Sáng nay, anh Ba đi làm trễ vì kẹt xe. Tới công ty, sếp gọi vào phòng, nói vài câu nặng. Anh Ba nghe mà mặt nóng bừng. Anh không cãi. Anh về chỗ ngồi, mở máy tính, tay gõ phím mạnh hơn bình thường. Tới trưa, đồng nghiệp hỏi một câu rất bình thường: Anh ăn cơm chưa? Anh đáp cộc lốc: Chưa, hỏi làm gì? Người đồng nghiệp sững lại. Anh Ba biết mình vừa làm người khác khó chịu. Nhưng lúc đó, anh không dừng được. Cơn giận từ sáng vẫn còn ở trong người, nó tìm một chỗ để thoát ra. Và nó thoát ra ở người không có lỗi gì.
Chuyện này quen lắm. Cơn giận giống như một nồi nước đang sôi. Nó không tự nguội. Nó phải tìm một cái nắp để bật, một chỗ để trào. Nhiều khi người làm mình giận không có mặt, nên mình trút lên người đang ở gần mình nhất. Vợ, chồng, con, đồng nghiệp, người bán hàng. Những người đó không làm gì sai. Họ chỉ xui vì đứng gần mình lúc mình đang sôi. Rồi sau đó, mình hối hận. Mình xin lỗi. Nhưng lời nói lúc giận đã đi ra rồi, không lấy lại được. Người ta có thể tha thứ, nhưng vết xước thì còn đó.
Sách xưa dạy, muốn trừ giận thì phải cắt bỏ tham lam, sân hận. Sân hận ở đây không phải là chuyện của người tu hành trên núi. Nó là chuyện của người bình thường mỗi ngày. Giận là một cảm xúc ai cũng có. Không ai sống mà chưa từng giận. Vấn đề không phải là mình có giận hay không. Vấn đề là lúc giận, mình làm gì. Người xưa cũng dạy: lấy oán báo oán, oán chồng thêm oán; lấy đức báo oán, oán mới tiêu tan. Lúc mình giận, mình đáp lại bằng lời giận thì oán chồng lên oán. Lúc mình giận mà dừng lại được, oán mới có cơ hội tan.
Dừng lại lúc đang giận khó lắm. Vì lúc giận, cơ thể mình đang trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu. Tim đập nhanh, hơi thở gấp, tay muốn nắm lại. Cái đầu thì chỉ nghĩ một điều: mình đúng, người ta sai. Lúc đó mà bảo mình bình tĩnh đi, thì mình càng giận thêm. Cho nên, đừng bắt mình phải bình tĩnh ngay. Chỉ cần bắt mình dừng lại một chút. Dừng tay, dừng miệng. Không nhắn tin, không gọi điện, không nói câu gì quan trọng trong lúc đang sôi. Chỉ cần dừng được chừng đó, cơn giận đã mất đi một nửa sức mạnh. Nó giống như nồi nước sôi mà mình nhấc ra khỏi bếp. Nước vẫn nóng, nhưng nó không trào nữa.
Có một cách đơn giản để dừng. Khi thấy mình đang giận, hãy rời khỏi chỗ đó một lúc. Đi ra ngoài hít thở. Đi rửa mặt. Đi uống một ly nước. Không phải để trốn tránh chuyện đang xảy ra. Mà để cho cơ thể mình có thời gian nguội bớt. Mười phút thôi. Mười phút đó, cơn giận sẽ từ sôi sùng sục xuống còn âm ấm. Lúc đó mình mới nghĩ được cho rõ. Người ta có thật sự cố ý làm mình giận không? Hay người ta chỉ vô tình? Việc này có đáng để mình mất cả buổi, cả ngày vì nó không? Nhiều chuyện, sau mười phút, mình thấy nó nhỏ hơn mình tưởng rất nhiều.
Sau khi mình đã nguội, mới tới lúc thương người. Thương người trong cơn giận của mình, nghĩa là nhìn người kia bằng con mắt khác. Người sếp mắng mình buổi sáng, có thể ông ấy cũng đang bị áp lực từ cấp trên. Người đồng nghiệp hỏi mình ăn cơm chưa, họ chỉ muốn quan tâm. Người vợ cằn nhằn, có thể bà ấy cũng đang mệt. Mình không cần phải đồng ý với họ. Mình chỉ cần thấy rằng họ cũng là con người, cũng có lúc khó khăn, cũng có lúc nói sai. Thấy được vậy, giọng mình tự nhiên mềm lại. Lời mình tự nhiên nhẹ đi.
Thương người trong cơn giận không có nghĩa là mình nuốt giận vào trong rồi cười giả tạo. Nuốt giận không phải là thương. Nuốt giận là dồn nó lại, để một ngày nó nổ lớn hơn. Thương thật là xử lý cơn giận của mình cho xong, rồi mới nói chuyện với người ta. Nếu mình đã lỡ nói lời cay, thì quay lại xin lỗi. Xin lỗi không phải vì mình yếu. Xin lỗi vì mình biết lời đó không đúng. Một câu xin lỗi thật lòng sau cơn giận, nhiều khi còn quý hơn cả trăm câu nói hay lúc bình thường. Vì nó cho người ta thấy rằng mình coi trọng họ hơn cơn giận của mình.
Tập thương người trong cơn giận, thực ra là tập thương chính mình trước. Vì người đầu tiên bị cơn giận làm hại chính là mình. Tim mình đập nhanh, đầu mình căng, cả ngày mình mất vui. Mình giận người ta một chuyện nhỏ, mà mình khổ cả ngày. Như vậy có đáng không? Thương mình là không để cơn giận của người khác, hay của chính mình, lấy mất một ngày yên lành. Dừng lại, thở ra, rồi mới nói. Ba bước đó thôi. Đơn giản vậy đó. Nhưng tập được nó, thì nhà mình yên hơn, chỗ làm yên hơn, và lòng mình cũng yên hơn.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư