🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Từ bi – bố thí

Thương loài vật cũng là thương mình

Từ bi – bố thí · 7 phút đọc

Buổi chiều, một cậu bé thấy con chim non rơi khỏi tổ, nằm run rẩy dưới gốc cây. Cậu nhặt nó lên, ủ trong lòng bàn tay, rồi chạy đi tìm cách đặt lại lên cây. Người lớn nhìn thấy, có người cười: chim thì có gì mà cứu, rớt thì chết, chuyện thường. Cậu bé không nói gì, chỉ lặng lẽ trèo lên, đặt chim non vào tổ. Chiều đó, cậu vui cả buổi. Niềm vui ấy rất đơn giản: một sinh mạng nhỏ đã được cứu, và mình là người đã cứu nó.

Trong Kinh Từ Bi, Đức Phật dạy một hình ảnh mà ai nghe cũng nhớ: cũng như người mẹ hiền hết lòng bảo bọc đứa con duy nhất của mình, dầu có phải hiểm nguy đến tánh mạng đi nữa, cùng thế ấy, ta hãy luyện tâm từ vô lượng vô biên, bao trùm tất cả chúng sanh. Tâm từ ở đây không chỉ dành cho con người, mà bao trùm tất cả chúng sanh, tức là gồm cả loài vật. Thương loài vật không phải là chuyện phụ, mà là một phần của lòng từ bi.

Kinh Pháp Cú cũng dạy một câu rất thấm: tất cả đều sợ hình phạt, tất cả đều quý trọng đời sống. Hãy lấy bụng ta suy bụng người, không nên sát hại, cũng không nên làm tổn thương. Con vật cũng sợ đau, cũng sợ chết, cũng quý mạng sống của nó như mình quý mạng sống của mình. Khi mình hiểu được điều đó, mình sẽ không nỡ hành hạ, không nỡ giết hại chỉ vì vui, vì tiện, vì thói quen.

Trong đời thường, từ bi với loài vật bắt đầu từ những việc rất nhỏ. Không đánh đập chó mèo trong nhà khi chúng làm sai. Không bắt chim, bắt cá chỉ để chơi. Không mua những món đồ làm từ việc hành hạ động vật. Ăn uống thì tiết chế, biết rằng mỗi miếng ăn đều từng là một sinh mạng. Không ai bắt mình phải hoàn hảo ngay lập tức, nhưng ai cũng có thể bắt đầu từ một việc nhỏ: nhẹ tay hơn với con vật mình gặp mỗi ngày.

Có người nói: thương loài vật thì có ích gì, chúng có biết ơn mình đâu? Câu hỏi ấy cho thấy mình vẫn đang nghĩ về thương theo kiểu đổi chác: thương để được đáp lại. Nhưng lòng từ bi thì không như vậy. Mẹ hiền che chở con không phải để con trả ơn, mà vì đó là bản năng của tình thương. Thương loài vật cũng vậy: thương vì chúng cũng biết đau, cũng ham sống, chứ không phải vì chúng sẽ báo đáp mình.

Ngũ giới của Phật giáo đặt giới không sát hại lên đầu tiên: không sát hại, không lấy của không cho, không tà dâm, không nói dối, không dùng các chất say. Giới không sát hại không chỉ là cấm giết người, mà là một thái độ sống: không làm tổn thương bất cứ sinh mạng nào trong khả năng của mình. Người giữ được giới này thì lòng hiền đi rất nhiều, vì mỗi ngày họ đều nhắc mình: đừng làm đau ai, kể cả loài vật nhỏ bé nhất.

Có một điều ít ai nghĩ tới: thương loài vật cũng là thương mình. Người hay hành hạ động vật thường là người có lòng sân hận lớn, và chính họ là người khổ nhất. Cơn giận làm họ mất ngủ, làm họ căng thẳng, làm họ xấu đi trong mắt người khác. Ngược lại, người biết thương loài vật thường là người hiền, lòng họ mềm, sống của họ nhẹ. Thương loài vật không làm mình yếu đi, mà làm mình hiền đi, và người hiền thì sống lâu, sống khỏe, sống vui hơn.

Trẻ con thường thương loài vật một cách tự nhiên. Chúng thấy con kiến cũng muốn cứu, thấy con cá mắc cạn cũng muốn thả xuống nước. Nhưng lớn lên, nhiều người mất dần sự nhạy cảm ấy, vì cuộc sống dạy họ phải thực dụng, phải mạnh mẽ, phải coi nhẹ sinh mạng khác. Nuôi lại lòng thương loài vật, thật ra là nuôi lại phần trẻ thơ hiền lành trong mình, phần mà cuộc đời đã làm chai sạn.

Thực tập trong tuần này: hãy làm một việc tốt cho một con vật. Cho chó mèo hoang một ít thức ăn. Thả một con cá mắc cạn xuống nước. Không đập chết con côn trùng bay vào nhà mà đuổi nó ra cửa sổ. Việc nhỏ thôi, nhưng làm với ý thức: mình đang giữ lại một sinh mạng. Và sau khi làm, hãy để ý lòng mình: có nhẹ hơn không, có vui hơn không?

Lòng từ bi bao trùm tất cả chúng sanh, không trừ một ai. Thương người đã khó, thương loài vật tưởng dễ mà cũng không dễ, vì chúng không nói được, không cảm ơn được, không đáp lại được. Nhưng chính vì vậy, thương loài vật là thước đo thật nhất của lòng từ: thương mà không cần được đáp lại, thương chỉ vì thấy chúng cũng ham sống như mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Giáo là gì? (Hòa thượng Narada) — Kinh Từ Bi, Kinh Pháp Cú kệ 130 (Thư Viện Phật Học BudSas, 1-bai/phap039.htm)
• Tóm Tắt Căn Bản Phật Giáo (Tỳ khưu Dhammika, Bình Anson dịch) — Ngũ giới: không sát hại (Thư Viện Phật Học BudSas, 1-bai/phap047.htm)
Bài liên quanThương mình trước khi thương ngườiLời nói hiền là một cách bố thíBố thí không trụ tướng: cho đi mà lòng không vướng