🏠 Trang chủGiảng Sư📜 Kho kinh
Trang chủ › Vô thường – sinh tử

Hoa tàn rồi xuân lại về: vô thường và niềm hy vọng

Vô thường – sinh tử · 6 phút đọc

Vườn nhà tôi qua bốn mùa, mỗi mùa một dáng. Xuân đào nở hồng cả góc vườn. Hạ nắng gắt, lá xanh rợp. Thu lá vàng rơi đầy sân. Đông cây trơ cành, nhìn buồn hiu. Mỗi mùa qua đi, vườn lại đổi khác. Không mùa nào ở mãi. Mùa nào cũng đến rồi đi, đúng hẹn.

Tết năm ngoái, cành đào nở rộ trong nhà. Mùng ba Tết, hoa bắt đầu rụng. Mùng năm, cành chỉ còn lơ thơ vài bông. Tôi tiếc. Hoa đẹp như vậy mà tàn nhanh quá. Mẹ tôi cười. Hoa nào mà chẳng tàn. Tàn rồi năm sau lại nở. Mẹ nói đúng. Năm nay đào lại nở. Không phải cành cũ, nhưng vẫn là đào, vẫn hồng, vẫn đẹp.

Trong sách Việt Nam Phật Giáo Sử Luận của thiền sư Nguyễn Lang có ghi lại câu đối đáp của người xưa. Hỏi: Sau khi chết xác thân tan rã rồi thì sao? Đáp: Xuân đi xuân đến ngờ xuân hết. Hoa nở hoa tàn cũng lại xuân. Tưởng xuân đã hết, hóa ra xuân lại về. Hoa nở rồi tàn, nhưng rồi xuân lại đến, hoa lại nở.

Nói lại bằng lời thường thì thế này. Tàn không phải là hết. Tàn là một chặng trong vòng quay. Hoa tàn để cây nghỉ. Cây nghỉ để dành sức cho mùa sau. Lá rụng để đất có thêm phân. Đông lạnh để sâu bệnh chết đi. Mỗi mùa làm xong việc của mình rồi nhường chỗ cho mùa sau. Không mùa nào tranh giành với mùa nào.

Người nông dân hiểu điều này hơn ai hết. Gieo hạt xuống đất, phải chờ mưa, chờ nắng, chờ đúng mùa. Gieo sai mùa thì hạt không nảy. Cây lúa chín thì gặt. Gặt xong thì cày ải, phơi đất, chờ vụ sau. Không ai trách lúa sao chín rồi lại hết. Lúa chín là để gặt. Gặt xong là để gieo vụ mới. Đời sống cứ vậy mà nối tiếp.

Vô thường có hai mặt, không chỉ một mặt. Niềm vui tàn, đó là một mặt. Nhưng nỗi buồn cũng tàn, đó là mặt còn lại. Khó khăn cũng qua như mùa đông. Người đang khổ, hãy nhớ mùa đông không ở mãi. Xuân sẽ lại về. Không phải là lạc quan suông. Đó là luật của đời. Mùa nào cũng qua. Khổ nào cũng qua. Chỉ cần mình còn sức để chờ xuân.

Khi gặp lúc khó, đừng bắt cây ra hoa giữa mùa đông. Có việc phải chờ đúng mùa. Vết thương cần thời gian để lành. Người lầm lỗi cần thời gian để sửa. Đứa trẻ cần thời gian để lớn. Ép quá, cây gãy. Chờ đúng mùa, hoa tự nở. Biết chờ cũng là một loại trí tuệ. Trí tuệ của người hiểu bốn mùa.

Sống theo mùa là sống khôn ngoan. Mùa xuân thì gieo trồng. Mùa hạ thì chăm sóc. Mùa thu thì thu hoạch. Mùa đông thì nghỉ ngơi. Mùa nào việc nấy. Đừng làm việc mùa hạ vào mùa đông. Đừng đòi thu hoạch khi chưa gieo. Đời người cũng có bốn mùa. Trẻ thì học. Lớn thì làm. Già thì nghỉ. Mùa nào cũng có việc của mùa đó.

Hoa tàn rồi xuân lại về. Câu này xin tặng cho ai đang buồn. Buồn vì mất mát, buồn vì thất bại, buồn vì người thân đi xa. Buồn thì cứ buồn, nhưng nhớ rằng xuân sẽ lại về. Hoa năm sau có thể không phải hoa năm cũ. Người đi xa có thể không trở lại. Nhưng đời vẫn tiếp tục. Nắng vẫn lên. Mưa vẫn rơi. Và lòng người vẫn có thể nở hoa trở lại.

Bà ngoại tôi trồng rau theo mùa, không bao giờ trồng trái mùa. Bà bảo, rau trái mùa không ngon, lại hay sâu bệnh. Mùa nào rau nấy. Xuân trồng cải, hạ trồng mồng tơi, thu trồng su hào, đông trồng bắp cải. Bà không ép cây ra trái khi chưa đến mùa. Bà chờ. Chờ mưa, chờ nắng, chờ đúng thời. Vườn bà lúc nào cũng xanh tốt. Người trong làng hỏi bí quyết, bà chỉ cười. Bí quyết là biết chờ. Đời người cũng vậy. Có việc phải chờ đúng mùa mới làm được. Vết thương cần thời gian để lành. Đứa trẻ cần thời gian để lớn. Người lầm lỗi cần thời gian để sửa mình. Ép quá thì hỏng. Chờ đúng mùa thì mọi thứ tự nở hoa. Biết chờ là biết sống theo bốn mùa.

Vô thường không chỉ lấy đi. Vô thường còn mang đến. Hoa tàn để xuân về. Lá rụng để chồi non nhú. Đông qua để hạ đến. Hiểu được như vậy, mình nhìn đổi thay bằng con mắt khác. Không chỉ tiếc cái đã mất. Còn mừng cái sắp đến. Bốn mùa đi qua, mỗi mùa đều có cái đẹp của nó.

🎧 Nghe bài này trong thư viện Giảng Sư
Nguồn
• Việt Nam Phật Giáo Sử Luận (Nguyễn Lang) — trang 143
Bài liên quanMón mẹ nấu ngày xưa, nấu lại không còn vị cũ: vô thường của hương vịCơn gió thoảng qua hiên nhà: vô thường của những điều không nắm đượcNhư sương mai, như điện chớp: vô thường trong bài kệ Kim Cương