🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Truyện Tiền Thân

Gặp nhau lần đầu đã như ruột thịt: duyên ba ngàn đời

Truyện Tiền Thân · 9 phút đọc

Có khi nào mình gặp một người lạ mà thấy thân ngay từ lần đầu tiên không? Chưa từng quen biết, chưa từng nói chuyện, vậy mà vừa nhìn thấy đã thấy mến, đã thấy tin, như thể đã quen nhau từ lâu lắm rồi. Người ta thường gọi đó là duyên. Nhưng duyên từ đâu mà có? Vì sao có người mình gặp hoài mà vẫn thấy xa lạ, có người chỉ gặp một lần mà đã thấy như ruột thịt? Câu chuyện sau đây kể về một ông bà già ở thành Saketa, vừa nhìn thấy Đức Phật đã ôm chân Ngài mà gọi: con thân ơi, sao đến giờ con mới về?

Ngày xưa, khi Đức Phật còn tại thế, trong lúc Ngài cùng chúng Tỷ-kheo vây quanh đang đi vào thành Saketa, có một vị Bà-la-môn lớn tuổi ở tại Saketa, từ thành đi ra ngoài. Ông thấy Đức Phật tại ngưỡng cửa, liền cúi mình xuống chân Ngài, ôm chặt mắt cá chân và nói to: này con thân, phải chăng cha mẹ khi già yếu phải được các con nuôi dưỡng? Sao mãi cho đến nay, con không để chúng ta thấy mặt con? Nay ta thấy con rồi. Hãy để cha mẹ thấy mặt con. Nói vậy xong, vị Bà-la-môn già dắt Đức Phật vào nhà của mình. Đức Phật vào nhà, ngồi xuống trên ghế đã soạn sẵn cùng với chúng Tỷ-kheo. Vị nữ Bà-la-môn đi đến, cúi mình xuống chân Đức Phật, khóc và nói: này con thân, từ trước đến nay con đã đi đâu? Phải chăng cha mẹ khi già cả phải được các con hầu hạ? Rồi bà gọi các con trai, con gái lại, bảo đảnh lễ anh cả. Hai vị hoan hỷ cúng dường bố thí lớn. Sau khi dùng cơm, Đức Phật đọc cho hai vị Bà-la-môn bài kinh nói về Tuổi già. Sau bài kinh ấy, cả hai đều chứng quả Nhất lai. Rồi Đức Phật từ chỗ ngồi đứng dậy, đi về rừng Anjana.

Các Tỷ-kheo ngồi họp tại Pháp đường bắt đầu bàn tán: này các Hiền giả, vị Bà-la-môn đã biết vua Tịnh Phạn là phụ thân của Đức Như Lai, mẹ Ngài là Mahamaya. Tuy vậy, ông cùng với nữ Bà-la-môn, cả hai gọi Đức Như Lai là con của họ và Đức Phật lại chấp nhận, việc này có lý do gì? Đức Phật nghe câu chuyện của họ bèn nói: này các Tỷ-kheo, cả hai vị ấy gọi Ta là con của họ như vậy là đúng. Rồi Đức Phật kể câu chuyện quá khứ.

Ngài nói: này các Tỷ-kheo, thuở xưa, vị Bà-la-môn này là cha của Ta, tiếp tục như vậy không gián đoạn cho đến năm trăm đời, là cậu của Ta trong năm trăm đời, là ông của Ta trong năm trăm đời. Còn vị nữ Bà-la-môn này là mẹ của Ta, tiếp tục như vậy trong năm trăm đời, là bà của Ta trong năm trăm đời. Ta được lớn lên trong tay người Bà-la-môn trong một ngàn năm trăm đời, và trong tay vị nữ Bà-la-môn trong một ngàn năm trăm đời. Sau khi kể về ba ngàn đời sống, Đức Phật đọc lên câu kệ này: ý an trú vào ai, tâm tư được hoan hỷ khi mới thấy lần đầu, hãy tin tưởng người ấy. Như vậy, sau khi kể xong pháp thoại, Đức Phật kết hợp hai câu chuyện và nhận diện Tiền thân: vị Bà-la-môn và nữ Bà-la-môn này là hai vợ chồng trong các đời trước, còn người con trai là Ta vậy.

