Hai giờ sáng. Chị Mai ôm con, ngồi trên giường, mắt mở thao láo. Đứa bé khóc. Dỗ cách nào cũng không nín. Chị cho bú, thay tã, hát ru, bế đi quanh phòng. Đứa bé vẫn khóc. Chị mệt rã rời. Người chị đau ê ẩm. Đầu óc quay cuồng. Chị muốn khóc theo con. Chị tự hỏi: sao người ta làm mẹ dễ dàng vậy, còn mình thì không? Sao mình vụng về thế này? Sao mình không biết dỗ con nín?
Sáng ra, mẹ chồng chị nói: "Hồi xưa tao nuôi bốn đứa, đứa nào cũng ngoan, có đứa nào khóc đêm đâu." Chị nghe mà tủi. Chồng chị đi làm cả ngày, tối về mệt, ngủ sớm. Chị một mình với con, với những đêm dài không ngủ. Chị thương con lắm. Nhưng chị cũng kiệt sức. Thương con mà kiệt sức, chị thấy mình có lỗi. Có lỗi vì mệt. Có lỗi vì muốn được nghỉ. Có lỗi vì đôi lúc chị ước con ngủ yên để chị cũng được ngủ.
Nhiều người mẹ sau sinh như vậy. Họ vừa trải qua một lần sinh nở đau đớn. Cơ thể chưa hồi phục. Giấc ngủ bị cắt vụn. Lại thêm lo lắng: con có bú đủ không, con có ốm không, mình có làm mẹ tốt không. Họ cần được thương. Nhưng người xung quanh thường chỉ nhìn đứa bé. Ai cũng hỏi: "Bé ngoan không? Bé bú tốt không? Bé tăng cân chưa?" Ít ai hỏi người mẹ: "Con có mệt không? Con có ngủ được không? Con có cần giúp gì không?"
Trong Kinh Từ Bi có câu: như tấm lòng người mẹ, đối với con của mình, trọn đời lo che chở, con độc nhất mình sanh; cũng vậy đối tất cả, các hữu tình chúng sanh, hãy tu tập tâm ý, không hạn lượng rộng lớn. Câu kinh lấy tấm lòng người mẹ làm chuẩn cho tình thương lớn nhất. Người mẹ thương con vô điều kiện, che chở con trọn đời. Nhưng câu kinh cũng nhắc mình: người mẹ ấy, chính bản thân bà, cũng là một chúng sanh cần được che chở.
Thương người mẹ sau sinh, trước hết là nhìn thấy sự mệt mỏi của cô ấy. Đừng phán xét. Đừng nói: "Hồi xưa tao nuôi con có sao đâu." Mỗi người một hoàn cảnh. Đừng dạy dỗ khi người ta đang kiệt sức. Người mẹ mới sinh không cần thêm bài học. Cô ấy cần được ngủ. Cần được ăn một bữa nóng. Cần có người bế con giúp một lúc để cô ấy chợp mắt.
Người chồng thương vợ sau sinh bằng cách nào? Bằng việc đỡ đần. Đêm con khóc, dậy bế con thay vợ một lúc. Sáng ra, để vợ ngủ thêm, mình pha sữa, thay tã. Đừng nghĩ chăm con là việc của vợ. Con là con chung. Vợ kiệt sức thì con cũng khổ. Vợ được nghỉ ngơi thì cả nhà đều yên.
Người thân trong nhà thương người mẹ mới sinh bằng cách nào? Bằng việc đừng làm cô ấy thêm áp lực. Đừng so sánh con nhà này với con nhà khác. Đừng chê sữa ít, chê con gầy, chê mẹ vụng. Mỗi lời chê lúc đó như một nhát dao. Thay vào đó, hãy nói: "Con làm tốt lắm. Con cố gắng lắm rồi." Một câu động viên đúng lúc có thể cứu một người mẹ đang chực khóc.
Từ bi trong nhà bắt đầu từ những chỗ như vậy. Thương người mẹ, không chỉ thương đứa bé. Nhìn thấy người đang gánh nặng nhất trong nhà, và đỡ cho họ một tay. Không cần làm lớn. Nấu một bữa cơm. Giặt giúp một chậu đồ. Bế con một buổi chiều để mẹ được ngủ. Những việc nhỏ đó, với người mẹ kiệt sức, lớn hơn mọi lời nói hay.
Nếu trong nhà mình có người vừa sinh con, hôm nay thử hỏi cô ấy một câu: "Em có mệt không? Để anh lo con một lúc, em đi ngủ đi." Nói rồi làm thật. Đừng hỏi cho có. Người mẹ sau sinh cần nhất là được nghỉ, được hiểu, được thương. Thương cô ấy như cách cô ấy thương con mình: trọn đời, vô điều kiện, không hạn lượng. Đó chính là tâm từ mà kinh dạy.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư