🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Giọng nói đổi thay: vô thường trong tiếng nói của mình

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Hôm dọn nhà, tôi tìm thấy một cuộn băng cassette cũ. Trên nhãn ghi nguệch ngoạc: "Gia đình, Tết 1998". Tôi mượn được cái máy cassette của ông bạn, bỏ băng vào, bấm nút play. Tiếng rè rè vang lên, rồi giọng cha tôi cất lên, trẻ và khỏe, đang hát một câu vọng cổ. Tiếp theo là giọng mẹ tôi cười, giọng tôi hồi nhỏ líu lo đọc thơ. Tôi ngồi lặng người. Giọng nói của mình trong băng khác hẳn giọng mình bây giờ. Hồi đó tôi mười tuổi, giọng trong veo. Bây giờ giọng tôi trầm hơn, khàn hơn, có lúc nói nhiều là hụt hơi.

Giọng cha tôi trong băng cũng khác. Cha tôi bây giờ nói chậm hơn, có lúc quên chữ, có lúc ho giữa câu. Ngày xưa cha hát vọng cổ vang cả nhà. Bây giờ cha chỉ hát được vài câu rồi mệt. Giọng nói đổi thay theo năm tháng, lặng lẽ như tóc bạc, như da nhăn. Mình không để ý, vì mỗi ngày chỉ đổi một chút. Đến khi nghe lại băng cũ, mới giật mình: hóa ra mình đã đổi thay nhiều đến vậy.

Trong kinh dạy: mọi hành đều vô thường, mọi pháp đều vô ngã. Nói bằng lời thường thì là: không có gì trong con người mình đứng yên, kể cả giọng nói. Giọng nói là một phần của thân. Thân đổi thì giọng đổi. Cổ họng khô đi, hơi thở ngắn lại, dây thanh không còn căng như xưa. Đó là lẽ thường. Nhưng mình ít khi nghĩ đến, vì giọng nói là thứ mình dùng mỗi ngày mà không bao giờ nhìn lại.

Giọng nói đổi thay nhắc tôi một điều: những gì mình nói ra cũng đổi thay. Lời nói của mình ngày xưa, có những lời mình đã quên, nhưng người nghe thì còn nhớ. Cha tôi ngày xưa hay mắng tôi, giọng to, lời nặng. Lúc đó tôi giận. Bây giờ nghe lại, tôi chỉ nhớ giọng cha ấm, còn lời mắng thì quên mất rồi. Người ta không nhớ mình đã nói gì, người ta nhớ giọng mình khi nói. Giọng ấm thì lời ở lại trong lòng người ta. Giọng lạnh thì lời cũng lạnh theo.

Tôi nghĩ đến mẹ tôi. Mẹ nói nhỏ, nói chậm, nhưng lời mẹ nói tôi nhớ suốt đời. Mẹ không nói nhiều. Mẹ chỉ nói khi cần. Và mỗi lời mẹ nói đều như rót vào tai tôi. Bây giờ mẹ mất rồi, giọng mẹ chỉ còn trong băng cassette và trong trí nhớ của tôi. Tôi sợ một ngày trí nhớ mờ đi, giọng mẹ cũng mờ theo. Nên tôi chép băng ra file, lưu lại cẩn thận, và dặn con tôi nghe giọng bà ngoại.

Giọng nói là dấu vết của thời gian, nhưng cũng là món quà mình để lại cho người khác. Mình không giữ được giọng trẻ mãi. Nhưng mình có thể giữ được cách nói: nói chậm lại, nói ấm hơn, nói ít đi nhưng chắc hơn. Người già giọng khàn, nhưng lời nói vẫn có thể ấm. Người trẻ giọng khỏe, nhưng lời nói vẫn có thể làm người khác đau. Giọng đổi thay là vô thường của thân. Nhưng lời tử tế thì không bị vô thường lấy mất, nếu mình chịu nói tử tế mỗi ngày.

Từ hôm nghe lại cuộn băng, tôi nói chuyện với cha khác đi. Tôi ngồi gần cha hơn, nghe cha nói kỹ hơn, và trả lời chậm hơn. Tôi biết giọng cha sẽ còn đổi thay nữa, sẽ yếu đi nữa. Nhưng tôi không sợ. Tôi chỉ muốn những lần nói chuyện còn lại, giọng tôi ấm, lời tôi nhẹ, để cha nhớ. Và tôi thu âm lại giọng cha, giọng mẹ trong những buổi nói chuyện thường ngày. Không phải để giữ mãi, vì không giữ được mãi. Mà để khi cần, tôi còn nghe lại được.

Giọng nói đổi thay là vô thường gõ cửa ngay trên cổ họng mình. Nó nhắc mình: đừng đợi đến khi giọng yếu mới nói lời thương. Đừng đợi đến khi người thân không còn nghe được mới nói lời xin lỗi. Hãy nói ngay hôm nay, bằng giọng ấm nhất mình có. Vì giọng sẽ đổi, nhưng lời thương nói ra hôm nay sẽ ở lại trong lòng người nghe, lâu hơn cả giọng nói của mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Phật Học Chỉ Nam (Nguyễn Văn Thọ) — tr. 49: "Chư hành vô thường, chư pháp vô ngã"
• Kinh Pháp Cú (BudSas, dhp_ev04.htm) — kệ 46: "Biết thân như bọt nước, ngộ thân là như huyễn"
Bài liên quanĐứa cháu đầu tiên chào đời: vô thường của một vòng đời mớiTấm ảnh cưới ngả màu: vô thường trong một kỷ niệmChợ cũ thành phố mới: vô thường của một góc phố quen