🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Mong mọi loài được an lạc: bắt đầu từ một tâm nguyện

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Buổi sáng, trước khi bước ra khỏi nhà, bạn thường làm gì? Có người kiểm tra điện thoại. Có người vội vã pha cà phê. Có người đã bắt đầu lo: hôm nay gặp ai, việc gì chưa xong, tiền đâu mà xoay. Ít ai nghĩ rằng, chỉ một phút buổi sáng, mình có thể làm một việc rất khác: ngồi yên, và mong cho mọi người được an lạc.

Nghe thì đơn giản đến mức khó tin. Mong thôi thì có ích gì? Nhưng trong Kinh Tâm Từ, đức Phật dạy rằng chính cái mong ấy là khởi đầu của mọi việc thiện. Kinh mở đầu bằng hình ảnh một người muốn sống đời an tịnh phải làm sao: có khả năng, ngay thẳng, dễ nói, nhu hòa, sống vừa đủ, không tham ái, không xông xáo vào chuyện nhà người. Rồi đến câu nguyện mà ai học Phật cũng thuộc:

Mong mọi loài chúng sanh được an lạc, an ổn. Mong họ chứng đạt được hạnh phúc và an lạc. Mong tất cả những ai, hữu tình có mạng sống, kẻ yếu hay kẻ mạnh, không bỏ sót một ai, kẻ dài hay kẻ lớn, loài được thấy, không thấy, loài sống xa, không xa, các loài hiện đang sống, các loài sẽ được sanh, mong mọi loài chúng sanh sống hạnh phúc, an lạc.

Điều lạ là kinh không bắt đầu bằng việc thương người thân. Nó bắt đầu bằng việc thương tất cả, không bỏ sót một ai. Kẻ yếu hay kẻ mạnh. Loài thấy được hay không thấy được. Loài ở xa hay ở gần. Nghe thì rộng quá, làm sao thương cho hết? Nhưng chính cái rộng ấy mới là điểm mấu chốt. Tâm từ mà chỉ dành cho người nhà mình thì vẫn còn là tâm riêng. Tâm từ thật là tâm không có ranh giới.

Kinh còn dạy một hình ảnh rất đẹp: như tấm lòng người mẹ đối với con của mình, trọn đời lo che chở con độc nhất mình sanh, cũng vậy đối tất cả các hữu tình chúng sanh, hãy tu tập tâm ý không hạn lượng rộng lớn. Mẹ thương con thì không cần lý do, không cần con phải ngoan mới thương, không cần con phải giỏi mới thương. Thương là thương. Từ bi cũng vậy: không phải vì người ta tốt với mình mới thương, mà vì mình là người có lòng thương.

Có người sẽ hỏi: thương hết thì lấy đâu ra sức? Xin thưa, tâm từ không phải là thứ càng cho càng hết. Nó giống như ngọn đèn: thắp thêm một ngọn nữa, ngọn đầu tiên không tối đi. Ngược lại, càng thắp càng sáng. Người tập mong cho người khác an lạc mỗi sáng sẽ thấy lạ: lòng mình nhẹ đi trước. Chưa giúp được ai, mà mình đã bớt giận, bớt gấp, bớt so đo. Vì khi ta mong người khác hạnh phúc, ta không còn chỗ cho ganh ghét chen vào.

Thực tập thì rất đơn giản, không cần nghi lễ gì. Sáng dậy, ngồi yên một phút. Thầm nói trong lòng: mong cho cha mẹ tôi được khỏe. Mong cho vợ chồng, con cái tôi được an. Mong cho người hàng xóm, người đồng nghiệp, cả người hôm qua làm tôi bực mình, cũng được an. Mong cho mọi loài, từ con chim ngoài cửa sổ đến người xa lạ ngoài đường, đều được sống yên ổn. Chỉ vậy thôi. Một phút. Rồi hãy đi làm việc của mình.

Người xưa nói, khi đứng hay khi đi, khi ngồi hay khi nằm, lâu cho đến khi nào, khi đang còn tỉnh thức, hãy an trú niệm này. Nghĩa là tâm từ không phải là việc của riêng buổi sáng. Nó là cách mình đi qua một ngày: đi đứng khoan thai hơn, nói năng nhẹ nhàng hơn, gặp ai cũng nhìn bằng con mắt bớt xét nét hơn. Người có tâm từ không cần phải nói ra. Người khác tự cảm nhận được: ở gần người ấy thấy dễ chịu, thấy an toàn.

Có một điều cần nói rõ: mong cho mọi loài an lạc không có nghĩa là ta phải gánh hết khổ đau của thiên hạ. Ta chỉ gieo một hạt giống. Hạt giống ấy nảy mầm trong lòng ta trước, rồi mới lan ra ngoài qua lời nói và việc làm. Một người mẹ mong con an lạc sẽ nấu bữa cơm cẩn thận hơn. Một người chủ mong nhân viên an lạc sẽ bớt quát mắng. Một người con mong cha mẹ an lạc sẽ gọi điện về nhà nhiều hơn. Tâm nguyện nhỏ, nhưng việc làm theo sau nó thì rất thật.

Vậy nên, nếu hôm nay bạn thấy lòng mình chật chội, bực bội, mệt mỏi, đừng vội đi tìm thuốc ở đâu xa. Hãy ngồi xuống một phút, và mong cho mọi loài được an lạc. Mong cho người khác, hóa ra lại là cách nhanh nhất để chữa lành chính mình. Vì lòng từ bi, khi khởi lên, không hỏi người kia là ai. Nó chỉ hỏi: lòng mình có còn chỗ cho thương yêu hay không. Và câu trả lời, bao giờ cũng nằm trong tay mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Tâm Từ (Mettasutta, Kinh Tập, kệ 143-152) — Kinh Tiểu Bộ - tập 1 (HT Thích Minh Châu dịch), tr. 40-41
Bài liên quanCho đi khi chưa giàu: bố thí bắt đầu từ lòng, không từ túi tiềnHận thù chỉ diệt bằng không hậnKhi sợ hãi dâng lên, hãy nhớ đến lòng từ bi