🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi với kẻ thù: dám xem người ghét mình như bạn

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Có một người hàng xóm mà mình rất ghét. Họ hay gây sự, hay nói những lời khó nghe, hay làm những việc làm mình bực. Mỗi lần gặp họ, mình chỉ muốn tránh đi cho xa. Trong lòng mình, họ là kẻ thù.

Kẻ thù là như vậy. Không phải lúc nào cũng là người cầm gươm cầm súng. Nhiều khi kẻ thù chỉ là người hàng xóm, người đồng nghiệp, người thân trong nhà mà mình không ưa. Họ ở gần mình, ngày nào cũng gặp, mà lòng mình thì xa họ lắm.

Người xưa có nói về chữ Từ. Từ là yêu thương. Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử nói mình có ba vật báu: một là Từ, hai là Kiệm, ba là không dám đứng trước thiên hạ. Từ đứng đầu. Từ là yêu tất cả mọi người, bất luận đối với người tốt hay kẻ xấu.

Nghe đến đây, nhiều người sẽ lắc đầu. Yêu người tốt thì dễ, yêu kẻ xấu thì làm sao yêu được? Yêu người thương mình thì dễ, yêu kẻ ghét mình thì làm sao yêu được?

Trong một cuốn sách giảng về Lão Tử, cụ Nguyễn Duy Cần giải thích: Từ là dám xem kẻ thù như người bạn, không lấy oán mà báo oán, cũng không lấy cái gọi là ngay thẳng mà báo oán, nghĩa là không dám châm thêm vào ngọn lửa oán thù, đến nỗi gần như không dám biết đến hai chữ thù oán là gì.

Dám xem kẻ thù như người bạn. Chữ dám ở đây rất quan trọng. Vì xem kẻ thù như bạn không phải là chuyện tự nhiên, mà là chuyện cần can đảm. Can đảm để không ghét nữa. Can đảm để không nuôi hận nữa.

Nhưng xem kẻ thù như bạn không có nghĩa là mình phải mời họ về nhà ăn cơm ngay ngày mai. Không phải vậy. Nó có nghĩa là trong lòng mình, mình không còn coi họ là kẻ thù nữa. Mình coi họ là một con người, như mình. Họ cũng có khổ, có vui, có lo, có sợ, như mình. Họ làm mình đau, có khi vì họ đang đau. Hiểu được vậy, lòng mình mềm lại.

Có một câu chuyện nhỏ. Một người đàn ông bị hàng xóm chửi mắng nhiều năm. Ông không chửi lại, cũng không làm gì. Một hôm, người hàng xóm bị bệnh, nằm một mình, không ai chăm. Ông sang thăm, mang theo cháo. Người hàng xóm khóc. Từ đó, hai nhà hòa nhau. Ông nói: tôi không làm gì to tát, tôi chỉ nghĩ, nếu mình nằm đó, mình cũng muốn có người sang thăm.

Đó là từ bi với kẻ thù. Không phải là quên hết những gì họ đã làm. Mà là không để những gì họ đã làm biến mình thành người giống họ. Họ chửi mình, mình chửi lại, thì mình cũng thành người hay chửi. Họ ghét mình, mình ghét lại, thì mình cũng thành người hay ghét. Cuối cùng, mình thua, vì mình đánh mất chính mình.

Từ bi với kẻ thù bắt đầu từ việc nhỏ nhất: đừng nuôi hận trong lòng. Hận là thứ mình tự uống thuốc độc mà mong người khác chết. Người khác có chết không thì chưa biết, mà mình thì khổ trước. Mất ngủ, ăn không ngon, gặp ai cũng bực. Hận làm mình khổ, không làm kẻ thù khổ.

Bước thứ hai: thử hiểu họ. Người hay gây sự, thường là người đang có chuyện không yên trong lòng. Người hay nói xấu, thường là người đang thiếu tự tin. Người hay làm mình đau, thường là người đang đau. Hiểu được vậy, mình không thương họ ngay, nhưng mình bớt ghét. Bớt ghét là đã nhẹ rồi.

Bước thứ ba: nếu có cơ hội, hãy làm một việc tốt nhỏ cho họ, không cần họ biết. Một lần giúp đỡ âm thầm, một lần nhường nhịn, một lần không nói xấu lại khi có người rủ mình nói xấu họ. Những việc nhỏ ấy làm lòng mình rộng ra. Mà lòng rộng ra thì kẻ thù cũng nhỏ lại.

Có người sẽ hỏi: làm vậy có phải là yếu đuối không? Không. Yếu đuối là để hận làm chủ mình. Mạnh mẽ là làm chủ được hận của mình. Người dám xem kẻ thù như bạn là người mạnh, vì họ thắng được chính mình. Mà thắng mình thì khó hơn thắng người nhiều lắm.

Trong đời, ai cũng có một vài kẻ thù, dù lớn dù nhỏ. Có người thì thù rõ ràng, có người thì chỉ là không ưa nhau. Nhưng dù là ai, mình cũng có quyền chọn: giữ họ làm kẻ thù trong lòng, hay đặt họ xuống. Giữ thì nặng, đặt xuống thì nhẹ. Mình chọn cái nào, là mình chọn cuộc đời mình nhẹ hay nặng.

Hôm nay, hãy thử nghĩ về một người mình không ưa. Đừng nghĩ về những gì họ đã làm sai. Hãy nghĩ về một điều: họ cũng là một con người, cũng có những lúc yếu đuối, cũng có những lúc khổ. Nghĩ được vậy, lòng mình đã khác rồi. Và khi lòng mình khác, thế giới quanh mình cũng khác.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Lão Tử Tinh Hoa (Nguyễn Duy Cần) — trang 63 (Đạo Đức Kinh chương 67, tam bửu Từ – Kiệm – bất cảm vi thiên hạ tiên; Từ là dám xem kẻ thù như người bạn)
Bài liên quanTừ bi nơi làm việc: thương nhau từ việc nhỏ trong cơ quanNgười từng lỡ lầm vẫn đáng được thươngDạy nghề cho người thất nghiệp: bố thí bền nhất