🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Thần lửa không giữ nổi con bò của chính mình

Truyện Tiền Thân · 7 phút đọc

Mỗi người đều có một ngọn lửa của riêng mình mà mình gìn giữ. Có người gìn giữ một thói quen cũ, một cách làm cũ, một niềm tin cũ, dù nó đã không còn giúp ích gì nữa. Có người giữ một món đồ may mắn, một bài cúng, một lịch trình cố định, và tin rằng bỏ nó đi thì mình sẽ gặp xui. Nhưng có những ngọn lửa chỉ còn khói mà không còn hơi ấm. Giữ mãi một thứ không còn giá trị, chỉ vì sợ thay đổi, là tự trói mình.

Ngày xưa, khi Vua Brahmadatta trị vì Ba-la-nại, Bồ-tát sanh ra trong một gia đình Bà-la-môn ở phương Bắc. Ngày Bồ-tát sanh ra, cha mẹ đốt lên ngọn lửa sanh nhật và nuôi dưỡng lửa ấy. Khi Bồ-tát được mười sáu tuổi, cha mẹ ngài nói với con: này con, chúng ta đã gìn giữ ngọn lửa sanh nhật của con. Nếu con muốn sống trong gia đình, hãy học ba tập Vệ-đà. Nếu con muốn lên Phạm thiên giới, hãy lấy ngọn lửa để được Đại Phạm thiên ân sủng và đạt được cứu cánh Phạm thiên giới.

Bồ-tát nói: con không thích đời sống gia đình. Ngài cầm lấy lửa, đi vào rừng xây dựng một chòi am và sống trong rừng thờ lửa. Một hôm, Bồ-tát được cúng một con bò tại một làng biên địa, bèn dắt con bò ấy đến chòi am với ý định: ta sẽ cúng dường vị thần lửa thịt con bò. Rồi Bồ-tát suy nghĩ: ở đây không có muối, thần lửa không thể ăn thịt mà không có muối. Ta sẽ đem muối ở làng về và cúng dường thần lửa đồ ăn có muối.

Bồ-tát cột con bò tại đấy và đi đến làng để tìm muối. Trong khi Bồ-tát đi, nhiều người thợ săn đi đến tại chỗ ấy, thấy con bò, giết nó, nấu thịt ăn và vứt lại đuôi, ống chân và da, rồi mang theo thịt còn lại ra đi. Bồ-tát trở về, chỉ thấy đuôi và da, suy nghĩ: thần lửa này không thể hộ trì gia sản của chính mình, chắc không thể hộ trì ta được. Phải săn sóc ngọn lửa vô ích này, từ đây không tăng trưởng một điều tốt gì cho ta.

Vì vậy, Bồ-tát mất hết mọi ý nguyện săn sóc ngọn lửa. Bồ-tát nói: thưa thần lửa, nếu ngài không thể hộ trì gia sản của ngài, làm sao ngài hộ trì tôi được? Thịt không còn, ngài phải tự bằng lòng với những vật này vậy. Bồ-tát đặt đuôi và da vào lửa và đọc bài kệ: ôi thần lửa sanh nhật, thần lửa không giá trị, ta chỉ cúng cái đuôi, hãy xem là nhiều vậy, các loại thịt xứng đáng, hiện nay không có nữa, ngài hãy vui chấp nhận, chỉ bộ phận cái đuôi! Nói vậy xong, bậc Đại sĩ lấy nước dập tắt lửa, rồi xuất gia làm ẩn sĩ, chứng được các thắng trí và các thiền chứng, và đạt cứu cánh ở cõi Phạm thiên.

Câu chuyện này không chê bai việc thờ lửa, mà chỉ ra một phép thử đơn giản: một niềm tin, một thói quen, một vị thần mà mình thờ phụng, nếu không bảo vệ nổi chính tài sản của nó, thì làm sao bảo vệ được mình? Con bò là của cúng cho thần lửa, đặt ngay bên cạnh lửa, vậy mà kẻ khác đến giết ăn thịt, thần lửa vẫn ngồi yên. Người trí nhìn thấy sự thật ấy và dám buông tay.

Trong đời thường, ta cũng có nhiều ngọn lửa như vậy. Có người tin rằng phải làm đúng một nghi thức nào đó thì việc mới thành, dù đã làm trăm lần mà việc vẫn hỏng. Có người giữ một mối quan hệ đã hết tình nghĩa, chỉ vì sợ người ta nói mình bạc bẽo. Có người giữ một cách làm ăn đã lỗi thời, chỉ vì sợ thay đổi. Có người giữ một món đồ, một thói quen, một niềm tin, không phải vì nó tốt, mà vì đã giữ nó quá lâu nên không nỡ bỏ.

Buông bỏ không phải là mất mát. Bồ-tát dập tắt ngọn lửa sanh nhật mà cha mẹ đã gìn giữ cho mình từ lúc mới sinh, nhưng nhờ dập tắt ngọn lửa ấy, ngài mới bước vào con đường tu tập và đạt được cứu cánh. Nếu ngài cứ ngồi giữ lửa mãi, ngài chỉ là một người giữ lửa giỏi, không bao giờ thành một bậc hiền trí. Ngọn lửa chỉ có giá trị khi nó sưởi ấm và soi sáng. Khi nó chỉ còn là một đống tro phải canh giữ, thì dập tắt nó là giải thoát.

Hãy thử nhìn lại những ngọn lửa của mình. Ngọn lửa nào đang sưởi ấm mình thật sự, hãy giữ gìn. Ngọn lửa nào chỉ còn lại cái đuôi bò và sự sợ hãi, hãy mạnh dạn lấy nước dập tắt nó. Người trí không sợ mất đi một niềm tin cũ, vì họ biết rằng sau khi dập tắt một ngọn lửa vô ích, bầu trời sẽ sáng hơn, và mình sẽ thấy đường đi rõ hơn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Truyện Tiền Thân · Chuyện 144
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Chuyện Tiền Thân (Jātaka), Tập 2 (VNC PHVN, 2021) — Chuyện 144: Chuyện Cái Đuôi Bò (Tiền thân Nanguttha), Chương I (1–150), tr. 337–338
Bài liên quanChết trên cọc nhọn mà chỉ tiếc buổi hội với vợTên xấu có làm người xấu không?Vua ganh ghét voi trắng: càng muốn hại, càng mất tất cả