🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Bảy ngày nằm nhớ một bóng hình: dục tham làm mất cả thiền lực

Truyện Tiền Thân · 11 phút đọc

Có những người tu hành nhiều năm, giữ giới nghiêm cẩn, ngồi thiền mỗi ngày, ai nhìn vào cũng nghĩ vị ấy đã vững vàng lắm rồi. Vậy mà chỉ một cái nhìn, một khoảnh khắc lơ đễnh, tất cả có thể đổ vỡ trong chốc lát. Nghe thì khó tin, nhưng đó là sự thật mà Đức Phật đã kể. Câu chuyện sau đây kể về một vị ẩn sĩ đã đắc thiền, đã bay được giữa không trung, vậy mà chỉ vì một lần nhìn ngắm sắc đẹp mà mất hết thiền lực, nằm liệt bảy ngày không ăn uống được.

Ngày xưa, khi Đức Phật còn tại thế, có một vị Tỷ-kheo trẻ ở Xá-vệ, sau khi nghe pháp đã xuất gia và tu hành tinh tấn. Một ngày kia, trong lúc đang đi khất thực, vị ấy chợt gặp một nữ nhân có nhan sắc quyến rũ. Vị ấy đưa mắt ngắm nàng, vi phạm giới luật của người tu hành. Từ ngày ấy, vị ấy mất hết niềm vui trong đời sống tu hành, râu tóc mọc dài, y phục bẩn thỉu. Tăng chúng dẫn vị ấy đến gặp Đức Phật. Đức Phật nghe xong liền bảo: chẳng có gì lạ. Thuở xưa, ngay cả những bậc đã đắc Thiền chứng, tâm đã thanh tịnh và chân đã bước được giữa không gian, mà chỉ vì một lần nhìn ngắm trái với giới luật, cũng mất hết thiền lực và chịu đại phiền não. Nói vậy xong, Ngài kể một chuyện quá khứ.

Một thuở nọ, khi vua Brahmadatta trị vì ở Ba-la-nại, Bồ-tát thọ sanh vào một gia đình Bà-la-môn giàu có. Khi học vấn đã hoàn mãn, ngài từ bỏ dục tham, xuất gia làm ẩn sĩ, vào núi Tuyết Sơn tu tập. Tại đó, ngài đạt các Thắng trí và các Thiền chứng, sống an vui trong thiền lạc. Vì thiếu muối và giấm, một ngày kia ngài vào Ba-la-nại, đến cư trú trong ngự viên của nhà vua. Vua mời ngài vào cung thết đãi, rồi mời ngài đến cư ngụ ở hoa viên. Vị ẩn sĩ nhận lời, và trong mười sáu năm liền sống ở hoa viên, thường thuyết giáo cho cả hoàng gia. Bấy giờ, một ngày kia vua phải ra chốn biên địa để dẹp loạn. Trước khi đi, vua ủy thác cho Hoàng Hậu Từ Tâm phải chăm lo cho vị ẩn sĩ.

Một ngày kia, Hoàng Hậu Từ Tâm đã chuẩn bị một bữa cơm dâng cúng Bồ-tát, nhưng vì ngài đến muộn nên hoàng hậu vào phòng tắm rửa. Sau khi tắm nước hoa xong, bà vận xiêm y lộng lẫy, nằm xuống đợi ngài đến. Khi vừa xuất khỏi thiền định, thấy đã trễ giờ, Bồ-tát liền phi hành qua không gian để đến cung điện. Hoàng hậu vội đứng dậy đón ngài, chiếc y tuột xuống, để lộ vẻ kiều diễm của bà trước mặt ngài. Thấy vậy, ngài bỗng ham thích chiêm ngưỡng sắc đẹp của nữ nhân, nên đã phạm giới đức. Lửa dục nhen nhúm trong tâm ngài, khiến ngài giống như thân cây to bị chiếc rìu đốn ngã. Lập tức ngài đánh mất thiền lực, chẳng khác gì con quạ bị cắt cụt đôi cánh. Ngài trở về am thất trong vườn hoa, nằm xuống trên sàng tọa bằng gỗ, suốt bảy ngày liền chịu đói khát, nội tâm như bị lửa dục thiêu đốt bừng bừng.

Vào ngày thứ bảy, nhà vua trở về sau khi đã bình định biên thùy. Vua đi vào cung, rồi muốn thăm vị ẩn sĩ ngay, bèn đi đến hoa viên. Tại am thất, vua thấy Bồ-tát đang nằm trên sàng tọa. Tưởng vị ẩn sĩ bị bệnh, vua hỏi ngài bị bệnh gì. Bồ-tát đáp: tâu Đại Vương, tâm ta đang bị dục tham trói buộc, đó là căn bệnh duy nhất của ta. Vua hỏi: ngài có tham dục đối với ai? Bồ-tát đáp: tâu Đại Vương, với Hoàng Hậu Từ Tâm đấy. Vua nói: vậy thì từ nay Hoàng Hậu thuộc về ngài, trẫm ban nàng cho ngài đấy. Sau đó, nhà vua cùng vị ẩn sĩ đến cung điện, ra lệnh cho hoàng hậu phục sức lộng lẫy rồi trao bà cho Bồ-tát. Nhưng trong lúc ban tặng hoàng hậu, nhà vua bí mật ủy thác bà phải đem hết sức mình cứu nạn cho vị ẩn sĩ.

