Tuấn tốt nghiệp đại học được ba tháng. Ba tháng đó, Tuấn gửi đi hơn năm mươi bộ hồ sơ. Có chỗ không trả lời. Có chỗ trả lời: "Cảm ơn bạn, chúng tôi đã chọn ứng viên khác." Có chỗ hẹn phỏng vấn, Tuấn chuẩn bị kỹ, đi sớm, trả lời hết sức, rồi về nhà chờ. Chờ mãi, không thấy gọi lại.
Tuấn bắt đầu nghi ngờ chính mình. Mình học bốn năm, có phải uổng phí không? Bạn bè đứa nào cũng có việc. Chỉ mình là chưa có. Mẹ Tuấn hỏi: "Con tìm được việc chưa?" Tuấn nói dối: "Dạ sắp rồi mẹ." Nói xong, Tuấn lên phòng, nằm nhìn trần nhà. Cảm giác mình vô dụng cứ lớn dần. Tuấn không dám ra đường. Không dám gặp bạn. Sợ người ta hỏi: "Mày làm ở đâu?"
Có hôm, Tuấn gặp thầy giáo cũ ngoài quán cà phê. Thầy hỏi thăm. Tuấn cúi đầu, nói thật: "Em chưa tìm được việc, thầy ạ. Em gửi nhiều hồ sơ lắm mà không ai nhận." Thầy im lặng một chút, rồi nói: "Thầy cũng từng như vậy. Ra trường, thầy thất nghiệp gần một năm. Thầy đi dạy kèm, đi làm thuê, rồi mới có chỗ đứng. Em đừng nản. Em còn trẻ, còn nhiều thời gian. Cứ đi tiếp, rồi sẽ có chỗ cho em."
Chỉ mấy câu đó thôi. Mà Tuấn nhớ mãi. Về nhà, Tuấn thấy nhẹ hẳn. Không phải vì thầy cho Tuấn việc làm. Thầy không cho gì cả. Thầy chỉ cho Tuấn một câu nói. Một câu nói đúng lúc, nói bằng lòng tin. Tuấn tin lại chính mình. Hôm sau, Tuấn lại gửi hồ sơ. Lại đi phỏng vấn. Hai tuần sau, Tuấn có việc.
Trong kinh Pháp Cú có câu: dầu nói ngàn ngàn lời, nhưng không gì lợi ích, tốt hơn một câu nghĩa, nghe xong, được tịnh lạc. Ngàn lời vô ích không bằng một câu có nghĩa. Một câu nói đúng lúc, đúng chỗ, có thể cứu một người đang chực gục ngã. Tuấn không cần ai nói ngàn lời động viên sáo rỗng. Tuấn chỉ cần một người tin mình, nói với mình một câu thật lòng.
Thương người trẻ đang tìm việc, trước hết là đừng hỏi dồn dập. Đừng hỏi: "Sao chưa có việc? Sao bạn mày có việc mà mày không có? Học hành thế nào mà ra trường không ai nhận?" Những câu hỏi đó, dù vô tình, cũng như dao cứa. Người trẻ đã tự trách mình đủ rồi, không cần thêm ai trách nữa.
Thương là nói một câu lành. "Cứ từ từ, rồi sẽ có chỗ cho con." "Chú thấy con cố gắng nhiều rồi." "Có cần chú giới thiệu chỗ này không?" Giới thiệu việc làm cũng là bố thí. Cho đi một mối quan hệ, một cơ hội, một lời giới thiệu, đó là món cho lớn lắm. Người trẻ có được việc làm đầu tiên, họ nhớ ơn người giới thiệu cả đời.
Người đã đi làm rồi, có kinh nghiệm rồi, thương người trẻ bằng cách chia sẻ. Kể cho họ nghe mình đã từng thất bại ra sao. Kể cho họ nghe mình đã từng bị từ chối bao nhiêu lần. Người trẻ nghe được những chuyện đó, họ thấy mình không cô đơn. Họ thấy thất bại là chuyện bình thường, ai cũng từng trải qua. Cái thấy đó giúp họ đứng dậy.
Đừng xem thường một câu nói lành. Có những người, cả đời họ nhớ một câu ai đó nói với mình lúc khó khăn. Một câu "cứ đi tiếp đi" có thể giữ một người ở lại với ước mơ. Một câu "mày không làm được đâu" có thể giết chết ước mơ đó. Lời nói có sức mạnh như vậy. Cho nên, hãy dùng nó cho cẩn thận.
Nếu xung quanh mình có người trẻ đang tìm việc, đang chật vật, hôm nay thử nói với họ một câu nghĩa. Không cần dài. Chỉ cần thật lòng: "Anh tin em làm được. Cứ cố gắng, rồi sẽ có chỗ cho em." Nói xong, đừng quên. Có việc gì phù hợp thì giới thiệu. Có kinh nghiệm gì hay thì chia sẻ. Một câu nói, một sự giúp đỡ nhỏ, có thể mở ra cả một con đường cho người trẻ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư