Sáng hôm ấy, ông cụ hàng xóm vẫn ra sân tưới cây như mọi ngày. Bà con đi qua còn chào nhau, hỏi han vài câu. Đến chiều, nghe tin ông cụ đã mất. Chỉ một cơn đột quỵ, chỉ trong chốc lát, một đời người khép lại. Ai cũng bàng hoàng. Mới sáng còn khỏe mạnh, sao chiều đã không còn?
Trong sách Phật, có một câu nói mà ai đọc cũng phải dừng lại suy nghĩ. Mạng người sống trong hơi thở. Chỉ một hơi thở ra mà không hít vào, đã là xong một cuộc đời. Thời gian giữa thở ra và hít vào, quả thật ngắn ngủi vô cùng, chỉ trong vòng một tích tắc đồng hồ.
Ta thường nghĩ đời mình còn dài. Ta hẹn nhau những chuyện xa xôi. Để mai tính. Để sang năm làm. Để khi nào rảnh sẽ về thăm cha mẹ. Để khi nào giàu sẽ làm việc thiện. Ta sống như thể mình còn cả trăm năm phía trước. Nhưng sự thật thì khác. Thân này mỏng manh hơn ta tưởng rất nhiều.
Một luồng gió độc thổi vào cũng có thể ngã bệnh. Dẫm chân lên con rắn độc bị cắn cũng có thể chết. Đi đường sẩy chân ngã cũng có thể chết. Ngồi trên xe va chạm nhau cũng có thể chết. Một gân máu vỡ trong đầu cũng có thể chết. Sự còn mất của thân này quá nhanh, không có gì bảo đảm cho sự sống của nó. Phút giây nào còn sống là biết nó còn sống, phút giây khác không chắc nó lại còn.
Vì tham sống lâu, con người đuổi theo đủ thứ để bảo đảm đời sống. Muốn thật nhiều tiền của. Muốn danh vọng cao sang. Muốn sắc đẹp bền lâu. Muốn ăn ngon mặc đẹp. Nhưng càng đuổi theo, càng thấy không đủ. Lòng tham như cái túi không đáy, cho bao nhiêu cũng không đầy. Đến khi sắp tắt thở, người ta vẫn chưa thỏa mãn lòng tham.
Có người mang thân sống một cách khổ đau, đen tối, mà nghe nói đến chết cũng sợ sệt. Có người cả đời tranh giành, đến lúc nằm trên giường bệnh mới nhận ra, những thứ mình tranh giành cả đời, chẳng mang theo được thứ gì. Tiền bạc để lại. Nhà cửa để lại. Danh tiếng để lại. Chỉ có những gì mình đã làm, đã sống, là còn lại trong lòng người ở lại.
Hiểu rằng mạng người chỉ trong hơi thở, không phải để ta sợ hãi, mà để ta tỉnh táo. Tỉnh táo để biết điều gì quan trọng, điều gì không quan trọng. Một lời xin lỗi chưa nói, hãy nói hôm nay. Một lần về thăm cha mẹ, hãy về hôm nay. Một việc thiện muốn làm, hãy làm hôm nay. Đừng hẹn ngày mai, vì ngày mai chưa chắc đã thuộc về mình.
Cũng vì biết thân mỏng manh, ta sẽ bớt giận hờn. Có đáng không, khi chỉ còn một hơi thở mà vẫn ôm cơn giận trong lòng? Có đáng không, khi chỉ còn một tích tắc mà vẫn hơn thua từng câu nói? Người hiểu vô thường, gặp chuyện trái ý, thường thở một hơi dài, rồi cho qua. Không phải vì họ yếu đuối, mà vì họ biết, thời gian của mình quý hơn cơn giận.
Trong gia đình, biết mạng người trong hơi thở, ta sẽ thương nhau hơn. Cha mẹ già rồi, mỗi bữa cơm còn ngồi chung là một bữa cơm quý. Vợ chồng còn ở bên nhau là một may mắn. Con cái còn nhỏ, mỗi ngày chơi với con là một ngày không lấy lại được. Đừng đợi đến khi mất đi mới tiếc nuối.
Ngoài xã hội, biết mạng người trong hơi thở, ta sẽ sống tử tế hơn. Giúp được ai thì giúp. Tha thứ được thì tha thứ. Nhường nhịn được thì nhường nhịn. Không phải vì ta tốt hơn người, mà vì ta biết, ai cũng chỉ có một hơi thở mong manh như nhau.
Sách dạy, đã thấy thân mỏng manh như vậy, thì sự tham lam cho thân còn có giá trị gì. Do trí tuệ thấy đúng như thật thân này vô thường, mọi sự tham lam theo đó được dừng lại, lòng sân hận cũng nguội lạnh. Khi tham dừng, sân nguội, lòng người tự nhiên an ổn.
Cho nên, mỗi sáng thức dậy, hãy nhớ rằng mình đã được thêm một ngày. Một ngày ấy là món quà, không phải là điều hiển nhiên. Sống trọn vẹn một ngày, thương yêu trọn vẹn một ngày, làm việc lành trọn vẹn một ngày, đó là cách đáp lại món quà ấy. Còn ngày mai, hãy để ngày mai tự lo.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư