🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Chết trên cọc nhọn mà chỉ tiếc buổi hội với vợ

Truyện Tiền Thân · 8 phút đọc

Tình yêu có thể làm người ta trở nên tốt đẹp hơn, nhưng cũng có thể làm người ta đánh mất chính mình. Có người vì yêu mà vay nợ để mua quà đắt tiền, vì yêu mà bỏ việc, bỏ học, vì yêu mà làm những điều trái pháp luật. Có người vì chiều theo ý người mình yêu mà đẩy cả hai vào chỗ nguy hiểm. Yêu thương mà không có trí tuệ thì tình yêu ấy không cứu ai cả, nó chỉ kéo cả hai cùng chìm xuống.

Ngày xưa, khi Vua Brahmadatta trị vì Ba-la-nại, Bồ-tát sanh ra làm vị thần tiên trên hư không. Thời ấy, tại Ba-la-nại có ngày lễ hội đêm rằm tháng Kattikã. Thành phố được trang hoàng như thành phố chư thiên. Tất cả dân chúng đều vui chơi hội lớn. Có một người nghèo khổ chỉ có một cặp áo vải thô đã được giặt và ủi đến độ trở thành trăm, thành ngàn đường lằn. Vợ anh ta nói với anh ta: thưa chàng, em muốn có áo màu đỏ cây kusumbha và đắp áo ấy, ôm cổ chàng đi chơi lễ hội đêm Kattikã.

Người chồng đáp: này hiền thê, chúng ta nghèo, làm sao có được vải màu đỏ kusumbha? Hãy đắp vải sạch này và đi chơi. Người vợ nói: không có được vải kusumbha thì chúng ta không đi chơi đâu cả. Chàng hãy lấy một nữ nhân khác mà đi chơi hội. Người chồng nói: này hiền thê, sao làm khổ ta vậy, làm sao chúng ta có được vải kusumbha? Người vợ đáp: này chàng, khi người ta muốn, sao lại không có được? Chẳng phải trong nhà kho của vua có rất nhiều vải kusumbha đó sao? Người chồng nói: này hiền thê, chỗ ấy chẳng khác gì một hồ nước do dạ-xoa canh giữ, có quân lính canh giữ, không thể đi đến được. Chớ ham thích như vậy. Hãy tự bằng lòng với những gì nàng có được!

Người vợ nói: chàng ôi, ban đêm tối trời thì có ai ngăn chặn được người muốn đến nơi mình thích? Như vậy, do người vợ nói đi nói lại mãi và chịu ảnh hưởng lời nài nỉ của nàng, người chồng an ủi vợ: thôi được, hiền thê chớ nghĩ ngợi gì nữa. Vào ban đêm, không kể đến mạng sống, người chồng đi khỏi thành đến kho của vua, phá hàng rào và vào trong kho. Những người canh gác nghe tiếng hàng rào bị phá, liền bao vây kẻ trộm, bắt được anh ta, mắng chửi, đánh đập và trói anh ta. Khi trời vừa sáng, họ dẫn anh ta đến trước nhà vua. Vua bảo: hãy đem nó đâm vào cọc nhọn!

Họ trói cánh tay anh ta ra đằng sau, dắt anh ta đi ra khỏi thành với tiếng trống hành quyết và đâm anh ta vào cọc nhọn. Anh ta cảm thấy rất đau đớn. Các con quạ đậu trên đầu, mổ con mắt anh ta với mỏ sắc bén như kiếm. Nhưng anh ta không nghĩ gì đến sự đau đớn như vậy mà chỉ nghĩ đến nữ nhân ấy: ta mất đi chơi hội Kattikã ban đêm với nàng mặc áo màu hoa đỏ và với cánh tay của nàng ôm ở cổ ta. Vì vậy, anh ta đọc bài kệ: khổ này không phải khổ, vì cọc nhọn đâm ta, vì ta bị quạ mổ, chính điều này mới khổ, vì vợ ta không thể vui chơi ngày hội lớn với áo màu hoa đỏ! Như vậy, anh ta nói lời lảm nhảm về vợ mình, rồi chết và tái sanh vào địa ngục.

Câu chuyện này đau đớn vì nó rất thật. Người chồng không phải kẻ xấu. Anh ta là người nghèo, yêu vợ, muốn vợ vui trong đêm hội. Người vợ cũng không phải kẻ xấu. Chị chỉ muốn một chiếc áo đỏ để đi chơi hội như bao người khác. Nhưng cả hai đều thiếu một thứ: trí tuệ để thấy rằng một chiếc áo đỏ không đáng đổi bằng một mạng người. Người chồng biết rõ kho vua canh giữ như hồ nước có dạ-xoa, vậy mà vẫn đi. Người vợ biết rõ chồng mình nghèo, vậy mà vẫn nài nỉ cho bằng được.

Trong đời thường, chiếc áo đỏ có nhiều hình dạng. Có khi nó là một chiếc điện thoại đời mới mà người yêu đòi mua bằng được, dù phải vay nặng lãi. Có khi nó là một đám cưới thật to, thật sang, dù phải nợ nần nhiều năm sau đó. Có khi nó là một món quà, một chuyến du lịch, một bữa tiệc, mà người ta đòi cho bằng được, không cần biết người kia có kham nổi hay không. Người đòi thì tưởng rằng mình chỉ đòi một niềm vui nhỏ. Người chiều thì tưởng rằng mình chỉ hy sinh một chút. Nhưng cái giá thật sự thì lớn hơn rất nhiều.

Tình yêu đích thực không đo bằng việc chiều theo mọi đòi hỏi, mà đo bằng việc dám nói không khi điều đó sẽ hại người mình yêu. Người chồng thương vợ thật sự thì phải nói: chúng ta nghèo, nhưng chúng ta còn có nhau, còn có đêm hội, còn có áo sạch để mặc. Không có áo đỏ thì vẫn đi chơi được. Mất mạng rồi thì không còn đêm hội nào nữa. Người vợ thương chồng thật sự thì phải nói: không có áo đỏ cũng không sao, miễn là chàng còn ở bên em.

Bài học cuối cùng của câu chuyện nằm ở giây phút cuối đời của người chồng: bị đâm trên cọc nhọn, bị quạ mổ mắt, mà trong đầu chỉ nghĩ đến buổi hội với vợ. Chính sự bám víu ấy đã đưa anh ta tái sanh vào địa ngục. Yêu thương mà bám chặt đến mức quên cả mạng sống, quên cả đúng sai, thì tình yêu ấy không còn là tình yêu nữa, mà là xiềng xích. Thương nhau thì phải giữ cho nhau được sống, được an toàn, được bình yên. Đó mới là tình yêu có trí tuệ.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 147
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Chuyện Tiền Thân (Jātaka), Tập 2 (VNC PHVN, 2021) — Chuyện 147: Chuyện Áo Vải Màu Đỏ (Tiền thân Puppharatta), Chương I (1–150), tr. 341–343
Bài liên quanTên xấu có làm người xấu không?Vua ganh ghét voi trắng: càng muốn hại, càng mất tất cảNgười nô lệ giả làm con triệu phú: nói nhiều, lộ mình