🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Đứa trẻ lang thang ở ngã tư: một cái nhìn không quay đi

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Ngã tư đèn đỏ, trời nắng gắt. Một đứa bé chừng chín mười tuổi, áo mỏng, đội mũ rách, cầm xấp vé số đi mời từng người. Có người xua tay. Có người quay mặt đi. Có người hạ kính xe xuống, mua một tờ, rồi đi. Đứa bé đứng lại giữa nắng, nhìn theo dòng xe, rồi đi tiếp sang ngã tư khác. Không ai biết nó tên gì, nhà ở đâu, tối nay nó ngủ ở đâu. Nó chỉ là một bóng nhỏ giữa phố đông, ai cũng thấy mà như không ai thấy.

Người ta thường quay đi không phải vì ác. Mà vì không biết làm gì. Mua một tờ vé số thì giúp được gì? Cho vài nghìn thì nó có đổi đời không? Mà cho rồi, liệu tiền có về tay nó hay về tay người chăn dắt nó? Những câu hỏi ấy làm người ta chùn tay. Rồi người ta quay đi, tự nhủ: mình không giúp được gì đâu. Nhưng thật ra, có một việc ai cũng làm được, không tốn một đồng nào: đừng quay đi. Hãy nhìn nó như một đứa trẻ, không phải như một cái bóng.

Sách nhà Phật dạy lòng từ bi vô lượng, thương xót chúng sinh, nguyện làm lợi ích cho mọi người. Thương xót không phải là thương hại. Thương xót là thấy người khác đang khổ mà lòng mình động. Đứa trẻ lang thang ở ngã tư đang khổ rõ ràng. Nó khổ vì nắng, vì đói, vì không được đi học như bao đứa trẻ khác. Mình không giải quyết được hết cái khổ ấy. Nhưng mình có thể làm nó nhẹ đi một chút trong một buổi chiều. Một ổ bánh mì, một chai nước suối, một câu hỏi nhẹ: "Con ăn gì chưa?" Những thứ nhỏ ấy không cứu được cả đời nó. Nhưng nó nói với đứa trẻ một điều: vẫn có người nhìn thấy con.

Có người lo rằng cho tiền đứa trẻ lang thang là tiếp tay cho người chăn dắt trẻ em. Lo ấy không sai. Có những đứa trẻ bị ép đi bán hàng, đi xin tiền, tiền kiếm được phải nộp lại cho người lớn. Cho tiền một cách vô tâm có thể làm tình hình tệ hơn. Nhưng vì sợ cho sai mà không cho gì cả, thì đứa trẻ vẫn đói. Cách giúp đúng là giúp bằng vật thiết thực. Mua cho nó một ổ bánh, nó ăn ngay được. Mua cho nó một chai nước, nó uống ngay được. Đưa cho nó một cái áo mưa khi trời mưa, nó mặc ngay được. Những thứ ấy không ai lấy lại được của nó. Và quan trọng hơn, khi mình dừng lại mua bánh cho nó, mình đã nhìn nó, đã nói chuyện với nó, đã coi nó là một đứa trẻ thật sự.

Nếu thấy đứa trẻ bị đánh, bị ép buộc, bị thương tích, đừng chỉ đi qua. Hãy gọi cho cơ quan bảo vệ trẻ em, gọi công an phường, hoặc báo cho một tổ chức từ thiện mà mình biết. Một cuộc gọi không tốn gì. Nhưng nó có thể là lối thoát duy nhất của đứa trẻ. Nhiều người thấy trẻ bị ngược đãi mà không dám can thiệp vì sợ rắc rối. Nhưng rắc rối của mình chỉ là mất vài phút. Rắc rối của đứa trẻ là cả tuổi thơ.

Cũng đừng hỏi đứa trẻ những câu làm nó tủi thân. Đừng hỏi: "Ba mẹ con đâu? Sao con không đi học? Sao con ra đây bán vé số?" Những câu hỏi ấy như xát muối. Đứa trẻ không chọn ra ngã tư. Nó bị cuộc đời đẩy ra đó. Hỏi nó vì sao, nó không trả lời được. Hãy hỏi những câu làm nó thấy mình bình thường: "Con thích ăn bánh mì hay ăn xôi? Con thích màu đỏ hay màu xanh?" Trẻ con cần được làm trẻ con, dù chỉ trong năm phút.

Có một buổi chiều, một chị bán cơm gần ngã tư kể: có đứa bé bán vé số ngày nào cũng đi qua quán chị. Chị không cho nó tiền. Chị cho nó ăn cơm thừa mỗi trưa, ngồi ở góc quán, ăn xong thì đi. Có hôm chị hỏi nó: "Con có muốn đi học không?" Nó nói: "Con muốn, nhưng con phải bán vé số." Chị không hỏi thêm. Chị chỉ nói: "Ăn xong thì rửa bát giúp chị nhé." Nó rửa bát, chị cho nó thêm một hộp cơm mang về. Năm sau, nó không còn bán vé số ở ngã tư đó nữa. Chị không biết nó đi đâu. Nhưng chị tin, những bữa cơm trưa ấy đã làm nó nhớ rằng trên đời vẫn có người tốt.

Từ bi với đứa trẻ lang thang không cần tiền nhiều. Nó cần một cái nhìn không quay đi. Một cái nhìn thừa nhận rằng đứa trẻ ấy tồn tại, rằng nó xứng đáng được ăn no, được uống nước, được nói chuyện như mọi đứa trẻ khác. Người ta hay nghĩ từ bi là việc lớn, phải lập quỹ, phải làm dự án. Không phải. Từ bi bắt đầu từ ngã tư đèn đỏ, từ một ổ bánh mì, từ một câu hỏi nhẹ.

Ngày mai, khi dừng đèn đỏ, nếu thấy một đứa trẻ lang thang đi tới, đừng vội quay mặt đi. Hãy nhìn nó. Mua cho nó một ổ bánh nếu mình có thể. Hỏi nó một câu nếu mình có thời gian. Và nếu thấy nó gặp nguy hiểm, hãy gọi người có trách nhiệm giúp nó. Đứa trẻ ấy không cần mình cứu cả đời nó. Nó chỉ cần biết rằng giữa phố đông này, vẫn có người nhìn thấy nó. Một cái nhìn không quay đi, đôi khi đã là từ bi rồi.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Chỉ Nam (Nguyễn Văn Thọ) — trang 14
• Kinh Pháp Cú — kệ 129 (pkk-10.htm)
Bài liên quanThương người giàu cũng khổ: từ bi không chọn mặt người khổNgười điếc giữa chợ ồn: từ bi là nói chậm lại, nhìn vào mắt nhauCon chó hoang ngoài hẻm: một bát nước cũng là từ bi