🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Mọi thứ rồi sẽ đổi thay — Phần 2

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Phần trước, mình nói về cái thân đổi thay từng ngày. Hôm nay, mình nói tiếp về một thứ khác. Đó là của cải trong tay. Tiền bạc, nhà cửa, xe cộ. Những thứ người ta tưởng là chắc chắn nhất. Thật ra, chúng cũng đổi thay không kém gì thân này.

Tháng lương vừa về, chưa hết tháng đã hết. Căn nhà mua mười năm trước giờ đã dột mái, nứt tường. Chiếc xe mới mua ngày nào giờ thành xe cũ, bán lại chẳng được bao nhiêu. Sổ tiết kiệm gửi ngân hàng, lãi chẳng được mấy, mà giá cả ngoài chợ cứ tăng đều. Của cải giống như nước đựng trong lòng bàn tay. Nắm càng chặt, nó càng chảy qua kẽ tay.

Trong sách Kinh Thập Thiện giảng giải, Hòa thượng Thích Thanh Từ ghi lời Phật dạy: Của cải vô thường là do năm duyên cớ làm cho tan hoại. Năm duyên cớ đó là: nạn vua, nạn trộm cướp, nạn nước, nạn lửa, và nạn con phá. Năm thứ này, thứ nào cũng có thể lấy đi của cải của mình bất cứ lúc nào.

Nạn vua ngày xưa là vua ra lệnh sung công tài sản, không trốn được. Ngày nay, có thể hiểu rộng ra là những đổi thay của thời cuộc. Chính sách đổi, đất đai mất giá, nghề nghiệp mất chỗ đứng. Nạn trộm cướp thì ai cũng hiểu. Nhà khóa kỹ đến mấy vẫn có thể bị trộm. Nạn nước là lũ lụt cuốn trôi. Nạn lửa là cháy nhà, cháy xưởng. Chỉ một đêm thôi, bao nhiêu tích góp có thể thành tro.

Nạn thứ năm nghe buồn cười mà lại đau nhất: nạn con phá. Cha mẹ cả đời dành dụm, con cái phá trong vài năm. Không phải đứa con nào cũng hư. Nhưng của cải để lại mà con không biết giữ, không biết làm, thì của cải cũng tan. Năm duyên cớ này không chừa một ai. Giàu hay nghèo, ai cũng có thể gặp.

Hòa thượng Thích Thanh Từ còn dạy trong sách Tài sản Không bao giờ Mất: Chúng ta đừng dại khờ cứ bo bo giữ lấy tài sản vô thường làm của riêng mình, cần phải ban bố cho những người đang thiết tha cần nó. Những cái vô thường mà cứ giữ, có ngày sẽ khổ đau khi nó không còn ở trong tầm tay mình nữa.

Nói lại bằng lời thường thì thế này. Của cải là phương tiện, không phải chỗ nương. Dùng nó để sống, để giúp người, để làm việc tốt. Cho đi đúng chỗ, của không mất. Nó thành phước, thành tình, thành tiếng thơm. Giữ khư khư trong tủ, của vẫn có thể mất vì năm duyên cớ trên. Mà giữ trong lòng thì chắc chắn khổ, vì lúc nào cũng lo mất.

Điều này không có nghĩa là đừng làm ăn. Làm ăn đàng hoàng, dành dụm cẩn thận, đó là việc nên làm. Chỉ là đừng đặt cả lòng mình vào số dư trong tài khoản. Tài khoản lên thì vui, xuống thì buồn. Vui buồn theo con số, cả đời cứ lên xuống theo nó. Mệt lắm. Tiền cần, nhưng tiền không phải là mình.

Khi mất mát đến, mất tiền, mất nhà, mất việc, hãy nhớ đến năm duyên cớ. Của cải vô thường, mất là chuyện có thể xảy ra với bất cứ ai. Đau thì cứ đau, nhưng đừng oán trời, đừng trách người mãi. Bình tĩnh lại, xem còn gì trong tay, rồi làm lại từ đầu. Người còn, sức còn, thì của có thể làm lại được.

Làng tôi ngày xưa có ông Bá giàu nhất làng. Nhà ngói ba gian, ruộng hàng chục mẫu, trâu bò đầy chuồng. Ông mất đi, con cháu tranh nhau chia của. Anh em ruột thịt thành kẻ thù. Đám giỗ của ông, con cháu ngồi hai mâm, không ai nhìn ai. Của cải ông để lại không mang đến hòa thuận. Nó mang đến cãi nhau. Người ta bảo ông giàu. Nhưng giàu như vậy để làm gì. Trong khi đó, ông Tư đầu làng nghèo hơn nhiều. Nhà tranh vách đất. Con cái ông hòa thuận, tối tối quây quần ăn cơm, cười nói vui vẻ. Ông Tư không có nhiều của. Nhưng ông có cái mà ông Bá không có. Đó là một gia đình êm ấm. Của cải nhiều không bằng lòng người yên. Nhà to không bằng nhà ấm. Người khôn không đếm của trong tủ. Người khôn đếm niềm vui trong nhà.

Phần hai xin dừng ở đây. Của cải đổi thay, đó là lẽ thường. Biết vậy thì mình dùng của mà không bị của trói. Phần sau, mình nói về tình cảm. Thứ tưởng là bền nhất trong đời người. Rồi sẽ thấy, tình cảm cũng đổi thay. Thương nhau rồi cũng có lúc phải xa nhau.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Chuỗi: Mọi thứ rồi sẽ đổi thay · Phần 2
Nguồn
• Kinh Thập Thiện giảng giải [10 Điều Lành] (HT Thích Thanh Từ) — trang 30
• Tài sản Không bao giờ Mất (HT Thích Thanh Từ) — trang 53
Bài liên quanMọi thứ rồi sẽ đổi thay — Phần 3Mọi thứ rồi sẽ đổi thay — Phần 4Mọi thứ rồi sẽ đổi thay — Phần 5