Hôm Tết vừa rồi, cha gắp thức ăn mà tay run run, làm rơi miếng thịt xuống bàn. Mẹ cười xòa, gắp lại cho cha. Cả nhà cũng cười, nhưng trong lòng mình chợt nhói. Đôi tay ấy ngày xưa khỏe lắm. Tay cha từng bế mình qua con mương, tay mẹ từng nhào bột làm bánh. Giờ đây, đôi tay ấy run rồi.
Sách xưa dạy mọi sự khổ ở đời, trong đó có sanh, già bệnh, chết, xa lìa người yêu dấu. Già là một trong những nỗi khổ ấy. Không ai tránh được. Cha mẹ già đi, đó là chuyện thường của đời người. Nhưng biết là chuyện thường, không có nghĩa là lòng mình không đau khi nhìn thấy.
Ngày bé, mình thương cha mẹ bằng cách vòi vĩnh, đòi cha cõng, đòi mẹ nấu món ngon. Lớn lên, mình thương bằng cách đi làm xa, gửi tiền về, gọi điện hỏi thăm. Giờ cha mẹ già, mình phải học cách thương khác đi. Thương bằng sự có mặt, bằng sự kiên nhẫn, bằng những việc nhỏ mỗi ngày.
Cha mẹ già, tai nghe kém đi, nói một lần không nghe, phải nhắc lại hai ba lần. Có lúc mình bực, giọng to lên. Rồi sau đó lại ân hận. Cha mẹ không cố tình không nghe. Tai họ đã yếu, như mắt đã mờ, chân đã chậm. Kiên nhẫn nhắc lại một câu, đó cũng là thương. Thương không phải là việc lớn. Thương là nhắc lại câu nói lần thứ ba mà giọng vẫn dịu dàng.
Cha mẹ già, hay quên. Có khi kể một chuyện ba lần trong một buổi. Có khi quên mình vừa ăn cơm rồi. Mình đừng sửa lỗi họ như sửa lỗi một đứa trẻ. Hãy nghe lại như lần đầu, gật gù như lần đầu. Vì với họ, đó là lần đầu. Trí nhớ đổi thay, nhưng tình thương thì không cần trí nhớ mới có mặt.
Cha mẹ già, ăn ít đi, ngủ không ngon, hay đau chỗ này chỗ kia. Mình đừng chỉ hỏi cha mẹ có khỏe không, rồi yên tâm khi nghe đáp khỏe. Hãy nhìn kỹ: cha ăn có ngon không, mẹ ngủ có sâu không, nhà cửa có gọn gàng không. Thương cha mẹ già là thương bằng mắt, bằng tay, bằng việc làm cụ thể. Nấu một bữa ngon, sửa cái vòi nước rò, đưa cha mẹ đi khám định kỳ.
Cũng cần nói thật. Có những người con đi làm xa, một năm về thăm cha mẹ được một hai lần. Gọi điện thì vội, về nhà thì bận. Rồi một ngày, cha mẹ không còn nữa, mới tiếc những lần chưa về. Vô thường dạy mình rằng đừng đợi. Cha mẹ còn đây, hãy về khi có thể. Một bữa cơm chung, một buổi ngồi chơi, một cái ôm. Những điều ấy không tốn nhiều thời gian, nhưng với cha mẹ già, đó là cả một niềm vui.
Khi cha mẹ già đi, mình cũng học được một bài học cho chính mình. Một ngày nào đó, mình cũng sẽ già như vậy. Tay mình cũng run, tai mình cũng kém, trí nhớ mình cũng phai. Con mình cũng sẽ nhìn mình như mình đang nhìn cha mẹ. Mình thương cha mẹ thế nào hôm nay, đó cũng là cách mình dạy con thương mình ngày mai.
Có những gia đình, cha mẹ già rồi mà con cái vẫn đối xử như ngày xưa, vẫn nhờ cha mẹ trông cháu cả ngày, vẫn để mẹ nấu cơm dù mẹ đã yếu. Thương cha mẹ già cũng là biết để cha mẹ nghỉ ngơi. Đừng coi sự giúp đỡ của cha mẹ là điều đương nhiên. Hãy hỏi cha mẹ mệt không, cần nghỉ không, muốn làm gì cho vui. Cha mẹ đã làm việc cả đời, giờ là lúc họ được thảnh thơi. Con cái trưởng thành rồi, đến lượt mình gánh vác. Đổi vai như vậy, đó cũng là một cách thương, thương bằng sự tôn trọng và biết ơn.
Đừng đợi đến lúc mất cha mẹ mới học cách thương. Thương bây giờ, khi cha mẹ còn ngồi đó, còn gắp thức ăn run run, còn cười xòa khi làm rơi miếng thịt. Thương bằng cách ở bên, lắng nghe, kiên nhẫn, và nói lời cảm ơn khi còn kịp. Già, bệnh, chết là chuyện thường. Nhưng thương nhau trong lúc còn nhau, đó là điều mình có thể chọn, hôm nay, ngay bây giờ.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư