🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi với người già đi lạc

Từ bi – bố thí · 9 phút đọc

Buổi chiều, trên con đường về nhà, tôi thấy một cụ ông đứng ở ngã ba, ngơ ngác nhìn quanh. Cụ mặc áo đã cũ, tay chống gậy, miệng lẩm bẩm. Có người đi qua, cụ níu lại hỏi. Nhà tôi ở đâu? Tôi đi đâu thế này? Người ta lắc đầu, đi tiếp. Có người nhìn cụ bằng ánh mắt ái ngại, rồi cũng đi. Không ai dừng lại.

Tôi dừng xe, bước tới. Chào cụ, cụ đi đâu vậy? Cụ nhìn tôi, mắt mờ đục. Tôi đi mua thuốc. Nhưng tôi quên đường về. Nhà tôi ở gần đây thôi, mà tôi không nhớ là đường nào. Giọng cụ run run. Vừa sợ, vừa xấu hổ. Sợ vì không biết đường về. Xấu hổ vì phải hỏi người lạ.

Người già đi lạc là chuyện không hiếm. Tuổi cao, trí nhớ kém, đi ra khỏi nhà một lát là quên mất đường về. Có cụ quên tên đường. Có cụ quên cả tên mình. Có cụ đi lang thang cả buổi, đến tối mới có người nhà đi tìm. Trong lúc đó, cụ đứng giữa đường, giữa bao nhiêu người qua lại, mà không ai dừng lại giúp.

Vì sao người ta không dừng lại? Có người nghĩ, cụ chỉ hỏi đường, sẽ có người khác giúp. Có người sợ phiền phức. Có người sợ cụ là người lừa đảo. Có người đơn giản là đang vội. Ai cũng có lý do để đi tiếp. Nhưng cụ ông thì vẫn đứng đó, không biết đường về.

Trong Kinh Pháp Cú có một câu rất thấm. Tất cả đều sợ hình phạt. Tất cả đều quý trọng đời sống. Hãy lấy bụng ta suy bụng người, không nên sát hại, cũng không nên làm tổn thương. Nói bằng lời thường, nghĩa là thế này. Mình sợ lạc đường ra sao, cụ cũng sợ lạc đường như vậy. Mình mong có người giúp mình lúc lạc đường ra sao, cụ cũng mong như vậy. Đặt mình vào chỗ cụ, rồi hãy quyết định có dừng lại hay không.

Thử tưởng tượng, một ngày nào đó, chính cha mẹ mình đi lạc. Họ đứng giữa đường, ngơ ngác, hỏi người qua lại mà không ai trả lời. Mình nghe chuyện đó, lòng mình sẽ ra sao? Mình sẽ trách người qua đường vô tình. Mình sẽ ước có ai đó dừng lại, đưa cha mẹ mình về. Vậy thì hôm nay, khi thấy một cụ già đi lạc, mình hãy là người mà mình mong người khác sẽ làm với cha mẹ mình.

Trong Kinh Từ Bi có câu. Như mẹ hiền thương yêu con một, dám hy sinh bảo vệ cho con. Với muôn loài ân cần không khác, lòng ái từ như biển như non. Tình thương của mẹ dành cho con là tình thương không điều kiện. Mẹ không hỏi con có ngoan không rồi mới thương. Mẹ thương vì con là con của mẹ. Thương người già đi lạc cũng nên như vậy. Không cần hỏi cụ là ai, nhà ở đâu, con cháu đâu, rồi mới giúp. Cứ giúp trước đã. Hỏi sau cũng được.

Giúp một cụ già đi lạc không khó. Việc đầu tiên là dừng lại, nói chuyện nhẹ nhàng. Đừng hỏi dồn. Đừng hỏi cụ tên gì, nhà ở đâu, con cái tên gì, cùng một lúc. Người già trí nhớ kém, hỏi dồn làm cụ càng rối. Hãy hỏi từng câu một, giọng chậm, rõ ràng. Cụ tên gì? Cụ nhớ nhà mình gần chỗ nào không? Trong túi cụ có giấy tờ gì không? Có số điện thoại của con cháu không?

