🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Cúng dường chỗ ăn chỗ ở: cho đi từ những gì mình đang có

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Bà Hai ở cuối xóm có một căn nhà nhỏ. Nhà chỉ có hai gian. Một gian bà ở. Một gian để trống. Có lần, một cậu sinh viên ở quê lên thành phố học, chưa tìm được chỗ trọ, phải ngủ nhờ ở bến xe. Người trong xóm chỉ cho cậu tới nhà bà Hai. Bà không hỏi nhiều. Bà chỉ nói: "Cứ ở tạm đây, có cơm ăn cơm, có cháo ăn cháo."

Cậu sinh viên ở nhà bà Hai gần một năm. Sáng đi học, chiều về phụ bà gánh nước, quét sân. Tối hai bà cháu ăn cơm với nhau. Cơm không có gì sang. Chỉ có rau luộc, cá kho, canh chua. Nhưng cậu sinh viên sau này kể lại rằng đó là những bữa cơm ngon nhất đời cậu. Không phải vì món ăn ngon. Mà vì có người chờ cậu về ăn cùng.

Cho đi không phải lúc nào cũng là cho tiền. Có những thứ mình đang có sẵn mà mình không nghĩ đó là của cho. Một gian phòng trống. Một bữa cơm thừa. Một chỗ ngồi. Một mái hiên cho người lỡ đường trú mưa. Những thứ ấy đối với mình là thừa, nhưng đối với người khác lại là cứu cánh.

Trong kho sách Phật giáo có kể lại lời Đức Phật dạy về hạnh bố thí. Đức Phật dạy rằng cúng dường chỗ ăn, chỗ ở cho chư Tăng là tạo nhiều công đức. Chuyện bắt đầu từ ông trưởng giả Cấp Cô Độc ở thành Xá Vệ. Ông là người giàu có nhưng lòng rất rộng. Ông mua khu vườn của thái tử Kỳ Thọ để dâng lên Đức Phật và chư Tăng làm nơi an trú. Từ đó, khu vườn ấy mang tên Kỳ Thọ Cấp Cô Độc Viên. Bao nhiêu bài pháp quan trọng đã được giảng tại đó.

Điều đáng chú ý là Đức Phật không dừng lại ở chuyện cúng dường. Ngài dạy tiếp rằng quy y Tam bảo còn có công đức hơn cúng dường. Giữ gìn năm giới còn có công đức hơn quy y. Thiền quán và lòng từ bi còn cao hơn giữ giới. Và công đức tối thượng là phát triển tuệ giác, thấy được thật tướng của các pháp. Cho đi là bước đầu tiên. Nhưng không phải là bước cuối cùng. Người cho đi rồi còn phải học cách sống cho đúng, cho thiện, cho sáng.

Nhiều người nghĩ bố thí là chuyện của người giàu. Đợi khi nào có nhiều tiền rồi mới cho. Nhưng Đức Phật dạy rằng cúng dường chỗ ăn, chỗ ở là tạo công đức — mà chỗ ăn, chỗ ở là thứ ai cũng có, dù ít hay nhiều. Người nghèo cũng có một mái nhà. Người nghèo cũng có một bữa cơm. Chia sẻ một phần nhỏ trong đó đã là bố thí rồi.

Bà Hai không giàu. Bà sống bằng gánh rau ngoài chợ. Mỗi ngày bán được bao nhiêu thì ăn bấy nhiêu. Nhưng bà vẫn có một gian phòng trống để cho người khác ở nhờ. Bà không nghĩ đó là bố thí. Bà chỉ nghĩ đơn giản: nhà mình còn chỗ, người ta đang cần chỗ. Vậy thì cho ở. Cái tâm cho đi của bà tự nhiên như hơi thở. Không tính toán. Không khoe khoang. Không đợi ai khen.

Trong đời thường, chỗ ăn chỗ ở có thể hiểu rộng ra. Một người bạn từ quê lên thành phố khám bệnh, mình cho ngủ nhờ một đêm. Một người đồng nghiệp mới vào làm chưa quen đường, mình chỉ cho quán cơm ngon rẻ gần công ty. Một đứa trẻ lang thang ngoài chợ, mình mua cho nó một ổ bánh mì. Tất cả đều là cúng dường chỗ ăn, chỗ ở theo nghĩa rộng nhất.

Có người lo rằng cho người lạ ở nhờ thì không an toàn. Lo như vậy cũng đúng. Cho đi cũng cần có trí tuệ. Không phải ai xin gì mình cũng cho. Không phải thấy ai khổ là mình mở cửa nhà mình ra. Thương người mà không có trí tuệ thì dễ bị lợi dụng. Bà Hai cho cậu sinh viên ở nhờ vì cậu là người được cả xóm giới thiệu, có lai lịch rõ ràng, lại là sinh viên đi học đàng hoàng. Bà cho đi bằng cả tấm lòng và cả sự tỉnh táo.

Điều quý nhất trong câu chuyện của bà Hai không phải là gian phòng trống. Mà là thái độ của bà khi cho đi. Bà không làm ra vẻ mình là ân nhân. Bà không bắt cậu sinh viên phải biết ơn. Bà đối xử với cậu như người trong nhà. Ăn cùng một mâm. Ngồi cùng một sân. Cái cho đi như vậy mới thật sự là bố thí. Vì nó không làm người nhận cảm thấy mình thấp kém. Nó làm người nhận cảm thấy mình vẫn còn được tôn trọng.

Nhiều năm sau, cậu sinh viên ấy đã ra trường, đi làm, có gia đình riêng. Mỗi dịp Tết, cậu vẫn về thăm bà Hai. Mang theo ít quà. Ngồi ăn với bà một bữa cơm. Bà Hai vẫn nói câu cũ: "Có cơm ăn cơm, có cháo ăn cháo." Cậu sinh viên cười. Cậu bảo rằng cả đời cậu sẽ không quên câu nói đó. Không phải vì nó hay. Mà vì đằng sau nó là cả một tấm lòng.

Cho đi từ những gì mình đang có — đó là bài học đơn giản nhất của hạnh bố thí. Không cần đợi giàu. Không cần đợi có nhiều. Chỉ cần nhìn quanh nhà mình, xem mình đang có gì thừa, và xem ai đang cần thứ đó. Một gian phòng trống. Một bữa cơm thừa. Một chỗ ngồi trong xe. Một mái hiên lúc trời mưa. Những thứ nhỏ bé ấy, khi được cho đi đúng lúc, có thể thay đổi cả một đời người.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Trách Vụ Phật Tử Tại Gia (Thích Thanh Từ) — hạnh bố thí, cúng dường chỗ ăn chỗ ở, tr. 1
Bài liên quanLấy đức báo oán: tha thứ cho người từng làm mình đauTùy duyên giúp người: gặp đâu giúp đó, không đợi dịp lớnCứu giúp người nghèo trong xóm: một bát cơm, một manh áo