🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 3

Từ bi – bố thí · 6 phút đọc

Phần trước, ta nói về từ bi với người lạ ngoài đường: một chai nước cho bác xe ôm, một câu cảm ơn với người giữ xe. Thương người lạ thì dễ, vì họ đi ngang đời ta rất nhanh. Nhưng có một người khó thương hơn nhiều: người làm mình giận.

Người đó có thể là đồng nghiệp nói xấu mình sau lưng. Có thể là người thân buông một câu làm mình đau. Có thể là người lạ chen ngang, quát vào mặt mình giữa đường. Lúc ấy, lòng mình sôi lên. Mình muốn đáp trả ngay. Mình muốn nói một câu đau hơn để họ biết tay. Đó là lúc từ bi bị thử thách thật sự.

Tôi nhớ có lần một người bạn làm ăn nói với tôi một câu rất nặng trước mặt nhiều người. Tôi về nhà, giận đến mất ngủ. Tôi nghĩ đủ cách để đáp lại. Tôi soạn trong đầu những câu thật cay, để lần sau gặp nhau, tôi nói cho họ cứng họng. Càng nghĩ, tôi càng giận. Giận đến mức người mệt, đầu đau, mà chuyện vẫn chưa giải quyết được gì.

Rồi tôi đọc lại một câu trong kinh Từ Bi: lúc căm hờn hoặc khi giận dữ, đừng mưu toan gây khổ cho nhau. Câu này ngắn, nhưng đánh trúng tim tôi. Tôi đang làm gì vậy? Tôi đang mưu toan gây khổ cho người ta. Tôi đang ngồi vẽ ra cách làm người ta đau. Trong khi người ta có khi đã quên câu nói ấy từ lâu. Chỉ có tôi là ôm cục giận trong lòng, tự làm khổ mình.

Từ bi với người làm mình giận không có nghĩa là mình phải thích họ, hay phải đồng ý với việc họ làm. Thương họ không phải là bênh cái sai của họ. Thương họ là không để cơn giận của họ biến thành cơn giận của mình. Họ gieo một hạt giận vào lòng mình. Mình có quyền không tưới cho nó lớn lên.

Tôi tập cách này: khi ai làm mình giận, tôi không đáp ngay. Tôi rời khỏi chỗ đó một lúc. Uống một ly nước. Đi bộ một vòng. Để cơn giận nguội bớt. Rồi tôi tự hỏi ba câu. Thứ nhất: người ta nói vậy vì họ ghét mình, hay vì họ cũng đang khổ? Thứ hai: mình đáp lại thì được gì, ngoài việc làm cả hai cùng đau? Thứ ba: một tháng nữa, chuyện này còn quan trọng không?

Thường thì câu trả lời làm tôi dịu lại. Người ta nói nặng với mình, nhiều khi vì họ đang bị dồn ép ở đâu đó. Họ về nhà cãi nhau với vợ, ra đường trút lên mình. Họ bị sếp mắng, họ mắng lại cấp dưới. Cơn giận cứ truyền từ người này sang người khác như một hòn than nóng. Ai cầm hòn than cũng bỏng tay. Người khôn là người đặt hòn than xuống, không chuyền tiếp.

Kinh Từ Bi còn dạy: mở rộng lòng thương không giới hạn, không vướng mắc, oán thù, ghét bỏ. Không vướng mắc nghĩa là đừng để oán thù ở lại trong lòng mình. Oán thù ở lại càng lâu, lòng mình càng nặng. Có người ôm một câu nói của người khác suốt mười năm. Mười năm ấy, người kia sống vui vẻ, còn mình thì cứ nhớ, cứ giận. Ai khổ hơn ai?

Có người bảo: thương người làm mình giận là yếu đuối, là để người ta leo lên đầu. Không phải vậy. Thương mà vẫn biết nói không, đó mới là mạnh. Tôi có thể nói với người làm mình giận rằng: anh nói vậy làm tôi buồn, lần sau anh đừng nói như thế. Nói rõ ràng, bình tĩnh, không chửi lại. Đó là từ bi có trí tuệ. Còn im lặng mà ôm hận, hay chửi lại cho hả giận, cả hai đều không phải từ bi.

Từ bi với người làm mình giận, nói cho cùng, là thương chính mình trước. Mình không đáp trả bằng giận dữ, là mình không tự đầu độc mình. Mình buông được cơn giận, là mình được ngủ ngon tối nay. Người làm mình giận không cho mình bình yên. Nhưng mình có thể tự cho mình bình yên bằng cách không giữ cơn giận lại.

Phần sau, ta sẽ nói về người mà ta hay quên thương nhất: chính mình. Ta thương người nhà, thương người lạ, tập thương cả người làm mình giận. Nhưng với chính mình, ta có thương không? Hay ta là người khắt khe nhất với bản thân?

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ · Phần 3
Nguồn
• Kinh Từ Bi (Metta Sutta) — Nghi thức căn bản, Hội Phật Giáo Tây Úc
• Phật giáo là gì? — Hòa thượng Narada
Bài liên quanTừ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 4Từ bi bắt đầu từ điều nhỏ — Phần 5Đất đai tranh chấp với hàng xóm: từ bi là không để mất tình vì một thước đất