🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Anh em một nhà, mỗi người một ngả: vô thường trong tình thân ruột thịt

Vô thường – sinh tử · 7 phút đọc

Tết năm nay, nhà bà Năm vắng hơn mọi năm. Bốn người con của bà, mỗi người một nơi. Anh cả ở Sài Gòn, chị hai lấy chồng ra tận Hà Nội, anh ba đi làm ở nước ngoài, cô út thì bận con nhỏ, về được hai ngày rồi lại đi. Mâm cơm ngày Tết chỉ còn bà Năm và ông Năm ngồi với nhau. Bà nhìn những chiếc ghế trống, thở dài: "Ngày xưa nhà mình đông vui thế, giờ mỗi người một ngả."

Ngày xưa, bốn anh em sống chung một mái nhà. Ăn chung một nồi cơm, ngủ chung một gian nhà, mặc chung quần áo của nhau. Anh cả nhường em, em út được chiều nhất. Có lúc cãi nhau vì một viên kẹo, một cái áo, nhưng tối đến lại nằm chung, lại làm hòa. Bà Năm cứ tưởng như vậy sẽ mãi mãi. Bà tưởng các con sẽ ở gần nhau, sẽ đùm bọc nhau, sẽ về nhà mỗi dịp lễ Tết.

Nhưng đời không như bà tưởng. Lớn lên, mỗi người một chí hướng. Người đi học xa, người đi làm xa, người lấy chồng xa. Căn nhà xưa vẫn còn đó, nhưng người thì đã tản mác khắp nơi. Không phải vì anh em ghét nhau. Ngược lại, họ vẫn thương nhau. Chỉ là cuộc sống đưa mỗi người đi một hướng. Công việc ở một nơi, gia đình ở một nơi, con cái học ở một nơi. Muốn ở gần nhau cũng không được.

Trong sách Ba Đặc Tướng có một câu dạy rất rõ: mọi sự vật hữu vi đều vô thường, thân vô thường, tâm vô thường, hoàn cảnh vô thường, quốc độ vô thường. Nói bằng lời thường thì là thế này: không chỉ thân thể ta đổi thay, mà cả hoàn cảnh sống quanh ta cũng đổi thay. Gia đình cũng vậy. Gia đình không phải là một bức ảnh treo trên tường, mãi mãi không đổi. Gia đình là một dòng chảy. Người đến, người đi, người lớn lên, người già đi. Không ai giữ được mãi hình ảnh của một gia đình đông đủ như ngày xưa.

Nhiều người buồn vì điều này. Họ buồn khi Tết không còn đông đủ. Họ buồn khi anh em lâu ngày không gặp, gặp lại thấy xa lạ. Họ buồn khi cha mẹ già đi, nhà cửa vắng vẻ. Nỗi buồn đó là thật, và không có gì sai. Nhưng nếu cứ ôm mãi hình ảnh gia đình ngày xưa, thì ta sẽ khổ dài dài. Vì ngày xưa đã qua rồi, không quay lại được. Càng níu kéo, càng đau.

Có một cách nhìn khác. Gia đình không nằm ở chỗ mọi người ở chung một nhà. Gia đình nằm ở chỗ mọi người còn nhớ đến nhau, còn thương nhau, còn gọi điện hỏi thăm nhau. Anh cả ở Sài Gòn vẫn gọi về mỗi tuần. Chị hai ở Hà Nội vẫn gửi quà về cho bố mẹ. Anh ba ở nước ngoài vẫn gọi video cho các con ở nhà. Cô út bận con nhỏ, nhưng vẫn nhắn tin trong nhóm gia đình mỗi ngày. Họ không ở gần nhau, nhưng họ vẫn là một gia đình. Chỉ khác là gia đình bây giờ không còn chung một mái nhà, mà chung một sợi dây tình cảm.

Bà Năm sau này cũng nghĩ thoáng hơn. Bà nói: "Các con đi xa cũng tốt. Mỗi đứa có cuộc sống riêng, có tương lai riêng. Mẹ ở nhà vẫn khỏe, các con đừng lo." Bà không nói vậy để an ủi các con, mà bà thật sự nghĩ như vậy. Bà hiểu rằng con cái lớn lên thì phải bay đi, như chim đủ lông đủ cánh thì phải rời tổ. Giữ chúng ở mãi trong nhà không phải là thương, mà là trói buộc.

Tết năm sau, bà Năm làm một việc mới. Bà lập một nhóm chat gia đình. Mỗi ngày, ai có chuyện gì vui thì kể, ai nấu món gì ngon thì chụp ảnh gửi lên. Ngày Tết, cả nhà gọi video cho nhau, cùng nhau ăn cơm qua màn hình. Không giống như ngồi chung một mâm, nhưng cũng ấm áp. Bà cười: "Thời buổi này, gia đình không cần chung một nhà, chỉ cần chung một lòng."

Anh em một nhà, mỗi người một ngả, đó là lẽ vô thường. Buồn thì có buồn, nhưng đó cũng là lẽ tự nhiên. Cây lớn thì cành phải tỏa ra. Sông lớn thì nước phải chảy ra biển. Người lớn lên thì phải đi xa để trưởng thành. Hiểu được điều đó, ta không còn trách ai, không còn tiếc mãi ngày xưa. Thay vào đó, ta trân trọng những lần gặp nhau. Mỗi lần cả nhà đủ mặt, dù chỉ một ngày, cũng là một niềm vui lớn. Đừng đợi đến khi đủ mặt mới vui. Vui với những gì đang có, gặp được ai thì mừng với người đó, nói được câu nào thì nói cho trọn câu đó.

Gia đình đổi thay, nhưng tình thân thì không nhất thiết phải đổi thay theo. Tình thân có thể đi xa theo mỗi người, như hành lý mang theo trong lòng. Đi đâu cũng có, lúc nào cũng có. Chỉ cần ta không quên nhau, thì nhà vẫn còn đó, dù mỗi người một ngả.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Ba Đặc Tướng — thân, tâm, hoàn cảnh, quốc độ vô thường (3dt02.htm)
Bài liên quanCái tôi cũng đổi thay: vô thường trong những điều mình từng chắc chắnThói quen mười năm bỏ trong một ngày: vô thường trong nếp sống hằng ngàyVạn vật đều bị vô thường thôn tính, chỉ có tâm là không