chó rừng đòi làm sư tử, nhảy săn voi mà vỡ đầu

Truyện Tiền Thân · 8 phút đọc

Ai cũng từng muốn giống người khác. Thấy người ta làm ăn phát đạt thì muốn mở cửa hàng giống họ. Thấy người ta nói hay thì muốn nói giống họ. Thấy người ta sống sang thì muốn sống giống họ. Học hỏi người giỏi là điều tốt. Nhưng bắt chước mà không có nền tảng, muốn làm ngay việc lớn mà chưa từng làm việc nhỏ, thì cái giá phải trả thường rất đắt.

Ngày xưa, khi Vua Brahmadatta trị vì Ba-la-nại, Bồ-tát sanh ra làm con sư tử có lông dài, trú ở hang Vàng trong núi Tuyết sơn. Một hôm, sư tử hang Vàng đi ra, duỗi thân nhìn bốn phương, rống tiếng rống của loài sư tử xong, liền nhảy đi tìm mồi. Sư tử giết một con trâu lớn, ăn phần thịt tốt nhất, đi xuống một cái hồ, uống đầy bụng nước trong như pha lê rồi đi về hang.

Một hôm, một con chó rừng hấp tấp đi tìm mồi, thấy sư tử, không thể chạy trốn được, rơi xuống chân trước mặt sư tử và nằm xuống. Sư tử hỏi: này chó rừng, ngươi muốn gì? Con chó rừng nói: thưa ngài, con muốn hầu hạ dưới chân ngài. Sư tử nói: tốt lắm, hãy đến hầu ta. Ta sẽ cho ăn phần thịt ngon. Nói xong, sư tử đem con chó rừng về hang Vàng. Từ đấy trở đi, con chó rừng ăn phần thịt còn lại của các con thú do sư tử giết. Sau một thời gian, chó rừng trở thành to lớn.

Một hôm, đang nằm trong hang, sư tử nói: này chó rừng, hãy đứng trên chóp núi nhìn, khi thấy các con voi, ngựa, trâu đang đi dưới chân núi, hễ con nào ngươi muốn ăn thịt, hãy đến nói: con muốn ăn thịt con này. Chó rừng đảnh lễ và leo lên chóp núi, nhìn các con thú, hễ thấy con nào nó muốn ăn thịt, nó liền đi vào hang Vàng và báo cho sư tử biết: thưa ngài, có mồi rồi. Sư tử lập tức nhảy ra, và dẫu đó là con voi đang trong thời kỳ phát dục, sư tử cũng lập tức giết nó, tự mình ăn phần thịt ngon và cho chó rừng phần còn lại. Chó rừng ăn thịt đầy bụng, rồi đi vô hang nằm ngủ. Sau nhiều ngày đã qua, chó rừng trở thành kiêu mạn.

Nó suy nghĩ: ta cũng là con thú có bốn chân. Vì sao ngày lại ngày ta sống nhờ loài khác nuôi dưỡng? Bắt đầu từ nay, ta sẽ giết các con voi và ăn thịt. Ta sẽ bảo sư tử nói với ta: thưa ngài chó rừng, đã có mồi. Ta sẽ giết con voi tốt và ăn thịt. Nghĩ vậy, nó đi đến bên sư tử và nói: thưa ngài, đã lâu ngày, tôi ăn thịt các con voi tốt do ngài giết, nay tôi muốn ăn thịt voi do tôi giết. Tôi sẽ nằm trong hang Vàng tại chỗ ngài nằm, còn ngài xem có con voi nào đi dưới chân núi, thì ngài đến tôi và nói: thưa ngài chó rừng, hãy bắt mồi!

Sư tử nói: này chó rừng, khả năng giết các con voi thuộc gia đình sư tử. Ở đời, chó rừng không có khả năng giết voi. Chớ ưa thích làm như vậy. Hãy sống và ăn thịt các con voi do ta giết! Tuy sư tử nói như vậy, chó rừng không muốn từ bỏ ý định, vẫn tiếp tục yêu cầu. Sư tử không thể ngăn chặn, cuối cùng chấp thuận và nói: vậy hãy vào chỗ của ta và nằm tại đây! Sau khi bảo chó rừng nằm trong hang Vàng, sư tử nhìn thấy con voi phát dục dưới chân núi, liền đến cửa hang và nói: thưa ngài chó rừng, hãy bắt mồi!

Con chó rừng đi ra khỏi hang, duỗi thân, nhìn bốn hướng, hú lên ba lần, nhảy lên và nghĩ: ta sẽ cắn trên đầu con voi đang phát dục. Nhưng nó lại rơi xuống chân voi. Con voi giơ chân phải lên đạp trên đầu con chó rừng, nghiền nát xương đầu thành bột. Rồi với cái chân, con voi đạp nát thân chó rừng làm thành một đống, đi đại tiện trên ấy và rống lên rồi đi vào rừng. Bồ-tát thấy sự việc như vậy, liền nói lên bài kệ: với óc não nát bấy, với đầu bị vỡ tan, với xương sườn gãy nát, nay ngươi đã mất đầu.

Con chó rừng chết không phải vì nó dốt, mà vì nó quên mất mình là ai. Nó ăn thịt voi mỗi ngày, ngủ trong hang Vàng, được sư tử phục vụ, nên tưởng rằng mình cũng là sư tử. Nó quên rằng thịt voi ấy là do sư tử giết, hang Vàng ấy là của sư tử, sức mạnh ấy là của sư tử. Nó chỉ là kẻ ăn phần thừa. Khi nó nhảy lên đầu con voi, nó mới biết sự khác biệt giữa người giết voi và kẻ ăn thịt voi thừa là một trời một vực.

Trong đời thường, ta cũng dễ mắc bệnh của con chó rừng. Làm thuê cho một người giỏi, thấy việc gì cũng êm xuôi, tưởng rằng mình cũng giỏi như họ. Sống nhờ vào nền tảng của người khác, tưởng rằng nền tảng ấy là của mình. Xem người ta làm việc lớn thành công, tưởng rằng mình làm cũng thành công như vậy. Đến khi tự mình nhảy ra, mới biết mình không có vuốt, không có nanh, không có sức mạnh như sư tử.

Học hỏi người giỏi là nên, nhưng phải học từ gốc. Sư tử giết được voi vì nó sinh ra đã là sư tử, lớn lên trong rừng, săn mồi mỗi ngày. Chó rừng muốn giết voi thì phải tập luyện từ những con mồi nhỏ, từng bước một, chứ không thể nằm trong hang Vàng ăn thịt thừa rồi một sáng tỉnh dậy đòi làm sư tử. Người trí biết rõ sức mình đến đâu. Biết mình là chó rừng thì cứ sống tốt đời chó rừng, đừng mơ làm sư tử trong một đêm. Đến khi đủ sức, tự khắc sẽ thành sư tử. Còn chưa đủ sức mà đã nhảy lên đầu voi, thì kết cục chỉ có một như bài kệ đã nói: óc não nát bấy, đầu vỡ tan, xương sườn gãy nát.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 143
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Chuyện Tiền Thân (Jātaka), Tập 2 (VNC PHVN, 2021) — Chuyện 143: Chuyện Sự Chiếu Sáng (Tiền thân Virocana), Chương I (1–150), tr. 335–337
Bài liên quanThần lửa không giữ nổi con bò của chính mìnhChết trên cọc nhọn mà chỉ tiếc buổi hội với vợTên xấu có làm người xấu không?