🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Chánh pháp còn phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Hồi nhỏ tôi hay đi đò qua sông. Có lần nước lớn, đò không chạy, người ta phải kết bè bằng tre để qua. Cái bè làm rất công phu: chặt tre, chẻ lạt, cột từng thanh một. Ngồi trên bè qua sông, ai cũng quý cái bè. Nhưng qua đến bờ bên kia rồi, có ai đội cái bè lên vai mà đi tiếp không? Không. Người ta kéo bè lên bờ, hoặc thả cho nó trôi đi, rồi đi tiếp việc của mình. Đội bè lên vai mà đi thì người ta cười cho.

Đức Phật cũng dùng hình ảnh chiếc bè để nói về giáo pháp. Trong Kinh Trung Bộ, Kinh Ví dụ con rắn, Phật dạy: ta thuyết pháp như chiếc bè để vượt qua, không phải để nắm giữ lấy. Chánh pháp còn phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp. Nghĩa là, những lời dạy, những phương pháp tu tập, những nghi thức, những kiến thức, tất cả chỉ là chiếc bè đưa mình qua sông sinh tử. Qua rồi thì buông. Bám lấy bè mà đi tiếp thì bè thành gánh nặng.

Mình hay mắc lỗi này mà không biết. Học được vài bài kinh, mình tưởng mình đã giỏi, đi đâu cũng khoe. Biết được vài phương pháp tu, mình tưởng đó là chân lý duy nhất, ai làm khác là sai. Giữ được vài giới luật, mình tưởng mình đã cao hơn người khác. Cái bè vốn để đưa mình qua sông, mình lại đội lên vai, biến nó thành cái để khoe, để chấp, để hơn thua. Phật dạy rõ: chánh pháp còn phải bỏ đi. Chánh pháp là pháp đúng, pháp hay, mà còn phải bỏ. Huống nữa là những thứ không phải pháp: những thói quen xấu, những kiến thức sai, những chấp trước cũ.

Chuyện này không chỉ đúng với việc tu. Trong đời sống cũng vậy. Cái nghề mình làm là một chiếc bè. Hồi trẻ, nhờ nghề ấy mà mình nuôi được gia đình, mua được nhà. Nhưng đến một lúc, nghề ấy không còn hợp nữa, sức mình không còn theo được nữa, mà mình cứ bám chặt, thì nghề thành gánh nặng. Quan điểm của mình cũng là một chiếc bè. Hồi trẻ mình tin thế này, nhờ đó mà sống được qua những ngày khó. Nhưng lớn lên, gặp nhiều chuyện, quan điểm cũ không còn đúng nữa, mà mình cứ giữ khư khư, thì quan điểm thành xiềng xích.

Ngay cả những thứ mình quý nhất cũng là bè. Ngôi nhà mình ở là bè. Tiền mình dành dụm là bè. Danh tiếng mình có là bè. Tất cả đều đưa mình qua một đoạn sông nào đó trong đời. Nhưng không có cái bè nào theo mình suốt cả đời. Sông này qua rồi, lại đến sông khác. Bè này xong việc rồi, thì buông xuống, kết bè khác mà đi tiếp. Người biết buông bè thì nhẹ nhàng. Người đội bè lên vai thì nặng nề, đi đâu cũng mệt.

Buông bè không có nghĩa là vứt bỏ tất cả. Buông là biết cái gì đã xong việc thì để nó lại. Học kinh để hiểu đạo, hiểu rồi thì sống theo đạo, chứ đừng ôm khư khư mớ chữ nghĩa. Làm nghề để nuôi sống, nuôi được rồi thì sống cho tử tế, chứ đừng để nghề nuốt mất mình. Giữ tiền để phòng thân, phòng đủ rồi thì dùng tiền làm việc tốt, chứ đừng để tiền thành ông chủ của mình. Buông đúng lúc là trí tuệ. Giữ quá lâu là chấp trước.

Tôi nhớ người lái đò năm xưa nói một câu: qua sông rồi thì cảm ơn cái bè, rồi đi tiếp. Đừng đội nó lên vai. Câu nói mộc mạc mà đúng với lời Phật dạy. Cảm ơn những gì đã đưa mình qua sông: cảm ơn nghề đã nuôi mình, cảm ơn người đã dạy mình, cảm ơn những bài học đã qua. Cảm ơn rồi buông xuống. Tay không thì mới nhẹ. Lòng không thì mới đi xa được.

Tối nay, mình thử nhìn lại xem mình đang đội cái bè nào trên vai. Có phải là một quan điểm cũ? Một thói quen cũ? Một kiến thức mình tưởng là chân lý? Một món đồ mình không nỡ bỏ? Nếu thấy nặng vai, thì hãy đặt xuống. Qua sông rồi thì buông bè. Ngay cả chánh pháp còn phải bỏ đi, huống nữa là những thứ khác. Đặt bè xuống, mình mới bước tiếp được. Và bờ bên kia, an ổn, không có gì sợ hãi, vẫn đang đợi mình.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Kinh Trung Bộ — Kinh Ví dụ con rắn, kinh 22 (Ta thuyết pháp như chiếc bè để vượt qua, không phải để nắm giữ lấy.)
• Kinh Trung Bộ — Kinh Ví dụ con rắn, kinh 22 (chánh pháp còn phải bỏ đi, huống nữa là phi pháp.)
Bài liên quanMắt sinh không từ đâu đến, diệt không đi về đâuTuổi thọ ngắn ngủi, sao lại làm ác?Thân như gò mối: do cha mẹ sinh, nhờ cơm cháo nuôi