🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 1

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Bữa cơm tối trong nhà tôi hôm ấy suýt nữa thì vỡ tan vì một bát canh.

Con gái năm tuổi với tay lấy cái muỗng, khuỷu tay quệt phải bát canh nóng. Canh đổ tràn mặt bàn, chảy xuống nền nhà. Vợ tôi giật mình, buột miệng mắng con một câu. Con bé sợ quá, khóc òa lên. Tôi đang mệt sau một ngày làm việc, nghe tiếng khóc lại càng bực. Chỉ trong chưa đầy một phút, cả nhà từ yên ấm thành ồn ào.

Rồi tôi nhìn mặt con. Nó không cố ý. Nó chỉ là một đứa trẻ năm tuổi, tay còn vụng. Bát canh đổ thì lau được. Nhưng câu mắng thì không lấy lại được. Tôi bỗng thấy mình vừa làm một chuyện rất dở: tôi đã đối xử với người thân trong nhà còn tệ hơn cách tôi đối xử với người ngoài.

Ra ngoài đường, ai va phải mình, mình còn cười xòa cho qua. Đồng nghiệp làm sai một việc, mình còn nhẹ nhàng nhắc. Vậy mà về đến nhà, với những người mình thương nhất, mình lại gắt gỏng nhất. Có phải vì ta nghĩ người nhà sẽ chịu đựng mình, sẽ không bỏ mình đi, nên ta mặc sức trút giận?

Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ. Và điều nhỏ đầu tiên, gần nhất, chính là trong nhà mình.

Trong kinh Từ Bi, Đức Phật dạy rằng lòng thương nên rộng như tình mẹ thương con một của mình. Người mẹ hiền hết lòng bảo bọc đứa con duy nhất, dù có hiểm nguy đến tính mạng cũng không bỏ con. Ta nghe câu ấy, thường nghĩ đến tình mẹ bao la. Nhưng ta quên mất một điều: người mẹ ấy thương con trong từng việc nhỏ hằng ngày. Bế con khi con khóc. Dỗ con khi con sợ. Không phải chỉ thương trong những lúc lớn lao.

Thương người thân cũng vậy. Nó không nằm ở những lời hứa lớn. Nó nằm ở cách ta nói một câu khi người nhà làm sai. Nằm ở cách ta lắng nghe khi cha mẹ kể một chuyện đã kể ba lần. Nằm ở cách ta nhìn vợ, nhìn chồng sau một ngày dài, và hỏi một câu thật lòng: hôm nay của em thế nào?

Tôi tập lại từ những việc rất nhỏ. Con làm đổ bát canh, tôi lau cùng con, rồi nói: không sao, lần sau con cẩn thận hơn nhé. Vợ tôi mệt, tôi rửa bát thay vợ, không cần vợ phải nhắc. Cha tôi gọi điện kể chuyện hàng xóm, tôi nghe hết, không vội cắt ngang để làm việc khác.

Nghe thì đơn giản. Nhưng làm không dễ. Vì trong nhà, ta hay quên mất người thân cũng có lòng tự trọng. Một câu nói nặng của người ngoài, ta quên sau một ngày. Một câu nói nặng của người nhà, có khi người ta nhớ cả đời. Con trẻ bị mắng vì một bát canh đổ, nó không nhớ bát canh. Nó nhớ ánh mắt giận dữ của cha mẹ.

Từ bi trong nhà còn là biết dừng lại trước khi nói. Có những lúc ta sắp buột miệng một câu cay. Ta biết câu đó sẽ làm người nhà đau. Nhưng ta vẫn nói, vì ta đang giận, vì ta muốn thắng. Thắng một câu nói, thua cả một buổi tối yên ấm. Có đáng không?

Tôi học cách thở một hơi trước khi đáp. Chỉ một hơi thôi. Trong một hơi đó, tôi tự hỏi: câu này nói ra để làm gì? Để người nhà hiểu mình hơn, hay để mình xả giận? Nếu là để xả giận, tôi im. Im không phải là thua. Im là để cơn giận đi qua, rồi nói bằng lời lành sau.

Có người bảo: trong nhà mà cũng phải giữ ý như ngoài đường thì mệt lắm. Nhưng giữ ý ở đây không phải là khách sáo. Giữ ý là không coi người thân như chỗ để trút. Là nhớ rằng người thân cũng cần được thương như người ngoài, thậm chí hơn người ngoài.

Kinh Từ Bi còn dạy: đem an vui đến cho muôn loài, cầu cho tất cả đều an lạc, không bỏ sót một hữu tình nào. Muôn loài thì xa. Người nhà thì gần. Nếu ta chưa đem được an vui đến cho người ngay bên cạnh mình, thì lòng từ của ta mới chỉ là lời nói.

Bữa cơm tối hôm sau, con gái tôi lại làm đổ nước. Lần này tôi không mắng. Tôi lấy khăn lau, con bé lấy khăn lau cùng. Nó cười, nói: con xin lỗi ba. Tôi nói: không sao đâu con. Bữa cơm ấy ngon hơn hẳn bữa cơm hôm trước. Không phải vì món ăn khác. Mà vì lòng người trong nhà nhẹ hơn.

Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ. Điều nhỏ đầu tiên là một câu nói nhẹ trong nhà mình. Bạn thử ngay tối nay xem. Khi người thân làm sai một việc nhỏ, thay câu mắng bằng một câu nhẹ. Bạn sẽ thấy nhà mình khác đi. Không cần đợi đến khi làm được việc lớn. Chỉ cần bắt đầu từ bát canh đổ trên bàn ăn.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ · Phần 1
Nguồn
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta) — Nghi thức căn bản, Hội Phật Giáo Tây Úc
• Phật giáo là gì? — Hòa thượng Narada
Bài liên quanTừ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 2Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 3Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 4