Câu chuyện này ngắn, chỉ có bấy nhiêu thôi, nhưng ý của nó thì sâu lắm. Ông bà Bà-la-môn không phải là người lẫn. Họ biết rõ cha của Đức Phật là vua Tịnh Phạn, mẹ của Ngài là bà Mahamaya. Họ biết rõ mình không phải là cha mẹ ruột của Ngài trong đời này. Vậy mà khi thấy Ngài, họ vẫn ôm chân Ngài mà gọi con. Không phải vì họ nhầm. Mà vì trong lòng họ, có một sợi dây đã buộc chặt từ rất lâu rồi. Một ngàn năm trăm đời làm cha, làm cậu, làm ông. Một ngàn năm trăm đời làm mẹ, làm bà. Ba ngàn đời sống chung với nhau. Sợi dây ấy dài đến mức khi gặp lại trong đời này, họ không cần phải suy nghĩ. Vừa nhìn thấy mặt là nhận ra ngay. Vừa nhận ra là thương ngay.

Trong đời mình, có những người như vậy. Mình gặp một người bạn, mới nói chuyện vài câu đã thấy hợp nhau lạ lùng, như đã quen từ kiếp nào. Mình gặp một người thầy, mới nghe thầy nói vài lời đã thấy tin tưởng, muốn đi theo. Mình nhận nuôi một đứa trẻ, mới bế nó lần đầu đã thấy thương như con ruột của mình. Những cảm giác ấy không phải tự nhiên mà có. Theo lời Phật dạy, đó là dấu vết của những đời sống đã qua. Có những người mình đã từng là cha con, mẹ con, anh em, vợ chồng, thầy trò với nhau trong nhiều đời. Đến đời này gặp lại, lòng tự nhiên rung động, tự nhiên muốn gần gũi, tự nhiên muốn giúp đỡ nhau.

Và cũng có những người ngược lại. Mình gặp họ hoài, ở chung một nhà, ăn chung một mâm, mà vẫn thấy xa lạ, vẫn thấy khó gần. Đó cũng là duyên, nhưng là duyên mỏng. Duyên mỏng thì mình phải vun đắp. Duyên dày thì mình phải trân trọng. Đừng vì duyên dày mà coi thường nhau. Ông bà Bà-la-môn có duyên dày với Đức Phật đến ba ngàn đời, vậy mà khi gặp lại, họ vẫn cúi mình xuống chân Ngài, vẫn khóc, vẫn cúng dường, vẫn nghe pháp. Họ không nói: ta là cha mẹ của ông trong ba ngàn đời, ông phải nghe lời ta. Họ chỉ nói: con ơi, sao đến giờ con mới về? Tình thương thật không đòi hỏi. Tình thương thật chỉ muốn được thấy mặt nhau, được ở gần nhau, được làm điều gì đó cho nhau.

Cho nên, nếu hôm nay mình gặp một người mà lòng thấy thân ngay, hãy trân trọng người ấy. Đó có thể là một mối duyên đã đi với mình qua nhiều đời. Đừng để công việc, đừng để tiền bạc, đừng để những chuyện nhỏ nhặt làm cho mình xa nhau. Và nếu hôm nay mình gặp một người mà lòng thấy xa lạ, cũng đừng vội ghét bỏ. Hãy đối xử tốt với họ, vì biết đâu đó lại là khởi đầu của một mối duyên mới, để đời sau gặp lại, mình cũng được họ ôm chân mà gọi: con thân ơi, sao đến giờ con mới về? Cha mẹ không chỉ là người sinh ra mình trong đời này. Cha mẹ là những người đã từng nâng mình trong tay qua nhiều đời, đã từng thương mình, dạy mình, chờ mình. Gặp nhau trong đời này đã là may mắn lớn. Hãy đối xử với nhau cho xứng với cái may mắn ấy.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tiểu Bộ — Tập 4 (HT Thích Minh Châu dịch), Chuyện số 68: Chuyện Thành Saketa (Tiền thân Saketa), tr. 177–178
Bài liên quanCủi xanh không nhóm được lửa: việc hôm nay đừng để ngày maiCứu người rồi bị người hại: khúc gỗ trôi còn hơn kẻ vô ơnNgười không sợ hãi: giữ mình yên là giữ cả đoàn người