🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Đứa cháu đầu tiên chào đời: vô thường của một vòng đời mới

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Đứa cháu ngoại đầu lòng của tôi chào đời vào một sáng tháng ba. Tôi đứng ngoài phòng sinh, nghe tiếng khóc oe oe vang lên. Y tá bế đứa bé ra, đặt vào tay tôi. Nó nhỏ xíu, đỏ hỏn, bàn tay bé bằng ngón tay tôi, mắt còn nhắm tịt. Tôi bế nó, tay run run, sợ làm đau nó. Vợ tôi đứng bên cạnh, mắt rưng rưng. Con gái tôi nằm trong phòng, mệt lả nhưng cười.

Trên đường về, tôi chợt nghĩ đến cha tôi. Cha tôi mất đã năm năm. Ngày cha mất, tôi cũng đứng ngoài phòng bệnh như thế này, cũng nghe tiếng máy kêu, cũng nắm tay cha lần cuối. Một người đi, một người đến. Năm năm trước, một bàn tay buông ra. Hôm nay, một bàn tay bé xíu nắm lấy ngón tay tôi. Đời là vậy, có đi thì có đến, có mất thì có được.

Trong sách thiền có câu: sinh tử là việc lớn. Nói bằng lời thường thì là: sống và chết là chuyện lớn nhất của đời người, lớn hơn mọi chuyện khác. Mình hay lo chuyện nhỏ: tiền bạc, nhà cửa, chức tước. Nhưng khi đứng trước một đứa trẻ mới sinh, hay đứng trước người thân sắp mất, mình mới thấy những chuyện đó nhỏ bé làm sao. Chuyện lớn thật sự chỉ có hai: mình sống thế nào, và mình ra đi thế nào.

Đứa cháu chào đời dạy tôi một điều: vô thường không chỉ là mất mát. Vô thường cũng là bắt đầu. Một sinh mệnh mới đến, mang theo bao nhiêu điều mới: tiếng khóc mới, nụ cười mới, hy vọng mới. Người ta thường nghĩ vô thường là buồn, là mất. Nhưng nếu không có vô thường, đứa trẻ này đã không đến. Nếu mọi thứ đứng yên, sẽ không có sinh, không có lớn, không có bắt đầu. Vô thường vừa lấy đi, vừa trao lại.

Tôi nhìn đứa cháu, nghĩ đến cha tôi. Cha tôi đã đi, nhưng cha để lại cho tôi nhiều thứ: cách sống, cách làm người, những câu cha dặn. Bây giờ tôi lại truyền những thứ đó cho cháu. Cha tôi không còn nữa, nhưng cha vẫn sống trong tôi, và sẽ sống trong cháu, qua những điều tôi dạy nó. Sinh tử là một vòng. Người trước đi, người sau đến, và những gì tốt đẹp được truyền lại, như ngọn lửa truyền từ cây nến này sang cây nến khác. Nến cũ tắt, nhưng lửa còn.

Tôi tự hỏi: khi cháu tôi lớn lên, nó sẽ nhớ gì về tôi? Nó sẽ nhớ ông ngoại hay kể chuyện, hay đưa nó đi công viên, hay nấu cho nó ăn? Hay nó sẽ chỉ nhớ một ông già khó tính? Câu hỏi ấy làm tôi giật mình. Mình sống thế nào hôm nay, chính là món quà mình để lại cho đứa trẻ này. Không phải tiền bạc, không phải nhà cửa, mà là cách mình sống, cách mình thương người khác.

Các thiền sư xưa dạy: sanh, già, bệnh, chết là lẽ thường. Đứa trẻ sinh ra rồi sẽ già, sẽ bệnh, sẽ chết, như cha tôi, như tôi, như mọi người. Nghe thì buồn, nhưng đó là sự thật. Và chính vì sự thật đó, mỗi ngày sống mới quý. Đứa trẻ hôm nay còn bé xíu, mai đã biết lẫy, mốt đã biết bò, rồi biết đi, biết nói. Mỗi ngày nó đổi thay. Nếu mình không để ý, mình sẽ bỏ lỡ. Vô thường dạy mình nhìn kỹ những gì đang có, vì nó đang đổi thay ngay trước mắt.

Bây giờ mỗi tuần tôi đều qua thăm cháu. Tôi bế nó, hát cho nó nghe, kể cho nó nghe chuyện ngày xưa của ông cố. Nó chưa hiểu gì, nhưng tôi cứ kể. Tôi muốn khi nó lớn lên, nó biết rằng nó đến từ một dòng dài những người đã thương nhau. Một người đi, một người đến, nhưng tình thương thì ở lại, truyền từ tay này sang tay khác.

Đứa cháu đầu tiên chào đời không chỉ là niềm vui của một gia đình. Nó là bài học vô thường đẹp nhất: mất mát và bắt đầu là hai mặt của một đồng tiền. Người đi rồi, nhưng người đến mang theo hy vọng. Và việc của mình là sống sao cho xứng đáng với cả người đã đi và người mới đến.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Thiền Lâm Bảo Huấn (Thích Thanh Kiểm dịch) — tr. 65: "sinh tử sự đại"
• Những Lời Dạy Từ Các Thiền Sư Việt Nam Xưa — tr. 38: "Sanh già bệnh chết, xưa nay lẽ thường"
Bài liên quanTấm ảnh cưới ngả màu: vô thường trong một kỷ niệmChợ cũ thành phố mới: vô thường của một góc phố quenĐồng tiền mất giá: vô thường của những gì ta dành dụm