Thế là cùng với hoàng hậu, vị tu khổ hạnh ra khỏi cung điện. Hoàng hậu kêu lên rằng hai người phải có một ngôi nhà để ở, thế là ngài phải trở lại xin vua một cái nhà. Vua ban cho hai vị một túp lều đổ nát mà khách qua đường dùng làm nhà tắm. Vị ẩn sĩ đưa hoàng hậu đến đó nhưng bà không chịu bước vào vì nó dơ bẩn quá. Bà sai ngài dọn nhà, khuân rác, trét tường, đóng giường ghế, gánh nước, hết việc này đến việc khác. Ngài làm theo tất cả, mệt nhoài. Vừa khi ngài ngồi trên giường cùng bà, bà liền nắm râu ngài kéo ngài xuống đối mặt mình và bảo: thế ngài đã quên rằng ngài là một Bà-la-môn thanh tịnh rồi sao? Nghe thế, ngài liền tỉnh ngộ sau một thời gian cuồng tâm loạn trí. Ngài kêu lên: nội ngày hôm nay ta quyết đưa nữ nhân này trả lại cho nhà vua và bay thẳng lên núi!

Ngài liền cùng hoàng hậu đến yết kiến vua và nói: tâu Đại Vương, ta không còn ham muốn hoàng hậu nữa, chính vì hoàng hậu mà trước đây khát ái đã bừng dậy trong lòng ta. Lập tức thiền lực trước kia đã mất nay trở lại với ngài. Ngài bay thẳng về dãy Tuyết Sơn. Ngài không bao giờ trở lại đường thế tục nữa, mà tu tập phát khởi Từ Bi tâm cùng với thiền quán không gián đoạn, cho đến khi ngài mệnh chung và tái sanh vào Phạm thiên giới. Đức Phật kết lại: vào thời ấy, vua là A-nan, Hoàng Hậu Từ Tâm là Liên Hoa Sắc, và Ta là vị ẩn sĩ ấy.

Câu chuyện này nói một điều mà ai cũng nên nhớ. Dục tham không chừa một ai. Người mới tu thì bị nó kéo, người tu lâu năm thì nó vẫn rình. Vị ẩn sĩ trong chuyện đã tu đến mức bay được giữa trời, sống mười sáu năm trong hoa viên nhà vua mà tâm không động. Vậy mà chỉ một khoảnh khắc nhìn ngắm, một chiếc y tuột xuống, là đủ để lửa dục bùng lên, thiêu rụi mười sáu năm tu tập trong bảy ngày nằm liệt. Nếu tham dục có sức làm cuồng si tâm trí của các vị Bồ-tát đã thanh tịnh, thì nó làm sao phải nao núng trước một người thường như mình. Cho nên, đừng bao giờ nghĩ rằng mình đã vững rồi, đã tu lâu rồi, thì không còn gì làm mình vấp ngã được nữa. Càng tu lâu, càng phải cẩn thận giữ gìn con mắt và cái tâm của mình.

Nhưng câu chuyện không dừng ở chỗ vấp ngã. Nó còn kể về cách đứng dậy. Vị ẩn sĩ không đứng dậy nhờ sức của mình. Ngài đứng dậy nhờ Hoàng Hậu Từ Tâm. Bà không mắng ngài, không khinh ngài, cũng không chiều theo dục vọng của ngài. Bà sai ngài làm hết việc nặng nhọc, dơ bẩn. Đến khi ngài mệt nhoài, bà nắm râu ngài và hỏi: ngài quên mình là ai rồi sao? Một câu ấy làm ngài tỉnh ngộ. Hóa ra, người cứu mình nhiều khi không phải là người nuông chiều mình, mà là người dám bắt mình làm việc, dám hỏi thẳng vào mặt mình. Cho nên, nếu một ngày nào đó mình vấp ngã, đừng nghĩ rằng mình đã hỏng hẳn. Vị ẩn sĩ đã mất thiền lực bảy ngày, nhưng chỉ cần một lần tỉnh ngộ, thiền lực trở lại ngay, ngài bay thẳng về núi, tu đến trọn đời. Vấp ngã không phải là hết. Hết là khi mình không còn muốn đứng dậy nữa.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Tập 4 (HT Thích Minh Châu dịch), Chuyện số 66: Chuyện Hoàng Hậu Từ Tâm (Tiền thân Mudulakkhana), tr. 172–175
Bài liên quanGặp nhau lần đầu đã như ruột thịt: duyên ba ngàn đờiCủi xanh không nhóm được lửa: việc hôm nay đừng để ngày maiCứu người rồi bị người hại: khúc gỗ trôi còn hơn kẻ vô ơn