Việc thứ hai là cho cụ ngồi nghỉ, uống nước. Người già đi lạc thường đã đi bộ khá lâu. Mệt, khát, hoang mang. Cho cụ ngồi xuống một chỗ mát. Mời cụ một chai nước. Những việc nhỏ đó làm cụ bình tĩnh lại. Khi bình tĩnh, cụ có thể nhớ ra thêm điều gì đó. Một tên đường. Một cái chợ gần nhà. Một người hàng xóm quen.

Việc thứ ba là giúp cụ liên lạc với gia đình. Nếu trong túi cụ có số điện thoại, hãy gọi giúp. Nếu cụ nhớ tên người thân, hãy hỏi những người xung quanh xem có ai biết không. Nếu không tìm được, hãy đưa cụ đến công an phường gần nhất, hoặc nhờ người dân quanh đó cùng giúp. Đừng để cụ đứng một mình giữa đường rồi bỏ đi. Đưa cụ đến được một nơi an toàn, có người trông nom, rồi hãy rời đi.

Có người sẽ lo, giúp người lạ như vậy có nguy hiểm không? Lo đó cũng có lý. Đời bây giờ có nhiều chuyện lừa đảo. Nhưng người già đi lạc thật thì nhìn là biết. Ánh mắt ngơ ngác, quần áo lấm lem, giọng nói run run, không giống người đang diễn. Hơn nữa, giúp không có nghĩa là phải đưa cụ về tận nhà một mình. Mình có thể nhờ thêm người khác. Nhờ chủ quán gần đó. Nhờ công an phường. Nhờ người dân xung quanh. Giúp cùng nhau thì an toàn cho cả hai phía.

Cũng đừng quên, cụ già đi lạc hôm nay có thể là cha mẹ của ai đó đang đi tìm khắp nơi. Gia đình họ đang lo lắng, đang chạy đi hỏi từng nhà. Mình giúp cụ về được với gia đình, mình đã làm một việc rất lớn. Với cụ, đó là đường về nhà. Với gia đình, đó là sự nhẹ nhõm không gì sánh được. Với mình, đó là một buổi chiều ý nghĩa.

Tôi đã đưa cụ ông hôm đó về đến nhà. Nhà cụ chỉ cách ngã ba có hai con hẻm. Con trai cụ chạy ra, mừng rỡ. Bố đi đâu vậy, cả nhà tìm bố nãy giờ. Cụ cười, nắm tay tôi. Cảm ơn cháu. Câu cảm ơn đó, tôi nhớ mãi. Không phải vì tôi làm được việc lớn. Mà vì tôi đã dừng lại, trong khi bao nhiêu người đã đi qua.

Từ bi với người già đi lạc bắt đầu từ một lần dừng lại. Dừng xe. Bước tới. Hỏi một câu. Những việc đó tốn của mình chưa tới mười phút. Nhưng với một cụ già đang lạc đường, mười phút đó là cả một buổi chiều. Là sự khác nhau giữa một đêm ngủ ở nhà và một đêm lang thang ngoài đường.

Lần tới, nếu thấy một cụ già đứng ngơ ngác ở ngã ba, xin đừng đi qua. Dừng lại. Hỏi cụ một câu. Biết đâu, câu hỏi đó lại là con đường đưa cụ về nhà.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Hòa thượng Narada, Phật giáo là gì? (budsas_m/uni/1-bai/phap039.htm, tr. 1)
• Kinh Từ Bi (Nghi thức căn bản, Hội Phật Giáo Tây Úc — budsas_m/uni/1-bai/phap015.htm, tr. 1)
Bài liên quanTừ bi với người đang vay tiền chữa bệnhBố thí không trụ tướng: cho đi mà lòng không vướngNhẫn nhục trong nhà: thương người thân bằng sự điềm đạm