🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Tờ giấy khen cũ ngả vàng: vô thường của những gì từng tự hào

Vô thường – sinh tử · 5 phút đọc

Hôm dọn nhà cuối năm, tôi lôi từ đáy tủ ra một xấp giấy khen cũ. Tờ giấy khen học sinh giỏi năm lớp chín. Tờ giấy khen thi văn cấp huyện. Tờ khen thưởng của cơ quan, cách đây gần hai chục năm. Giấy đã ngả vàng. Góc tờ nào cũng quăn. Chữ in vẫn còn, nhưng mực đã mờ.

Tôi ngồi xuống, đọc lại từng tờ. Ngày ấy, cầm tờ giấy khen trên tay, tôi vui lắm. Vui cả tuần. Mang về khoe với cha mẹ. Cha mẹ dán lên tường. Bạn bè khen. Tôi tưởng niềm vui ấy sẽ ở mãi. Tôi tưởng tờ giấy khen là bằng chứng mình giỏi, mình hơn người. Giờ nhìn lại, tờ giấy chỉ còn là một mảnh giấy vàng. Niềm vui ngày ấy cũng đã qua lâu rồi.

Không phải tờ giấy khen mất giá trị. Ngày ấy nó có giá trị thật. Nó ghi lại một chặng đường cố gắng. Nhưng giá trị ấy thuộc về ngày ấy. Mình không thể sống mãi bằng tờ giấy khen của hai chục năm trước. Người ta không thể ăn mãi một bữa cơm ngon hôm qua. Cũng vậy, không ai sống mãi bằng thành tích cũ.

Trong kinh Kim Cương có câu: Nhất thiết hữu vi pháp, như mộng huyễn, bào ảnh, như lộ diệc như điện. Nghĩa là: mọi sự vật do duyên hợp mà thành, đều như mộng, như huyễn, như bọt nước, như sương mai, như ánh chớp. Nói theo lời thường: cái gì có thành thì có hoại. Danh tiếng cũng vậy. Thành tích cũng vậy. Hôm nay người ta khen mình. Mai người ta quên. Hôm nay mình đứng trên bục cao. Mai mình bước xuống. Đó không phải là đời bạc. Đó là lẽ thường.

Khổ là khi mình bám chặt vào cái đã qua. Có người cả đời sống bằng quá khứ. Gặp ai cũng kể ngày xưa mình giỏi thế nào, mình được thưởng ra sao, mình từng đứng đầu bảng. Nhưng người nghe chỉ nghe một lần, rồi thôi. Còn người kể thì cứ kể hoài, vì ngoài quá khứ ra, hiện tại của họ trống rỗng. Họ giữ tờ giấy khen như giữ cái phao. Mà phao bằng giấy thì không cứu được ai.

Cũng có người ngược lại. Họ không giữ được thành tích, họ buồn. Ngày xưa học giỏi, giờ làm ăn bình thường. Ngày xưa được khen, giờ không ai nhắc đến. Họ thấy mình tụt lại. Họ thấy đời bất công. Nhưng đời không bất công. Đời chỉ đổi thay. Ai cũng đổi thay. Người từng đứng đầu lớp rồi cũng già, cũng quên bài, cũng đau lưng. Người từng vô danh rồi cũng có lúc tỏa sáng. Không ai đứng mãi một chỗ.

Tôi nghĩ, cách đúng với thành tích cũ là biết ơn mà không bám víu. Biết ơn vì ngày ấy mình đã cố gắng. Biết ơn vì cha mẹ đã vui. Biết ơn vì thầy cô đã dạy. Rồi cất tờ giấy khen vào một chỗ gọn gàng. Không cần dán lên tường để nhắc mình mỗi ngày. Không cần vứt đi để phủ nhận quá khứ. Nó là một kỷ niệm đẹp. Kỷ niệm thì để nhớ, không phải để sống trong đó.

Điều quan trọng hơn là hôm nay mình làm được gì. Hôm nay mình có sống tử tế không. Hôm nay mình có giúp được ai không. Hôm nay mình có học thêm điều gì mới không. Những việc hôm nay làm, mai sẽ thành quá khứ. Nhưng nếu mỗi ngày mình đều làm một việc tốt, thì quá khứ của mình lúc nào cũng đầy. Không cần một tờ giấy khen nào chứng nhận.

Cuối cùng, tôi gấp xấp giấy khen lại, bỏ vào một cái hộp, cất lên kệ cao. Không vứt. Không trưng. Thỉnh thoảng dọn nhà gặp lại, tôi sẽ mỉm cười. Ngày ấy mình đã từng cố gắng như vậy. Rồi tôi quay lại với việc hôm nay. Việc hôm nay mới là việc của mình. Tờ giấy khen ngả vàng dạy tôi điều đó. Mọi thứ đều đổi thay. Nhưng lòng biết ơn và sự cố gắng thì mình có thể làm mới mỗi ngày.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Những Hạt Sương — bài 02 Cái Nhìn, Thích Chơn Thiện (hatsuong-02.htm)
• Kinh Pháp Cú — Phẩm Chánh Đạo, kệ 277 (pctm-20.htm)
Bài liên quanMảnh vườn rau sau nhà giờ thành nhà kho: vô thường của một góc nhàCăn phòng của con giờ trống: vô thường khi con lớn rời nhàChiếc khăn tay thêu của bà: vô thường trong kỷ vật người đã khuất