Hôm con tôi dọn đồ lên thành phố đi làm, căn phòng của nó trống hẳn. Cái giường còn đó. Cái bàn học còn đó. Tủ quần áo mở toang, chỉ còn vài cái móc. Trên tường vẫn dán tờ lịch cũ. Dưới sàn có một sợi dây thun, một cây bút hết mực. Những thứ vụn vặt nó bỏ lại.
Tôi đứng ở cửa phòng một lúc lâu. Mới hôm nào căn phòng này ồn ào. Tiếng nhạc. Tiếng nó cười với bạn qua điện thoại. Tiếng nó càu nhàu khi mẹ gọi ăn cơm. Giờ im lặng đến lạ. Im lặng đến mức nghe được tiếng quạt trần quay. Tôi thấy lòng mình trống như căn phòng.
Cha mẹ nào cũng biết ngày này sẽ đến. Nuôi con lớn lên là để con đi. Con đi học, đi làm, lập gia đình, sống đời riêng của nó. Biết vậy. Nhưng khi ngày ấy đến thật, vẫn thấy hụt hẫng. Như mình vừa mất đi một phần của nhà. Như mình vừa tiễn một người thân đi xa mà không biết bao giờ về ở hẳn.
Trong kinh Pháp Cú có câu: Do vậy chớ yêu ai, ái biệt ly là ác. Những ai không yêu ghét, không thể có buộc ràng. Lại có câu: Do ái sinh sầu ưu, do ái sinh sợ hãi. Ai thoát khỏi tham ái, không sầu, đâu sợ hãi? Nói theo lời thường: vì thương nên khi xa nhau mình buồn. Buồn không phải vì thương là sai. Buồn vì mình muốn người thương ở mãi bên mình, mà đời không cho phép như vậy.
Con cái lớn lên rồi rời nhà, đó là vô thường ở dạng đẹp nhất của nó. Vô thường không chỉ là mất mát. Vô thường cũng là lớn lên. Đứa trẻ ngày xưa nằm trong nôi, giờ đã tự lo được cho mình. Đứa trẻ ngày xưa cần mẹ đút cơm, giờ đã tự nấu ăn, tự đi làm, tự trả tiền nhà. Căn phòng trống không phải là dấu hiệu mình mất con. Là dấu hiệu mình nuôi con thành công.
Nhưng biết vậy không có nghĩa là hết buồn. Buồn vẫn buồn. Nhớ vẫn nhớ. Điều quan trọng là mình buồn như thế nào. Buồn mà níu kéo, gọi điện mỗi ngày, trách con sao không về, thì con sẽ ngột ngạt. Con sẽ thấy nhà là gánh nặng. Buồn mà hiểu, buồn mà thương trong lặng lẽ, thì con sẽ thấy nhà là chỗ để về. Khi mệt, con nhớ nhà. Khi vui, con muốn khoe với nhà. Đó mới là thương đúng cách.
Tôi nghĩ, cha mẹ nên làm ba việc khi con rời nhà. Thứ nhất, giữ căn phòng sạch sẽ, gọn gàng, như một lời nhắn: phòng vẫn đây, con về lúc nào cũng được. Không cần giữ nguyên như cũ. Có thể dọn bớt đồ cũ. Nhưng đừng biến phòng con thành kho chứa đồ. Thứ hai, giữ nếp liên lạc nhẹ nhàng. Một cuộc gọi mỗi tuần. Một tin nhắn hỏi thăm. Không hỏi dồn, không trách móc. Thứ ba, sống vui với đời mình. Cha mẹ có niềm vui riêng, con mới yên tâm. Cha mẹ cứ ngồi buồn cả ngày, con đi xa mà lòng không yên.
Căn phòng trống cũng dạy tôi một điều về chính mình. Ngày xưa tôi là người cha, người mẹ bận rộn. Sáng lo cho con đi học. Chiều lo cơm nước. Tối lo bài vở. Giờ con đi rồi, tôi có nhiều thời gian hơn. Thời gian ấy dùng để làm gì? Ngồi nhớ con cả ngày thì phí. Tôi có thể đọc sách. Tôi có thể đi bộ buổi sáng. Tôi có thể học nấu một món mới. Đời mình vẫn còn nhiều việc đáng làm.
Hôm nay, căn phòng của con vẫn trống. Nhưng tôi không còn đứng ở cửa buồn lâu như trước. Tôi mở cửa sổ cho nắng vào. Tôi đặt lên bàn một chậu cây nhỏ. Cuối tuần con về, nó sẽ thấy phòng vẫn sạch, vẫn sáng. Nó sẽ biết, nhà vẫn đợi nó. Vô thường đưa con đi xa. Nhưng tình thương thì không đi đâu cả. Nó ở lại trong căn phòng trống, trong bữa cơm chiều, trong tiếng mẹ gọi mỗi tối. Chỉ cần mình đừng biến thương thành níu kéo, thì xa nhau bao nhiêu, nhà vẫn là nhà.
🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư