🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Từ bi với người đang vay tiền chữa bệnh

Từ bi – bố thí · 8 phút đọc

Buổi tối, điện thoại rung. Một người họ hàng gọi đến, giọng ngập ngừng. Nhà có người đang nằm viện. Bệnh nặng. Tiền viện phí đã hết. Hỏi mình có thể cho mượn một ít không. Khi nào có, sẽ trả lại. Mình im lặng một lúc. Trong lòng nổi lên đủ thứ suy nghĩ. Cho mượn thì sợ không lấy lại được. Không cho thì thấy áy náy. Cho ít thì sợ người ta nghĩ mình keo kiệt. Cho nhiều thì mình cũng chật vật.

Ai cũng từng ở vào tình thế đó. Người thân vay tiền chữa bệnh. Không phải vay để ăn chơi. Không phải vay để làm ăn. Mà vay để cứu người. Từ chối thì thấy mình vô tình. Đồng ý thì thấy mình lo. Cái khó không phải là có tiền hay không. Cái khó là lòng mình giằng co giữa thương và sợ. Thương người đang bệnh. Sợ tiền mình cho đi không trở lại.

Thầy Thích Thanh Từ có dạy một câu rất thẳng. Bố thí là phương tiện đầu hướng dẫn người về với Phật giáo. Nghĩa là, cho đi là việc đầu tiên, việc căn bản nhất của lòng từ bi. Chưa nói đến tu cao siêu. Chưa nói đến thiền định. Chỉ cần biết cho đi, khi người khác đang cần, đó đã là bước đầu của đạo. Câu này nghe thì đơn giản. Nhưng làm được, nhất là khi tiền của mình cũng không dư dả, thì không hề dễ.

Thầy còn dạy thêm một điều nữa. Tuy giúp của ít mà thông cảm nỗi khổ đau của họ, còn hơn là giúp nhiều mà lạnh lạt vô tình. Câu này gỡ cho mình một nút thắt lớn. Giúp không phải là thi xem ai cho nhiều hơn. Giúp là xem mình có thật lòng thông cảm với nỗi khổ của người ta hay không. Cho ít mà thật lòng, còn quý hơn cho nhiều mà lạnh nhạt. Cho ít mà kèm theo một lời hỏi thăm, một lần đến thăm người bệnh, còn ấm hơn cho nhiều mà không bao giờ ngó tới.

Vậy thì khi người thân vay tiền chữa bệnh, mình nên làm gì? Việc đầu tiên là nhìn vào khả năng thật của mình. Mình có bao nhiêu, cho được bao nhiêu mà không làm gia đình mình khốn đốn. Đừng cho quá sức, rồi sau đó oán trách người vay. Đừng vay nợ thêm để cho mượn, rồi biến mình thành người cần được giúp. Cho trong khả năng của mình, đó là cho bền. Cho quá sức, đó là cho rồi hối hận.

Việc thứ hai là nói rõ ràng ngay từ đầu. Đây là mình cho mượn, hay mình cho luôn. Nếu cho mượn, khi nào trả, trả ra sao, nói rõ. Nếu cho luôn, nói rõ là cho, không cần trả, để người ta khỏi áy náy. Mập mờ là điều tệ nhất. Cho mượn mà nói như cho luôn, sau này đòi thì mất tình. Cho luôn mà nói như cho mượn, người ta cứ day dứt mãi. Rõ ràng từ đầu, cả hai đều nhẹ lòng.

Việc thứ ba là đừng kèm theo điều kiện làm người ta tổn thương. Đừng nói, tôi cho mượn nhưng phải thế này thế kia. Đừng nói, sao nhà anh không tiết kiệm từ trước. Đừng nhắc lại chuyện cũ, chuyện người ta từng tiêu xài ra sao. Lúc người ta đang có người thân nằm viện, họ không cần nghe những lời đó. Họ cần tiền, và họ cần được tôn trọng. Cho tiền mà làm mất mặt người nhận, thì món tiền đó không còn là từ bi nữa.

Cũng có khi mình thật sự không có tiền để cho. Không có tiền, không có nghĩa là không giúp được. Mình có thể giúp bằng cách khác. Đến bệnh viện thăm người bệnh. Ngồi với gia đình họ một buổi. Nấu cho họ một nồi cháo. Chạy giúp họ một việc. Giới thiệu họ với một người có thể giúp. Những việc đó không tốn tiền, nhưng tốn thời gian và tấm lòng. Và với người đang có người thân nằm viện, thời gian và tấm lòng của mình có khi còn quý hơn tiền.

Có một điều nữa cần nói thật. Có những người vay tiền chữa bệnh rồi không trả. Có những người vay lần này, lần sau lại vay nữa. Gặp phải chuyện đó, mình có quyền từ chối lần sau. Từ bi không có nghĩa là cho mãi, cho đến khi mình kiệt sức. Từ bi có trí tuệ là biết cho đúng lúc, đúng người, đúng khả năng. Cho một lần, hết lòng, rồi thôi. Không cho lần thứ hai, cũng không cần áy náy. Vì mình đã làm tròn bổn phận của mình rồi.

Trong Kinh Từ Bi có câu. Đem an vui đến cho muôn loài, cầu chúng sinh thảy đều an lạc. An vui đó, mình mang đến cho người đang bệnh bằng tiền bạc, bằng thời gian, bằng sự có mặt của mình. Nhưng cũng đừng quên mang an vui đến cho chính mình. Cho đi mà lòng yên, đó mới là cho trọn vẹn. Cho đi mà lòng cứ lo lắng, cứ tính toán, cứ oán trách, thì cả người cho và người nhận đều không an vui.

Đời người, bệnh tật là chuyện không ai tránh được. Hôm nay người thân mình nằm viện, ngày mai có thể là người thân của mình. Hôm nay mình giúp người ta, ngày mai người ta giúp lại mình. Cái vòng đó, ai cũng sẽ đi qua. Hiểu được như vậy, mình sẽ cho đi nhẹ nhàng hơn. Không phải vì mình giàu. Mà vì mình biết, một ngày nào đó, mình cũng sẽ cần một bàn tay đưa ra như vậy.

Tối nay, nếu còn đang suy nghĩ về cuộc gọi đó, hãy gọi lại. Nói rõ mình giúp được bao nhiêu. Hỏi thăm người bệnh ra sao. Hẹn ngày đến thăm. Chỉ vậy thôi. Người đầu dây bên kia sẽ thấy nhẹ đi rất nhiều. Vì họ biết, giữa lúc khó khăn nhất, vẫn có người thân không quay lưng với họ. Và mình cũng sẽ thấy nhẹ. Vì mình đã không để nỗi sợ thắng được lòng thương của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thích Thanh Từ, Trách Vụ Phật Tử Tại Gia (budsas_m/uni/1-bai/phap032.htm, tr. 1)
• Kinh Từ Bi (Nghi thức căn bản, Hội Phật Giáo Tây Úc — budsas_m/uni/1-bai/phap015.htm, tr. 1)
Bài liên quanBố thí không trụ tướng: cho đi mà lòng không vướngNhẫn nhục trong nhà: thương người thân bằng sự điềm đạmDạy con biết cho đi: hạt giống từ bi gieo từ nhỏ